جدال لفظی «گرمارودی» و «امامي»
«ابوالقاسم امامي» و «سيدعلي موسوي گرمارودي»، دو مترجم قرآن به زبان فارسي، نظرات متضادي درباره ترجمه واحد كلام خداوند به اين زبان دارند.
فارس: «ابوالقاسم امامي» و «سيدعلي موسوي گرمارودي»، دو مترجم قرآن به زبان فارسي، نظرات متضادي درباره ترجمه واحد كلام خداوند به اين زبان دارند. ابوالقاسم امامي، مترجم قرآن و استاد زبان و ادبيات عرب دانشگاه در نشست بررسي «قرآن فارسي كهن» كه به همت مركز پژوهشي ميراث مكتوب در محل اين مركز برگزار شد، درباره اين كتاب اظهار داشت: با اينكه ترجمهاي كه من از قرآن ارايه كردم، براساس ترجمههاي كهن نوشته شده، اما من به عنوان يك خواننده غيرمتخصص كتاب «قرآن فارسي كهن» را تورق كردهام. وي افزود: اين كتاب اولين كتابي است كه در سلسله نشريات مربوط به متنشناسي در مركز پژوهشي ميراث مكتوب به چاپ ميرسد. امامي با بيان اينكه اي كاش نام اين كتاب «ترجمه كهن قرآن به فارسي» بود، ادامه داد: در فصل اول اين كتاب بحث در اين است كه كهنترين ترجمه فارسي قرآن كدام است. فصلهاي بعدي مختص شش تحرير يا ترجمههاي مجددي است كه بر مبناي ترجمه اصلي صورت گرفته است. اين ترجمهها به علت گستردگي جغرافياي زبان فارسي صورت گرفته و هر كدام با يك گويش خاص نوشته شده است. وي افزود: درباره سبكشناسي ترجمههاي قرآني نيز در اين كتاب بحث شده است. هر چند در اين كتاب درباره قرآن بحث است، اما يك تخصيصي هم صورت گرفته و آن اينكه فقط سوره «يوسف» مورد بررسي قرار گرفته است. من علت اين موضوع را متوجه نشدم. وي گفت: اين كار به راستي كار ابتكاري، زيبا، پرثمر و سودمند است و من وقتي اين كتاب را ميخواندم آرزو ميكردم چنين كتابي را بنويسم. اما از آنجا كه من با متون عربي سر و كار دارم كار كردن در زمينه فارسي براي سخت شده است. اين كتاب، آغاز بسيار بزرگ و مباركي است و استعداد پژوهشگر در اين اثر نمايان است و آيندهاي درخشان برايش انتظار ميرود. امامي گفت: مقدمه اين كتاب بسيار به ذيالمقدمه آن كمك ميكند. در اين مقدمه مطالب به اجمال گفته شده است. اما اشكالي كه وجود دارد اين است كه خواننده با خواندن مقدمه خيلي دير به هدف نويسنده پي ميبرد. اين كتاب، پاياننامه فوق ليسانس آقاي عمادي حائري است اگر بيشتر به آن پرداخته ميشد، در حد پايان نامه دكتري قابل ارايه بود. در ترجمه چند عبارت در اين كتاب به عنوان ترجمه تفسيري به حساب آمده است در صورتي كه به نظر من اصلاً تفسيري نيست و صرفاً گونهاي ديگر از ترجمه است. امامي گفت: بيان پژوهنده محترم در اين كتاب خيلي فرمولي است. ايشان ميتوانست به جاي استفاده از حروف لاتين از رموز فارسي استفاده ميكرد. فرمولي رياضي براي بيان ادبي به نظر درست نميآيد و حتي اگر منظور صرفهجويي در عبارت بوده است صرفهجويي در اينجا جايز نيست. اگر اين كتاب كمي بازتر، روشنتر و كمرمزتر بوده، بهتر بود. يعني از علائم و نشانهها به حدي استفاده شده كه فكر كردهاند هرچه بيشتر از آن استفاده كند بهتر است. وي افزود: اگر ما مخاطب قرآن هستيم، بايد مسئله خطاب در تنوع زباني را حل كنيم. به جاي اينكه ترجمههاي مختلفي از قرآن به فارسي ارايه كنيم بايد يك نهاد مسئوليت بپذيرد و واژگان و عبارت مبهم متن قرآن را توضيح دهد و يك متن كامل از ترجمه قرآن ارايه كند. اين نيازمند يك تحقيق جمعي در جهان اسلام است تا بتوانيم اين ترجمه واحد از قرآن به فارسي را به ايراني و غير ايراني ارايه كنيم. ما يك قرآن داريم و بايد يك ترجمه فارسي داشته باشيم و قرآن در هر زبان ديگر نيز بايد يك ترجمه داشته باشد. بنابراين، اول بايد زمينه را براي معاني قرآن فراهم كنيم و سپس به ترجمه قرآن بپردازيم. پس از سخنان امامي، موسوي گرمارودي گفت: من به شدت با نظر آقاي امامي درباره ترجمه يگانه از قرآن مخالفم. براي اينكه ترجمه را يك كار هنري ميدانم و هر كدام از ترجمههاي قرآن يك كار خاص است و اين امر مثل اين است كه براي شعر، دستورالعمل صادر كنيم.
دیدگاه تان را بنویسید