گزارشی از حضور دختران در کارگاههای موسيقی
برنا: اين روزها و با شروع فصل فراغت، برخي از کلاسهاي آموزش موسيقي با محيطهايي نه چندان مناسب موجب شده تا آموزشگاهها و کارگاه هايي که در آنها هنر موسيقي عرضه ميشود، از سوي خانوادهها، محيطهاي چندان مناسبي براي جوانان تلقي نشود. بسياري از خانوادهها امروز براي حضور فرزندان خود در کلاسهاي موسيقي مردد هستند و دچار شک ميشوند. آنها نميتوانند به راحتي کلاسهايي را که داراي مجوز و مدرک معتبر از سوي وزارت ارشاد است به شناسايي کنند زيرا در اين زمينه نه اطلاعرساني صحيحي صورت ميگيرد و نه اساتيد معتبر و خبرهاي از طريق آگهيها به جوانان معرفي ميشوند. اصولي که رعايت نميشوند مينو حبيبپور، يکي از اساتيد موسيقي است که هم به صورت تجربي و هم به صورت آکادميک در عرصه موسيقي فعاليت ميکند. او درباره کلاسهاي موسيقي و هنرجويانش ميگويد: اين محيط مثل بسياري از کلاسهاي آموزش هنرهاي ديگر است. هنرجو براي آموختن ميآيد و استاد نيز اصول موسيقي را به او ياد ميدهد. وي درباره پارهاي از مشکلاتي که در حيطه روابط هنرجويان در کلاسهاي موسيقي وجود دارد، ميگويد: اگر در برخي از کلاسهاي موسيقي به لحاظ اخلاقي مشکلاتي پيش ميآيد به خاطر نوع رفتار خود فرد است؛ معمولا خانمهايي در اين کلاسها دچار مشکل ميشوند که در چارچوب مناسبات اجتماعي رفتار نميکنند و گاه حد خود را رعايت نکرده و حرمت محيط آموزشي و خودشان را ميشکنند. وي درباره استقبال دختران جوان از کلاسهاي موسيقي نيز به خبرنگار برنا ميگويد: ورود به عرصه موسيقي به جنسيت ربطي ندارد و تقريبا پسرها و دخترهاي جوان به يک اندازه از اين کلاسها استقبال ميکنند؛ اما معمولا اين خانوادهها هستند که به دليل بافت سنتيشان تمايلي به حضور دختران خود در اين کلاسها ندارند که البته امروز اين مسئله بسيار بيشتر از سابق تعديل شده است و ما ميبينيم که حجم گستردهاي از هنرجويان را دختران تشکيل ميدهند. وي تصريح کرد: افزايش استقبال خانمها براي حضور در کلاسهاي موسيقي در کاهش بسياري از مسائل اخلاقي که سابق بر اين وجود داشت، کاسته است. اين نشان ميدهد که در صورت حضور بانوان هنرجو و خطدهي صحيح آموزش موسيقي ميتوان اين عرصه را براي بانوان بسيار پر بار، امن و پر ثمر کرد. خصوصيها امنتر از کلاسهاي عمومي! سهيلا مختارپور هنرجوي موسيقي است که در کلاسي خصوصي ثبت نام کرده است. وي در گفت و گو با برنا درباره حضورش در اين کلاس آموزش موسيقي ميگويد: آموختن هنر بسيار لذت بخش است و حضور در محيط آموزش موسيقي، يادگيري علم موسيقي را براي هنرجو راحتتر ميکند و در به روز کردن اطلاعاتش او را ياري ميدهد. وي با اشاره به اين که تاکنون براي آموزش موسيقي به هيچ فرهنگسرايي مراجعه نکرده است و تنها براي آموزش تار به کلاسهاي خصوصي و نزد اساتيدي رفته است که دوستان و آشنايان به او معرفي کردهاند، ميگويد: من تا امروز براي آموختن تار نزد استادي رفتم که پيش از اين تعدادي از خانواده خودم، فاميل و دوستانم، در کلاسشان شرکت کرده بودند. من استادم را ميشناسم و اين باعث ميشود وقتي براي يادگيري تار نزد ايشان ميروم تمام حواسم معطوف يادگيري و استفاده از علم و تجربه شان شود. مختارپور ميگويد: من به فرهنگسرا مراجعه نميکنم زيرا اطلاعرساني مناسبي درباره اساتيد، محيط آموزش براي حضور بانوان و دختران جوان در آنها صورت نميگيرد. وي تصريح ميکند: متاسفانه ما تنها زماني از فعاليت يک گروه موسيقي مطلع ميشويم که همه آن گروه آموزش ديده باشند و قرار است با کسب مجوز کنسرت برگزار کنند و هيچکسي مراحل و روند يادگيري اين گروه را نميتواند به آساني پيگيري کند! اطلاعرساني ضعيف هنرجو را از هنر فراري ميدهد وي در ادامه افزود: به رغم اين که در ايران براي موسيقي جشنواره برپا ميشود و در دورهها و در سطوح مختلف هنرجويان و اساتيد کارها و آثار خود را ارائه ميدهند، اما در هيچکدام از اين گروهها سابقه افراد و هنرمندان به مردم و علاقمندان به موسيقي معرفي نميشود. اين هنرجو معتقد است: امروز در برخي از کلاسهاي موسيقي بسياري از دختران جوان با مشکل مواجه ميشوند و علت اين مسئله عدم اطلاعرساني صحيح در باب کلاس هاي موسيقي است و گاه دختران و بانوان جوان در کلاسهايي شرکت ميکنند که تنها به هدر رفتن وقت و هزينه منجر ميشود و يا به قدري استاد در آموزش کم فروشي ميکند و يا نوع برخوردش به نحوي زننده است که هنرجو از کلاس فراري ميشود. وي اظهار داشت: خانواده من بعد از اين که از علاقهام براي آموختن تار آگاه شدند با توجه به شناختي که از استادم و نحوه آموزش و سطح کار او داشتند به شدت از خواسته من استقبال کردند اما قطعا اگر چنين شناختي از استاد و محيط آموزش در کار نبود حتي خود من هم براي يادگيري تار دچار ترديد ميشدم. مختارپور تصريح کرد: امروز خانواده ها نسبت به سالهاي گذشته راحتتر ميپذيرند که فرزندانشان براي حضور در کلاسهاي موسيقي داوطلب شوند و يا به فعاليت در گروههاي موسيقي بپردازند اما منوط به داشتن آگاهي از محيط کلاس، اساتيد و خروجي کارگاهها. با آلات موسيقي مثل طاعون برخورد ميکنند! بسياري معتقدند ساخت فيلمها و سريالهايي که در آنها به راحتي هنرمندان و فعالان موسيقي به تصوير کشيده ميشوند، خود ميتواند از عوامل ترغيب افراد جامعه براي يادگيري آن باشد. مختارپور با اشاره به مشکلاتي که هنوز در برخي از بخشهاي اداري وجود دارد ميگويد: هنوز در برخي از ادارات و يا اماکن تردد با آلات موسيقي با مشکل مواجه است، بنابراين شايد بتوان اهميت بيش از حد به آلات موسيقي و زير ذرهبين قرار دادن آنها را يکي از عواملي دانست که موجب شده است اين عرصه با مشکلات اجتماعي جدي مواجه شود. اين هنرجو گفت: وقتي قرار است يک وسيله موسيقي غيرعادي باشد، برخي از آن براي متفاوت بودن و روشنفکر جلوه دادن خودشان استفاده ميکنند و برخي با آن مثل طاعون برخورد کرده و از آن فاصله ميگيرند؛ اين مسئله جوانان را در مسيرهاي نامناسبي خط دهي ميکند. کلاسيک اروپايي را نميتوان هيچ جوري ايراني کرد! سحر اسلامبولچي نيز از هنرجويان موسيقي کلاسيک اروپايي است. او درباره موسيقي و حضور بانوان در اين عرصه ميگويد: من علاوه بر يادگيري موسيقي به عنوان يکي از اعضاي گروه کُر نيز فعاليت ميکنم و از آنجايي که موسيقي کلاسيک اروپا هيچ آموزشي معادل سنتي ندارد و قوانين کمتري آن را محدود ميکند ميتوان رويکردي را که نسبت به زن در اين عرصه وجود دارد، بهتر نقد کرد. اسلامبولچي در ادامه گفتگو با برنا افزود: موسيقي کلاسيک اروپا در هيچ صورتي نميتواند با مايههاي موسيقي ايراني اغنا شود، براي همين آن را در ايران به همان شکل غربي پذيرفتهاند و آموزش داده ميشود. اين هنر جو در ادامه تصريح ميکند: موسيقي کلاسيک با مشکلات بسياري مواجه است که خود استرس اين هنر را براي هنرجويان افزايش ميدهد. از سوي ديگر علاقمندان به اين نوع موسيقي با مشورت خانواده از آن استقبال ميکنند و البته با ديدن نتيجه کار، خانوادههاي بسياري تشويق ميشوند تا فرزندانشان آموزش ببينند. مردم درباره موسيقي دچار افراط و تفريط هستند عليرضا راد، يک کارشناس موسيقي است. وي تحصيل در رشته هنر را در ايران آغاز کرد و در وين ادامه داد؛ وقتي با او درباره موسيقي ايران و حضور بانوان در اين عرصه گفتگو کرديم، به نکات جالبي اشاره کرد. وي در ابتداي مصاحبه به موسيقي غني ايراني اشاره کرد و گفت: برخلاف اينکه موسيقي در ايران يک ريشه بسيار بسيار کهن دارد و نوشتهها و تصاويري که از تاريخنويسان و گذشتگان بر جاي مانده است اين مسئله را تصديق ميکند؛ و ما ميتوانيم با معرفي بزرگان موسيقي ايران، آنها را نماد و سمبل موسيقي ايراني قرار دهيم، اما آنچنان که بايد اين امر را پيگيري نکردهايم. وي در ادامه افزود: با وجود چنين پيشينهاي هنوز اين هنر جايگاه خود را در بين ايرانيان بازنکرده است و دليل آن نيز شايد برخي مسائل اجتماعي باشد و برخي نگاههايي که با قرار دادن خطوط در اطراف آن، موسيقي را محدود جلوه ميدهد. اين کارشناس موسيقي درباره برخورد مردم با موسيقي اصيل ايراني اظهار داشت: مسائلي که امروز در جامعه وجود دارد باعث شده است فرهنگ عامه مردم، موسيقي بيگانه را از موسيقي داخلي و سنتي خودمان غنيتر ارزيابي کند و آن را بيشتر بپسندد؛ به نوعي مردم دچار افراط و تفريط هستند، يا به قدري مخالف موسيقياند که حتي موسيقي سنتي و اصيل را نيز برنميتابند و يا آنقدر در موسيقي پيش رفتهاند که به از خودبيگانگي رسيدهاند و جز موسيقي اروپايي هيچ سبکي را نميپذيرند. وي در ادامه به برخي از محيطهاي نامناسب آموزش موسيقي -به ويژه براي زنان و دختران جوان- اشاره کرد و افزود: ديدگاه اکثر خانوادهها نسبت به موسيقي به دليل تعاريف نسنجيدهاي که برخي از هنرمندان از هنر و به ويژه موسيقي ارائه کردهاند چندان خوش آيند نيست به همين علت برخي خانوادهها راغب نيستند که فرزندانشان براي آموزش موسيقي به کلاس بروند و در صورتي که جواني به اين هنر علاقمند باشد، بعضا با محدوديتهايي مواجه ميشود. استقبال خانمها از آموزش موسيقي بيشتر از آقايان است وي در ادامه با اشاره به اينکه خانوادهها امروز نسبت به گذشته ديد بهتري به هنر موسيقي پيدا کردهاند گفت: با وجود اين که خانوادهها نسبت به سالهاي گذشته به هنر و موسيقي بيشتر روي آوردهاند اما از سوي ديگر افراد ناصالح و ناآگاه که نام استاد را نيز بر خود گذاشتهاند و گاه تنها با دو سال کار کردن بر روي يکي از ابزار موسيقي -مثل گيتار- کلاسهاي آموزش موسيقي راهاندازي کردهاند و با پذيرش هنرجو موجب شدهاند که چنين محيط هايي در سطح شهر براي يادگيري جوانان به وجود آيد. وي در ادامه اظهار داشت: اگر خانواده ها و فردي که به دنبال يادگيري موسيقي است به درستي و با دقت، درباره محيطي که قرار است در آن آموزش ببيند تحقيق کند و اساتيد معتبر و آموزشگاه ها و فرهنگسراي معتبري را براي آموزش پيدا کند هم خانواده ها در اينباره آرامش خواهند داشت و هم مي تواند در محيطي مناسب در اين عرصه آموزش ببيند. گره هنر "موسيقي" کجاست؟ به گزارش برنا، با توجه به آنچه که اساتيد و هنرمندان و کارشناسان موسيقي درباره موسيقي امروز ايراني ميگويند، بايد گفت، موسيقي در ايران دچار نوعي افراط و تفريط شدهاست که در برخي موارد همين افراط و تفريط خطوط و مرزها را براي آموزش و کار بانوان در عرصه موسيقي تحت الشعاع قرار ميدهد و حتي آنان را دچار مشکلاتي ميکند که از سوي خانودهها به تمام مراکز آموزشي تعميم داده ميشود. از سوي ديگر هنوز هيچ تبليغ و اطلاعرساني مناسبي در ايران براي آموزش هنرجويان صورت نميگيرد و خانوادهها و جوانان در اغلب موارد براي ورود به عرصه آموزش موسيقي مسيرهاي کمي را در کاوش و تحقيق خود مييابند حال آنکه در بسياري موارد اين تب آموختن موسيقي در ميان جوانان و همچنين وجود سودجويان در اين عرصه باعث به انحراف کشيدن جوانان خالصي مي شود که تنها مي خواهند ياد بگيرند و طبق علايق خود حرکت کنند. و شايد هنوز گره هنر موسيقي در کشور باز نشده است.
دیدگاه تان را بنویسید