دکتر اکبر اعتماد: گزارش آژانس چیز تازه ای ندارد
دکتر اکبر اعتماد، اولین رییس سازمان انرژی اتمی ایران می باشد. وی معتقد است: دیپلماتهای غربی باز هم دارند افکار عمومی را تحریک میکنند که ایران به طریقی به طرف ساختن سلاح اتمی میرود.
دوشنبهی گذشته آژانس بینالمللی انرژی اتمی آخرین گزارش خود را از روند فعالیتهای هستهای ایران منتشر کرد. مهمترین نکته در این گزارش، همچنان مسألهی ادامهی غنیسازی اورانیوم از جانب ایران، بر خلاف خواست آژانس و شورای امنیت سازمان ملل متحد است. آژانس در این گزارش، بار دیگر خواهان تعلیق غنیسازی اورانیوم شد و آمریکا بلافاصله در واکنش به این گزارش، خواست همیشگی خود، مبنی بر اقدامات تنبیهی بیشتر علیه ایران را عنوان کرد. روز سهشنبهی گذشته، اخباری از قول دیپلماتهای آژانس منتشر شد که اسناد و عکسهایی به آژانس ارائه شده که میتواند نشاندهندهی تلاش ایران برای اصلاح موشکهای شهاب ۳ در جهت کسب قابلیت حمل کلاهکهای اتمی باشد. ایران این اسناد را مخدوش اعلام کرد و روز دوشنبه، ۲۲ سپتامبر، آقای البرادعی، مدیر کل آژانس از این دیپلماتها که نامشان برده نشده است، خواست که این مدارک را در اختیار دولت ایران بگذارند. در مورد مجموعهی این مسایل با آقای دکتر اکبر اعتماد، اولین رییس سازمان انرژی اتمی ایران در آغاز تأسیس، گفت و گو کردم. شما قطعاً آخرین گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی را در مورد پروندهی هستهای ایران مطالعه کردهاید. آیا نکتهی تازهای هم در آن دیدید؟ گزارش را مطالعه کردهام. به نظر من، گزارش اینبار آژانس، هیچ چیز تازهای ندارد؛ مگر دو نکته. یکی این که میگوید ایران در زمینهی غنیسازی اورانیوم، هم از لحاظ تکنیکی و هم تأسیسات تازهای که به کار انداختهاند، پیشرفتهای تازهای کرده است. آیا عنوان کردن این مسأله در این گزارش، معنای خاصی دارد؟ در عرفی که در سازمان بینالمللی انرژی اتمی موجود است، آیا این به خودی خود، یک نکتهی منفی در پروندهی هستهای ایران خواهد شد یا خیر؟ از نظر غربیها، بله. چون غربیها دلشان نمیخواهد که ایران در این زمینه ترقی کند. ولی از لحاظ ایران، برعکس، تأییدی است بر این که آنها دارند تکنولوژیشان را توسعه میدهند و جلو میروند. بستگی به این دارد که از چه زاویهای به این داستان نگاه کنیم. غربیها از این بابت خوشحال نیستند. گاهی از جانب غربیها این صحبت هم طرح میشد که ادعاهای ایران در زمینهی دستیابی به فناوری هستهای، بیمورد است. این گزارش، این ادعا را تکذیب میکند. آیا همین طور است؟ بله. همین طور است. یک عدهای میگفتند که ایران راه غلط رفته است و نمیتواند این را به نتیجه برساند. این تأیید میکند که اتفاقاً ایرانیها کارشان را بلدند و کارشان را صحیح انجام میدهند. نکتهی دومی که شما گفتید در این گزارش، تازه است، چیست؟ نکتهی دیگری که شاید کمی تازگی دارد، این است که میگوید: «ما نتوانستیم از بعضی تأسیسات نظامی در ایران بازدید کنیم و به ما اجازه ندادند.» این را تازه میگویند. اما به عقیدهی من، ایران موظف نیست تأسیسات نظامیاش را برای آژانس باز کند. این حق اساساً، برای آژانس بوده است که حق بازدید ازهمه نوع تأسیسات یک کشور را داشته باشد؟ بازرسهای آژانس در کشورها، تأسیسات اتمی را باید ببینند و متقاعد بشوند که گزارشهای آن کشور با واقعیتهایی که در عمل میگذرد، یکی است؛ ولی در تأسیسات اتمی. فرقش این است که ممکن است آژانس بگوید شما باید تمام مملکتتان را بر روی من باز کنید من بیایم همه جا را ببینم تا بفهمم. این داستان دیگری است. هیچ کشوری در دنیا وجود ندارد که بگذارد کشورهای خارجی بیایند و تأسیسات نظامیاش را نگاه بکنند. چون تأسیسات نظامی، همیشه حفظ شده است و نمیگذارند کسی به آنجا برود؛ حتی از داخل خود مملکت. این خبر را هم داشتیم که دیپلماتهای آژانس، اسناد و عکسهایی در اختیار دارند که میتواند نشان بدهد ایران در صدد اصلاح موشکهای شهاب ۳ به منظور کسب قابلیت توانایی کلاهکهای اتمی است. در این مورد نظر شما چیست؟ اگر ایران این کار را بکند، اولاً آن را طوری انجام نمیدهد که دیپلماتها از هر طرف اطلاع داشته باشند؛ بلکه بهطور سری کار خواهد کرد. اگر آژانس نتوانسته چنین چیزی را کشف کند، دیپلماتها چه طور کشف کردهاند!؟ دوم اینکه صنایع موشکسازی ایران اصلاً تحت کنترل آژانس نیست. به اتم مربوط نمیشود. کشورهای دیگر هم موشک درست میکنند. ایران مجبور نیست اطلاعات مربوط به موشکسازیاش را در اختیار آژانس قرار بدهد. من فکر میکنم دیپلماتهای غربی باز هم دارند افکار عمومی را تحریک میکنند که ایران به طریقی به طرف ساختن سلاح اتمی میرود. از یک طرف، بعضی از آنها میگویند ایران ۱۰ سال با ساختن سلاح اتمی فاصله دارد؛ از طرف دیگر میگویند ایران دارد سرِ موشکهایش را درست میکند؛ برای این که یک سلاح اتمی را در بر بگیرد. اگر هم بخواهند چنین کاری بکنند، این کاری است که آخرش میکنند، نه اول کار. خواست آقای البرادعی، که از دیپلماتها خواستهاند این مدارک را در اختیار ایران بگذارند، به نظر شما خواست مثبتی است؟ بله، خواست مثبتی است. میگوید اگر مدرکی دارید در اختیار دولت ایران قرار بدهید. ولی همین که بگویند که ما مدارکی داریم که ایران دارد این کار را میکند، کافی نیست. مگر این که مدارک را باز کنند و در اختیار همه قرار بدهند. با توجه به تجربیات شما و روندی که تا کنون پروندهی هستهای ایران داشته، پیشبینی شما از بررسی نهایی چیست؟ چه تصمیمی در مورد ایران گرفته خواهد شد؟ و در اجرا چگونه خواهد بود؟ اینها (کشورهای ۵+۱) جلسهای در سطح مدیران وزارتهای خارجهی خود داشتند که در آن به نتیجهای نرسیدند. برای این که روسیه و چین با کشورهای غربی در زمینهی عکسالعملی که نسبت به این گزارش آژانس میتوانند نشان بدهند، موافق نیستند. قرار است تا چند روز دیگر یک کنفرانس دیگر در سطح وزرای خارجه باشد و در آنجا ببینند چه کار میخواهند بکنند. من معتقد هستم که الان دیگر غرب امکان خاصی ندارد. در غایت امر ممکن است تحریمها را علیه ایران محکمتر کنند. ایران هم نشان داده است که در مقابل این تحریمها عقب نمینشنید و این تحریمها در مجموع، زیاد کار دولت ایران را مختل نمیکند.
دیدگاه تان را بنویسید