آیا ایران دردسر اوباماست؟!
آمریکا با کمی تاخیر بالاخره دانست که ایران نیروی مهمی در منطقه بوده و در بهبود اوضاع عراق نقش کلیدی دارد. وی تاکید میکند سیاست منزوی کردن ایران موثر واقع نشده است. اهمیت ایران و نقش حیاتی آن در منطقه، به واسطه نزدیکیاش با سوریه و حماس و حزب ا... لبنان، دوچندان است.
در سیاست خارجی دولت اوباما انتظار تغییرات احتمالی وجود دارد. البته، تحلیلگران معتقدند که نخستین دغدغه اوباما، موضوعات خاورمیانه است. او برخلاف رئیس جمهوران سابق آمریکا میبایست سیاست خارجی، خصوصا موضوع تضعیف جایگاه آمریکا و تاثیرات آن بر منطقه را، دراولویت قرار داده و بر روی آن متمرکز شود. علیرغم بسیاری ادعاها در دوره هشت ساله ریاست جمهوری بوش، هیچ حرکت مثبتی درخاورمیانه انجام نشد. به گزارش سرویس بینالملل «فردا»، پایگاه خبری «پست» در مقالهای به قلم طیب صدیقی، سفیر اسبق پاکستان، نوشت بوش نخستین رئیس جمهور آمریکا بود که رسما بر نظریه قرار گرفتن دو کشور در کنار یکدیگر در سرزمین فلسطین صحه گذاشت. با این حال، علیرغم ارزیابیهای خوشبینانه کاندولیزا رایس و ملاقاتهای مکرر وی از پایتخت عربستان سعودی، سیل فعالیتهای دیپلماتیک در سال 2007 و در ادامه آن نشست آناپولیس به پایان رسید. نظریه اوباما در خصوص عراق هم بر همگان روشن است. اما موضوع دردسرساز، موضوع ایران است. برنامه هستهای ایران که محور شرارتها نام گرفت و مورد تحریم واقع شد، روحیه ستیزهجویانه فزاینده دولت بوش را به خود جلب نمود. بوش مکرر هشدار میداد که به ایران اجازه نخواهند داد تا به یک قدرت هستهای تبدیل گردد. در مواجهه با اینچنین تهدیدات و رجزخوانیهای تندی، ایران به طرز ماهرانهای توانست اداره مساله هستهای و ارایه یک دیپلماسی حساس برای کنترل امور را بدست بگیرد. اکنون این احساس در دولت آمریکا رو به افزایش است که با توجه به شرایط سیاسی و جغرافیای سیاسی منطقه، این کشور دیگر نمیتواند رو در روی ایران قرار گیرد. طیب صدیقی معتقد است اشارات زیاد، و البته ضعیفی وجود دارد که تلاشهای دیپلمایتک جدیدی برای نزدیک شدن به ایران صورت می گیرد. نخستین حرکت در این مسیر، طرح تاسیس دفتر حافظ منافع آمریکا در سفارت سوئیس واقع در تهران میباشد. در حال حاضر ایران در سفارت پاکستان در واشنگتون یک دفتر حافظ منافع دارد. جوزف بایدن، معاون رئیس جمهور منتخب آمریکا، در مبارزات انتخاباتی خود از تعامل سیاسی آمریکا با ایران حمایت کرد. پیام تبریک احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران به رئیس جمهور منتخب آمریکا، باراک اوباما، نیز به عنوان قدم غیرمستقیم ایران برای آغاز نزدیکی تعبیر شد. شیکاگو تریبون نیز این نامه را "فرصت ایران برای اوباما" نامید. تحلیلگران معتقدند که سیاستهای افراطی نومحافظهکاران، هیچ نتیجه و یا حمایتی از سوی اتحادیه اروپا یا دیگر کشورهای هم پیمان آمریکا، به استثنای اسرائیل که به دلایل خود موافق تهدید حمله به ایران یا تاسیسات هستهای آن است، در بر نداشته است. موضعگیری ایران در خصوص صلحآمیز بودن برنامههای هستهای خود و در قالب حق این کشور به عنوان امضاکننده قرارداد NPT، تاثیر چندانی بر آمریکا و اسرائیل نداشته است. با این حال، مدیریت دیپلماتیک این موضوع توسط ایران به اندازه کافی حمایت دیگران را جلب نمود تا مانع اقدام نظامی آمریکا یا اسرائیل شود. موفقیت آمریکا به قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل محدود شده است، اما اینگونه فشارهای دیپلماتیک، ارزش چندانی ندارد. تعیین ارزیابی عینی از منافع آمریکا در منطقه، راه حل اوباما خواهد بود. آمریکا با کمی تاخیر بالاخره دانست که ایران نیروی مهمی در منطقه بوده و در بهبود اوضاع عراق نقش کلیدی دارد. وی تاکید میکند سیاست منزوی کردن ایران موثر واقع نشده است. اهمیت ایران و نقش حیاتی آن در منطقه، به واسطه نزدیکیاش با سوریه و حماس و حزب ا... لبنان، دوچندان است. نقش حیاتی ایران موجب شد که یک گروه بیست و یک نفره از دیپلماتهای سابق و ژنرالهای بازنشسته، سال گذشته نامهای به بوش نوشته و از او بخواهند "تا هر چه زودتر برای کمک به حل بحران کنونی در خاورمیانه و پایان دادن به اختلافات بر سر برنامه هستهای ایران، بدون هیچ پیش شرطی با این کشور وارد مذاکره شود. ما به شدت نسبت به اقدام نظامی علیه ایران هشدار میدهیم. بحران کنونی بایستی از طریق دیپلماسی، و نه توسط فعالیتهای نظامی، حل شود." در آن نامه همچنین عواقب خطرناک حمله به ایران در منطقه و عواقب آن برای نیروهای آمریکایی واقع درعراق و نیز افزایش تنفر و خشونت جامعه مسلمانان هشدار داده شده بود. به نوشته این مقاله، در میان امضا کنندگان این نامه، نام ژنرال بازنشسته، جوزف هور، فرمانده سابق نیروهای آمریکا در خاورمیانه و نیز مورتون هالپرین، رئیس سابق برنامهریزی سیاسی وزارت خارجه، وجود داشت. با این حال، بوش بر این نظر که اگر ایران به برنامه هستهای خود ادامه دهد، آمریکا همه راههای ممکن را در نظر خواهد داشت، مقاومت میکند. اسرائیل نیز، تحت تاثیر و حمایت آمریکا، از زبان وزیر دفاع خود، شاول مفاز، اعلام کرده است "اگر ایران برای گسترش سلاح هستهای به برنامههای هستهای خود ادامه دهد، به آنها حمله میکنیم." اسرائیل هرگز شرایط را مناسبتر از این ندیده بود. شرایط متلاطم بینالمللی با کدورتهای بین المذاهب، بیثباتی جهانی پس از یازده سپتامبر، ناتوانی جهان اسلام در رویارویی با سیاستهای جنایاتکارانه و نسلکشی رژیم صهیونیستی علیه فلسطین و حمایتهای بیدریغ آمریکا، تلآویو را به کانون ایدهالی برای ضربه به ایران تبدیل کرده است. انتخاب اوباما و گزارشهای رسیده از تیم او که مبنی بر دخیل نمودن ایران برای پایان صلحآمیز جنگ در افغانستان، برای سیاست تلآویو در حمله به تجهیزات هستهای ایران، سنگین خواهد بود. تحلیلگران بر این باورند که خط مشی اوباما در مقابله با ایران، واقع بینانه و بدون هیچ بسته ایدئولوژیک خواهد بود. واشنگتن پست در گزارشی که هفته گذشته منتشر کرد، نوشت که مشاوران امنیت بینالمللی اوباما بر آن هستند تا سیاستهای دولت بوش را نقض و معکوس نمایند؛ و از آنجایی که نه ایران و نه آمریکا موافق حکومت طالبان بر افغانستان نیستند، برای رسیدن به پایان صلحآمیز جنگ افغانستان، ایران را دخیل خواهند نمود. سفیر اسبق پاکستان تاکید میکند شیوه منطقی ایران در خصوص برنامه هستهایش حاکی از تدابیر دیپلماتیک برجستهای بوده است که نه تنها دشمنان را دور نگه داشته است، بلکه آمریکا را وادار به نزدیکی با این کشور نموده است. ایران این موفقیت را مدیون ایمان رهبران این کشور به دیپلماسی و تعهد آنان به اهداف و عزت ملی در قالب حمایت ملی است. دولت گیلانی در پاکستان میتواند ایران را الگوی خود قرار بدهد. پاکستان باید به یک ارزیابی واقعبینانه از موقعیت کنونی دست یافته، و پس از بررسی و مطالعه دقیق همه گزینهها و واکنشها، سیاست خود را برنامه ریزی کند؛ و سپس تمام سیاست ها را از طریق حمایت ملی پیش ببرد؛ خواه این سیاست جنگ علیه تروریسم باشد و خواه موضوعات کشمیر. در تسلیم شدن هیچ ایمنی وجود ندارد.
دیدگاه تان را بنویسید