در بورس تهران چه می گذرد؟
سرانجام شاخص قيمت بورس تهران پس از پنج سال و چند ماه، سطح هشت هزار واحدي را لمس كرد. فارغ از افت 30درصدي سطح عمومي قيمت سهام طي 5ماه گذشته، موضعگيري مسوولان اقتصادي كشور درخصوص وضعيت بازار سهام قابلتوجه است. در آخرين مورد از اين اظهارنظرها، يكي از مقامات اقتصادي عنوان كردكه براساس گزارش فدراسيون بينالمللي بورس، بورس تهران از لحاظ كمترين ميزان اثرپذيري از بحران مالي جهاني، سومين بورس جهان معرفي شده است.اين دست اظهارنظرها كه براي مخاطبان عام و در اكثر موارد ناآشنا به بحثهاي تخصصي و با هدف بهرهبرداريهاي اجتماعي عنوان ميشود، در گذشته نيز به وفور ايراد شده است. يكي از نمونههاي بارز و در دسترس چنين اظهار نظرهايي،اعلام كسب عنوان نخست توسط بورس تهران در نيمه اول سال 87 در بين بورسهاي دنيا به لحاظ بازدهي بود كه به كرات در آن زمان توسط مسوولان بورس و حتي مديران ارشد كشور نيز مطرح شد.اما درخصوص اين گونه اظهارنظرها توجه به چند نكته ضروري است. اين دست آمار و ارقام تنها در شرايط رونق قيمتها و صعود شاخصها مورد بزرگنمايي قرار ميگيرند و در زمانهاي ركود و نزول، اثري از اين اعداد مهم ديده نميشود.وضعيتي كه به گفته رييس پيشين هياتمديره سازمان كارگزاران بورس اوراق بهادار، فعالان بازار را رويگردان ميكند. بر اساس اين اعتقاد، طرح واقعيتهاي موجود ميتواند به بهبود شرايط كمك كند و بازي با آمار باعث رويگرداني دستاندركاران و فعالان اصلي بازار ميشود.اما در واكاوي علت اين امر بايد به جايگاه اجتماعي بورس و ميزان گسترش و همهگيري آن در بين توده مردم اشاره كرد. مقايسه ميزان گردش فعلي سهام بورس در تهران (نسبت ارزش معاملات خرد به ارزش بورس) با پنج سال قبل، نشان ميدهد كه بورس تهران با وجود افزايش بيش از دو برابري ارزش جاري، با كاهش ارزش معاملات خرد مواجه شده است. به بيان ديگر بهرغم عرضه شركتها و صنايع جديد، بورس به دلايل مختلف با خروج سهامداران خرد مواجه بوده است. پديدهاي كه اولين نتيجه آن كمرنگ شدن نقش بورس در تصميمسازيهاي اقتصادي به دليل تنزل جايگاه اجتماعي اين نهاد مالي است. در حقيقت با وجود گسترش فيزيكي بورس و ايجاد تالار معاملات سهام در اكثر مراكز استان، بورس عقبگرد داشته است كه همين موضوع اجازه اتخاذ هر گونه تصميم اقتصادي را بدون دغدغه ايجاد تنش نزد سرمايهگذاران به مسوولان داده است.همچنين به دليل پايين بودن سطح آگاهي از مفاهيم ابتدايي دانش مالي در بين توده مردم، اظهار نظر مسوولان و ارائه آمار و ارقام از سوي آنها در اكثر موارد با واكنش خاصي مواجه نميشود. در حالي كه به عنوان مثال در خصوص صحبتهايي مبني بر تاثيرپذيري كمتر بورس تهران از بحران مالي جهاني، بايد توجه داشت كه افت كمتر قيمتها و شاخصها در ايران مرهون وجود دو محدوديت درصد نوسان روزانه و حجم مبنا بوده است و در صورت نبود اين دو محدوديت قطعا بورس تهران نيز بسيار بيشتر از ميزان فعلي افت ميكرد.علاوه بر اين، مشاهده ميشود كه از سوي برخي مسوولان اقتصادي آمار و اطلاعات بعضا نادرست يا در يكبازه زماني خاص ارائه ميشود كه در آخرين نمونه ميتوان به اظهارات وزير اقتصاد در مراسم افتتاح سامانه جديد معاملات بورس و استناد وي به گزارش رييس سازمان بورس به شوراي عالي بورس در خصوص رشد شاخصهاي بورس تهران در دوره نزول 40 تا 80درصدي بازار مالي جهاني اشاره كرد. صحبتهايي كه باعث اعتراض قابل توجه سهامداران حاضر در تالار به وزير نيز شد. در نهايت در رابطه با تاثير بحران مالي بايد توجه شود كه اقتصاد ايران در مقايسه با اقتصاد جهاني، مانند مسافر يك قايق و قايق است كه به طور قطع سوراخ شدن يك قسمت قايق منجر به غرق شدن آن خواهد شد، هر چند ممكن است زمان فرورفتن قسمتهاي مختلف همزمان نباشد، اما غرق شدن امري حتمي است. در شرايطي كه عدم تصويب طرح كمك مالي به شركتهاي خودروساز آمريكايي، باعث سقوط شاخص بورسهاي كره و ژاپن ميشود، اعلام عدم تاثيرپذيري بورس تهران از بحران مالي، به مانند خوشحالي از فرورفتن سمت ديگر قايق و اطمينان از نجات سوي ديگر است. عليرضا كديور منبع: دنياي اقتصاد
دیدگاه تان را بنویسید