اهالي موسيقي فضاي نقدپذيري ندارند

کد خبر: 69259

در ابتداي ميزگرد، ميرعلينقي به عنوان مورخ تاريخ موسيقي معاصر ، به ارائه گزارشي از روند نقد‌ موسيقي در سه دهه پس از انقلاب پرداخت .

برنا: در آخرين برنامه از ميزگردهاي اهالي موسيقي در خانه هنرمندان، "وضعيت نقد موسيقي در سه دهه اخير" با حضور دكتر "ساسان فاطمي" محقق و پژوهشگر موسيقي ، "محمدرضا فياض" آهنگساز و منتقد موسيقي و " سيدعليرضا ميرعلينقي" مورخ تاريخ موسيقي برگزار شد. در ابتداي ميزگرد، ميرعلينقي به عنوان مورخ تاريخ موسيقي معاصر ، به ارائه گزارشي از روند نقد‌ موسيقي در سه دهه پس از انقلاب پرداخت . وي شروع فعاليت در حوزه نقد موسيقي در كشور را به سال‌هاي 65 و 66 دانست و گفت: در اين سالها نقد جدي در بخش موسيقي ايراني با گرايش موسيقي سنتي با جريان گرفتن توليد موسيقي و بعضا برگزاري كنسرت‌ آغاز شد. همچنين نقدهايي از آقاي ناظري انجام شد كه براي نخستين بار نقد فني در عرصه موسيقي كشور نوشته شد. به گفته وي، جمشيد ارجمند از ديگر منتقداني بود كه نقدي درباره نقدهاي نوشته شده در حوزه موسيقي نوشت. ضمن آنكه تورج زاهدي، در ماهنامه فيلم اساس نقد موسيقي فيلم را پايه گذاري كرد. در ادامه سعيد كاشفي در اين بخش كار را به صورت حرفه اي تا سال 78 دنبال كرد و از آن زمان تاكنون در اين بخش نقد موسيقي فيلم را كسي انجام نمي دهد. اين مورخ تاريخ موسيقي يادآور شد: نقد نويسي به صورت پراكنده براي كنسرتها و موسيقي‌هاي سنتي از سال 70 شروع شد. در واقع زماني كه نقد توانست دوره ثبات خود را شروع كند در دولت دوم هاشمي بود كه اين عرصه به تدريج جا افتاد. وي شاخص ترين نقدهاي اين دوران را نقد دكتر فاطمي درباره كتاب حسين دهلوي كه درباره موسيقي نوشته است، نقد پورجواهري به نقد يك كنسرت برگزار شده در خارج از كشور و ... عنوان كرد و افزود: در حال حاضر در نسل جوان منتقدان موسيقي باجناح بندي‌هايي خاصي كه دارند، در اين زمينه فعاليت مي‌كنند. وي در جمع‌بندي خود از نقد در طي سه دهه اخير، مشكلات اين بخش را پراكنده و غيرمتمركز بودن نقدها، اتفاقي و غيرسيستماتيك بودن، معيار مشخصي نداشتن، برخوردار نبودن از زبان عملي و هنري و حرمت گذاري اجتماعي عنوان كرد و گفت: 90 درصد مكتب‌هاي نقد بدون مطالعه بوده است به طوري كه اظهار نظرهاي غيرتحقيقي در آنها زياد است. وي تصريح كرد: هنوز مشخص نيست كه نقد يك كار حرفه اي است و همه شاخصه هاي آن را يك فرد نمي تواند انجام دهد. دكتر فاطمي نيز در ادامه با بيان اينكه تاكنون پشتوانه‌اي در حوزه نقد نويسي در موسيقي نداشته‌ايم، افزود: در حال حاضر كساني كه نقد مي نويسند ، نوع نوشتن نقد را نمي‌دانند. وي تصريح كرد:‌با توجه به اين مشكلات تلاش كرديم با چاپ مطالبي در فصل‌نامه ماهور ، علاقه مندان را با معيارهاي نقد سالم و حرفه اي آشنا كنيم و حداقل براي آينده پشتوانه‌ تئوري نقد جدي را فراهم كنيم. وي نقدهاي كنوني در بخش موسيقي را نقد روزنامه نگارانه و نقدهاي با پشتوانه علمي بيان كرد و گفت: به طور كلي عموم نقدها براساس سليقه است، اما با اين وجود نحوه نوشتن نقد سليقه اي است هم قدرت قلم مي خواهد اما اين نقدها خيلي موازين مشخصي ندارند به طوري كه تمام نقدهاي كشور واقعا نقد موسيقي به حساب نمي آيند. وي منتقد واقعي را فردي دانست كه موسيقي را شناخته و درك كرده باشد و افزود:‌ در حوزه نقد موسيقي ابتدا بايد موسيقي را درك كرد و از آن لذت برد بعد آن را مورد نقد قرار داد، اما برخي نيز معتقدند مي توان اول لذت برد و بعد در باره آن به كنكاش و بسترهاي فني موسيقي پرداخت. وي نقدهاي انجام شده را به دو بخش نقد اثرهاي موسيقي و نقد به زمان و دوران موسيقي تفكيك كرد و گفت: برخي منتقدان وقتي از يك دوره موسيقي خسته شده و از آن انتقاد مي كنند ، همه آثار آن دوره را زير سئوال مي برند. در ادامه نشست، "فياض" با بيان اينكه نقد موسيقي به دريافتي كه از موسيقي مي شود، مرتبط است، اظهار داشت: در حال حاضر نقدها فاقد پختگي و جامعيت است. به طوري كه نقد موسيقي گويي كه قبلا وجود خارجي نداشته است. وي درباره وضعيت نقد موسيقي در كشور گفت: اگر نقد را در چارچوب وسيعتر نگاه كنيم، مي بينيم كه نه تنها نقد موسيقي در كشور وجود داشته بلكه، حتي نقد موسيقي از خود موسيقي نيز بيشتر بوده است. وي دليل اين مساله را نپرداختن در آموزشگاه‌ها و مراكز تخصصي و علمي موسيقي به نقد عنوان كرد و گفت: نقد چيزي جز انديشه هاي موسيقيايي نيست. اين آهنگساز بيشتر نقدهاي انجام شده در بخش موسيقي را نقد عاميانه دانست و گفت: نقد را نبايد منحصر به فعاليت نوشتاري كرد. به گفته وي، از زماني كه در يك برنامه يك آهنگ يا موسيقي شنيده شده و برنامه تمام شده و ما درباره آن صحبت مي‌كنيم، نقد موسيقي شروع مي‌شود كه در واقع اين نقد، نقد عاميانه است. "فياض" انتقال نقد از حوزه عمومي به حوزه خصوصي را بهترين بخش نقد عنوان كرد و گفت: اگر به نقد موسيقي توجهي نمي شود، به دليل اين است كه خود آگاهي نسبت به نقد نيست. "ميرعلينقي" نيز در ادامه با اشاره به سخنان "فياض" كه نقد شفاهي را نقد امروز موسيقي بيان كرد، گفت: نقد شفاهي به دليل كاركرد فرار و ثبت نشدن، اصولا غير قابل بررسي است، زيرا نقد مكتوب انسان را متعهد مي‌كند كه به حوزه اخلاقي و اجتماعي آن پاينبند باشد. در واقع نقد مكتوب غير قابل تغيير است اما نقد شفاهي به راحتي تكذيب مي‌شود. وي در ادامه با اشاره به نقدهايي كه در بخش موسيقي مي‌شود، اين نقدها را كليشه‌اي عنوان كرد و گفت:‌ مشكل كنوني موسيقي ما اين است كه نقدي در آن نيست. يعني اهل موسيقي هنوز فضاي نقدپذيري را ندارند و قبول نمي كنند. فاطمي نيز در ادامه با بيان اينكه در حال حاضر نقدهايي كه انجام مي شود،‌كليشه‌اي است،‌ گفت: در بيشتر برنامه ها يا آهنگهايي كه اجرا مي شود، منتقدان به جاي آهنگ و نقد آن و زيبايي آن بيشتر به نحوه اجرا و نوع ساز و شعر و .. .. مي پردازند، اما درباره خود موسيقي صحتبي نمي‌شود. فياض نيز با بيان اينكه توليدکنندگان موسيقي هستند كه به نقد روي خوش نشان نمي‌دهند، افزود: اين اقدام برخي توليدكنندگان موسيقي نمي‌گذارد تا نقد در اين عرصه، همه‌گير شود. وي تصريح كرد: مجموع شرايط بايد فراهم شود تا بتوان فرهنگ نقد پذيري را توسعه داد.

۰

دیدگاه تان را بنویسید

 

تازه های سایت