نخبه چه كسی است؟
با اين كه در ايران از ايجاد معاونت علمي رياست جمهوري و كميتهاي به نام نخبگان بيش از 3 سال ميگذرد، اما هنوز عدهاي از افراد مستعد و دانشگاهي خارج از گردونه نخبگي قرار دارند و بهرغم انجام مطالعات، پژوهشها و حتي ثبت اختراعات و تاليفات از دريافت تسهيلات و مزاياي نخبگي محرومند. هر چند كميته ملي نخبگان در 23 سال اخير كوشيده تا با قرار دادن معيارهايي همچون كسب عناوين نخست آزمون سراسري، المپيادهاي دانشجويي، جشنوارههاي معتبر مانند خوارزمي و حتي چاپ مقالات ISI ، حلقه نخبگي را باز كند و عده زيادي را تحت حمايت خود قرار دهد، اما افراد مستعدي كه خارج از اين حلقه قرار ميگيرند، به معيارهاي تعيين نخبگي انتقادهايي وارد ميكنند. از جمله اين منتقدان، افراد دانشگاهي هستند كه به انجام امور پژوهشي و مطالعات تخصصي در حوزه خود علاقهمندند اما به دليل عدم دسترسي به مزايا و امكانات نخبگي، حركت خود را كند ميبينند. جالب اين كه موازي با معيارهاي كميته ملي نخبگان، دانشگاهها خود نيز با تعيين معيارهاي آموزشي، پژوهشي، فرهنگي و در برخي موارد فناوري، به تعيين افراد نمونه و به اصطلاح نخبه ميپردازند؛ در حالي كه كميته نخبگان، اين افراد را نخبه نميداند. اين مساله ناشي از نبود ارتباط ارگانيك و هماهنگ ميان مهمترين مراكز تربيت نخبگان يعني دانشگاهها و دستگاههاي حامي است. اين در حالي است كه به نظر ميرسد وزارت علوم و دانشگاههاي معتبر كشور مهمترين مكاني هستند كه به سنجش معيار استعداد و نخبگي افراد ميپردازند و مهر تاييد آنان، بهترين بهانه براي ارائه تسهيلات از سوي كميته ملي نخبگان است. اما اين كميته، معيارهاي سنجش خاص خود را دارد و دانشگاهها را صاحب صلاحيت در تشخيص اين امر نميداند. نمونه چنين ارتباطي را ميتوان در اقدام وزارت علوم در معرفي دانشجويان نخبه 10 سال گذشته عنوان كرد كه سال گذشته با تاييد مستقيم رئيسجمهور، قرار شد بسياري از اين دانشجويان مستعد به جمع افراد تحت پوشش كميته ملي نخبگان درآيند؛ درحالي كه اين افراد همچنان در انتظارند و گويا ارتباط ميان كميته ملي نخبگان و مراكز دانشگاهي هنوز برقرار نشده است. از سوي ديگر، در ايران فضاي مراكز اطلاعات علمي، دانشگاهي و اكتشافي آنقدر بسته است كه افراد علاقهمند در صورت انجام پژوهش و تمايل به مطالعات تخصصي، نميتوانند از اسناد و مدارك آن براحتي بهرهمند شوند و به آنها استناد كنند. بنابراين دانشجويان، استادان و پژوهشگران كه از حمايتهاي كميته ملي نخبگان بهرهمند نيستند، با پارادوكس غريبي روبهرويند ،از يك سو ناچار به انجام پژوهش و مطالعه تخصصي حتي براي گذران زندگي هستند و از سوي ديگر، مراكز حامل و حاوي اطلاعات و اسناد علمي براحتي اين امكانات را در اختيارشان قرار نميدهد، حتي دانشجوي يك دانشگاه از كتابخانه تخصصي دانشگاه ديگر نميتواند بهرهمند شود و هنوز بسياري از دانشگاهها وارد طرح غدير نشدهاند، پس نخبگي هم در ايران با دشواريهايي روبهرو است. پاسخگو كيست؟ كميته ملي نخبگان، روساي دانشگاه يا... كتايون مصري منبع: جام جم
دیدگاه تان را بنویسید