خاتمی: آزادی یعنی انتقاد کردن مردم
سيدمحمد خاتمي تصريح کرد:« آزادي يعني آزادي راي دادن مردم، آزادي انتقاد کردن مردم، آزادي شغل مردم و آزادي احوال شخصي مردم، همه اينها آزادي است که بايد وجود داشته باشد و به خصوص در کشور ما آزادي بيان و آزادي نقد حکومت و قدرت که ما از آنها دفاع ميکنيم، بايد وجود داشته باشد.»
حجتالاسلام والمسلمين سيدمحمد خاتمي گفت: «فعلا وظيفه ما اصلاح وضع فعلي است و راه آن هم انتخابات است، البته کسي نه ادعاي معجزهگري دارد و نه ادعاي قهرمانبازي.» خاتمي در ديدار اقشار مختلف مردم استان مازندران با اشاره به ماههاي محرم و صفر، افزود:« محرم و صفر، نقش بسيار تعيينکنندهاي در سرشت و سرنوشت تاريخ بشر به خصوص اسلام و بالاخص تشيع داشته است.» وي اظهار كرد:« همچنين در دهه فجر انقلاب اسلامي هستيم که رستاخيز بزرگي در زندگي ملت و تاريخ معاصر جامعه ما و تبلور خواستها و آرمانهاي تاريخي ملت ايران و متکي به ايمان و آرمان ديني و ملي بود، که البته تا رسيدن به مقصد مورد نظر فاصله زيادي داريم.» رييس بنياد باران اظهاركرد: « دهه فجر از ورد حضرت امام تا مرحله پيروزي انقلاب که آغاز مرحله جديد تاريخي مردم ايران که بر منطقه و جهان تاثيرگذار بوده و هست، براي ما مهم و ارجمند است.» وي با مقايسه آرمانهاي قيام حصرت اباعبدالله الحسين(ع) و انقلاب اسلامي ايران، گفت:«آن آرمانها و جهتها آنقدر مهم است که حضرت ابا عبدالله در راه آن شهيد شدند و در انقلاب نيز صدها شهيد، جانباز و آزاده براي آن هدفها داديم و خانوادههاي کثيري با سعه صدر مشکلات را به خاطر آرمانهاي بزرگي که داشتند تحمل کردند.» رييسجمهور سابق کشورمان تصريح کرد:«به همين دليل، هر کسي دلش براي اسلام، انقلاب و ايران ميتپد، نميتواند، نسبت به آرمانها و جهتها بيتوجه باشد.» سيد محمد خاتمي، انتخابات را حاصل و دستاورد بزرگ انقلاب و خواست ملت ايران عنوان کرد و افزود:«اهميت اين دستاورد از آن جهت است که نماد حاكميت مردم بر سرنوشت خود است و مردم ما ميخواستند آزاد باشند، بينديشند و خود تصميم بگيرند، منافع خود را خود بشناسند و خود براي تامين آنها تلاش کنند.» رييس موسسه بينالمللي گفتوگوي فرهنگها و تمدنها، تاکيد کرد: «انتخابات مظهر حضور و بلوغ مردم و آزادي است، راهي است که ملت بيش از هر جايي ميتواند، در آن خواستها و جهتگيريهاي خود را اعلام کند.» وي ادامه داد:«خدا را سپاسگزاريم که انتخابات به رسميت شناخته ميشود، گرچه معتقديم مشکلات و نارساييهايي در اين زمينه وجود داشته که خيلي متناسب با آرمانهايي که ملت ميخواست و در قانون اساسي بود و امام بر آن تاکيد داشت، نيست.» رييسجمهور سابق کشورمان تصريح کرد:«هنوز انتخابات در ايران زنده و تعيينکننده است و ما هم موظفيم در عرصه سرنوشت حضور داشته باشيم و در اين بزنگاه مهم شرکت کنيم و در نتيجه آن نقش داشته باشيم.» به گفته سيد محمد خاتمي، البته فقط نقش را بايد خواست و اراده مردم داشته باشد و تاثير عوامل بيرون از اراده و خواست مردم در امر انتخابات بايد به صفر برسد. وي از اصلاحات وفادار به امام و ايران، به عنوان اصلاحاتي ياد کرد که «سعي ميکند موانعي را که در زمينه بروز و ظهور خواست مردم هست يا مشکلاتي که ممکن است وجود داشته باشد، مصلحانه و اصلاحگرايانه رفع کند.» وي در بخش ديگري از سخنان خود، گفت:«در دوران گذشته، مبنا بر زور، قهر و غلبه حکومتها بر مردم بوده است و امروز درست هماني است که در عرصه بينالملل ظهور پيدا کرده است.» سيد محمد خاتمي افزود:«درست است که عصر مدرن، عصر دموکراسي، آزادي و حاکميت مردم بر سرنوشت است و در بسياري از کشورها هم پياده شده است، اما همان کشورهاي مدعي دموکراسي و حقوق بشر، وقتي پا را از مرزهاي خود بيرون ميگذارند به چيزي جز چپاول منابع مادي و لطمه زدن به منابع معنوي ملتهاي ديگر و زور و فشار و سرکوب و بدتر از آن تحقير ملتها نميانديشند.» به عقيده خاتمي طبيعي است در مقابل اين زورگويي و درشترفتاريها و انحراف، کساني ديگري هم براي ابراز وجود پيدا ميشوند كه به زور و خشونت رو ميآورند. سيد محمد خاتمي از تروريسم به عنوان« پديدهاي زشت، وحشتناک و نفرتآور» ياد کرد و گفت:«اگر بنا بر ملامت است، بيش و پيش از آن بايد کساني که زمينه ظهور و بروز پديده تروريسم را موجب مي شوند، که نوعا قدرتهاي بزرگ هستند که در درون مرزهاي آنها آزادي و دموکراسي تحقق يافته است و در بيرون مرزها بدترين روشها را اعمال مي کنند، ملامت شوند.» رييس بنياد باران افزود:« از دستاوردهاي بزرگ دوران جديد اين است که براي بشر احترام، حق و حرمت قائل شدهاند و گفته شد هر کشور بايد داري قانون اساسي باشد، پيش از آنکه حق حکومت مشخص شده باشد بر حد حكومت تكيه ميشود و پيش از اينکه از تکليف مردم سخن گفته شود بر حق مردم تاكيد ميشود.» وي تصريح کرد: «اينکه مردم صاحب حق و حکومت صاحب حد است، دستاورد بزرگي است و البته ما در آموزههاي اسلام و به خصوص در مکتب شيعه اين مفاهيم را داريم.» رييس موسسه بينالمللي گفتوگوي فرهنگها و تمدنها، در ادامه اظهاركرد:« درست است دموکراسي متعلق به دوران جديد است، اما معيارهاي حکومت خوب و نظام مردمي، نظامي که مردم در آن صاحب حق و حرمت و جايگاه هستند و ميتوانند حکومت را نقد کنند و حق دارند، حکومتها را بازخواست کنند، در آموزههاي ديني ما هست.» وي افزود:«اگر ميگوييم مردمسالاري، مردمسالاري امري است مدرن، ولي معتقديم بسياري از ريشه ارزشها و شايستگيهاي آن البته اگر دين را فقط سنتها و ظاهر آن نپنداريم و به محتواي آن بنگريم ميتوانيم، آنرا در دين پيدا کنيم.» خاتمي تاکيد کرد:«در بينش شيعي حاکميت از آن فضيلتي است که خدواند معين ميکند ولي حاكميت فضيلت و فعليت آن حتي در زمان معصوم نيز مبتني بر خواست و اراده مردم است.» رييسجمهور سابق کشورمان طرح جمهوري اسلامي توسط انقلاب را دستاوردي بزرگ خواند و يادآور شد:«از امام(ره) در پاريس پرسيدند که اين جمهوري اسلامي ديگر چه صيغهاي است، ايشان در جواب گفتند جمهوري هماني است که در دنياست که حکومت پايگاهي جز راي مردم ندارد و مسئول در مقابل مردم است و مردم حق دارند به آن اعتراض و از آن سوال کنند و اگر آن حکومت را نخواستند آن حکومت ديگر نميتواند به کارش ادامه دهد.» وي افزود:«حضرت امام(ره) همچنين گفتند که اسلامي بودن يعني اينکه روابط و معيارهاي اسلامي بر نظام حاکم باشد و که براي ما شيعيان بهترين نمونه حکومت حضرت علي(ع) است، يعني ما ميخواهيم هم معيارهاي حکومت علي(ع) و هم معيارهاي حکومت دنياي جديد را داشته باشيم.» خاتمي با تاکيد بر اينکه «عدل و عقل دو شاخصه مهم تشيع است»، اظهار داشت:«دين نيامده است تا عقل انسان را تعطيل کند، بلکه کاملا از آن حمايت کرده و از انسان خواسته است عقل خود را به کار گيرد، ظاهرسازيهايي که با عقل سازگاري ندارد را مردود دانسته است، عدل فقط اين نيست که مرتکب کبائر نشويم و اصرار بر صغائر نداشته باشيم، عدل خيلي وسيعتر از اين حرفهاست و شيعه از جمله اين را ميخواهد که به حق، حرمت و کرامت انساني پرداخته شود.» رييسجمهور سابق کشورمان تصريح کرد:«حق حاکميت بر سرنوشت از بارزترين مصداقهاي عدل به معني دادن حق هر ذيحقي به اوست، البته نبايد از ياد برد که عدالت اقتصادي هم مهم است.» وي سپس به شاخصهاي حکومت اميرالمومنين(ع) اشاره کرد و گفت:«در جامعه ديني مورد نظر اسلام و امام علي(ع) نميشود فقر را تحمل کرد، همچنانکه نميشود تحقير، ستم و تبعيض را تحمل کرد.» خاتمي ادامه داد:«ديني بودن جامعه را نميتوان به نگاه صرف به ظواهر سنجيد بلکه بايد کوشيد دروغ و ريا و نفاق جاي خود را به راستي پاکي و اخلاق بدهد.» وي با تاکيد بر اينکه «در موقعيت کنوني معتقدم همه بايد در عرصه باشيم»، اين سوال را مطرح کرد که «اما براي اينکه در عرصه باشيم چه بايد بکنيم؟» رييس موسسه بينالمللي گفتگوي فرهنگها و تمدنها، با اشاره به اينکه ايران در طول تاريخ افتخارات، مشکلات و سختيهايي را داشته است، اظهاركرد:«ملت ما هر چه که نداشته باشد، غرور تاريخي خود را داشته است و امروز، ايران انبوهي از ظرفيتها و امکانات وسيع مادي و معنوي را دارد که ميتواند در خدمت اعتلا و پيشرفت جامعه قرار بگيرد.» وي افزود:«امکانات و ظرفيتهاي موجود بايد بالفعل شود و در سايه آن هر ايراني برخوردار شود و در ايران احساس امنيت و رفاه کند و در عرصه بينالملل احساس حيثيت و اعتبار؛ اينها را ملت از ما ميخواهد.» خاتمي تصريح کرد:«بدون ترديد يکي از انگيزههاي مهم انقلاب، رهايي از تحقيرشدگي و عقبافتادگي است و ما اگر ايران را ساختيم، انقلاب را صادر کردهايم، ايران سرافراز و نمونه ايراني است که در آن انسان محترم است و برخوردار و احساس امنيت ميکند، فاصله فقير و غني کمتر و حتي صفرميشود و زندگي جامعه تامين ميشود و عدالت سياسي، اجتماعي، علمي و اقتصادي بر آن حاکم است.» رييسجمهور سابق کشورمان ابراز عقيده كرد:« ما معتقديم نه تنها از اين ظرفيتهاي عظيم استفاده نشد، بلکه تا حدود زيادي اين ظرفيتها از بين رفته است و به همين دليل معتقديم کساني بايد بيايند که به مردم خدمت کنند و خطراتي را که متوجه ايران است از بين ببرند، ظرفيتهاي کشور را بالفعل کنند، کشور را ثروتمند و آن را به صورت عادلانه در جامعه توزيع کنند و اين نيازمند اين است که از نظر علمي، فناوري و تکنولوژي پيشرفت کنيم.» وي در پاسخ به اين سوال که «اقتدار در دنيا چه معنايي دارد»، گفت:«اقتدار يعني توان علمي و سياسي داشتن؛ تواني که بتوان بر اساس آن از منافع خودمان دفاع کنيم، چون کسي حرف کشور ضعيف و ناتوان را گوش نميدهد.» رييس بنياد باران تصريح کرد:«معتقديم در سالهاي گذشته، امکانات براي اينکه ايران را آباد و عادلانه بسازيم چند برابر شد؛ اما از اين ظرفيتها استفاده درستي نشد.» به عقيده خاتمي، کسي بايد بيايد که با قدرت و تدبير از اين امکانات استفاده کند و هم حرمت مردم را نگه دارد و هم خواست مردم را تا آنجا که امکان دارد و حق آنهاست، تامين کند و کشور را بسازد و اعتبار کشور را در عرصه بينالمللي بالا ببرد. رييسجمهور سابق کشورمان در ادامه اظهاركرد:« خدا را شکر ميکنم طي روزهاي گذشته همه شاهد بوديم ماهواره اميد که دستاورد بزرگ علمي و تکنيکي ملت است به هوا پرتاب شد که جاي تبريک به دولت، ملت و کساني که در اين زمينه تلاش کردهاند، دارد.» وي يادآور شد:« ولي نبايد خيال کنيم ساختن اين ماهواره همين پريروز آغاز شد و روز بعد هم آن را به هوا فرستاديم. فعال شدن اين پروژه به سالهاي قبل برميگردد و لااقل خود بنده در دوران مسئوليت، دو دفعه از اين پروژه بازديد کردم و سلولهاي بنيادي و تکنولوژي هستهاي و بسياري از موارد ديگر نيز به همين صورت.» خاتمي با بيان اينکه «کارهاي علمي ساده و سهلالوصول نيست»، اظهار داشت:«براي دستاوردهاي علمي سالها بايد سرمايه گذاري کنيم و بايد اطمينان دهيم، کارشناسان را بياوريم و امينيت و پشتوانه بدهيم تا به نتيجه برسد، اما سوال من اينجاست که آيا در چند سال گذشته کارهايي شروع شده است که در طي سال هاي آينده با همين افتخار از آنها برداشت کنيم؟» وي در ادامه با اشاره به برخي دستاوردهاي دولت اصلاحات از جمله پروژه بزرگ عسلويه و پارس جنوبي اين سوال را مطرح كرد:« آيا بخش اعظم عسلويه بدون اتکا به سرمايههاي مادي داخلي و بهرهگيري از تکنولوژي و سرمايههاي خارجي به وجود آمده است؟» رييس بنياد باران ادامه داد:«در متن اين پروژهها، سرمايههاي انسانياي به وجود آمد و رشد کرد که ارزش آن از خود اين دو پروژه بيشتر است، زيرا سالها طول ميکشد، صدها نفر دوره ببينند و بعد از طي مراحل براي توانايي و علم و مهارت مشغول به کار شوند؛ اينها سرمايههاي اصلي کشور است.» رييسجمهور سابق کشورمان تاکيد کرد:«ما در جامعه توسعه ميخواهيم، انقلاب اسلامي آمد تا توسعه پيدا کنيم، شعار ما توسعه همهجانبه و پايدار بود و نه فقط توسعه سياسي، ما اگر بر آزاديهاي مشروع تكيه ميكنيم تابع دين و اخلاق هم هستيم.» سيدمحمد خاتمي تصريح کرد:« آزادي يعني آزادي راي دادن مردم، آزادي انتقاد کردن مردم، آزادي شغل مردم و آزادي احوال شخصي مردم، همه اينها آزادي است که بايد وجود داشته باشد و به خصوص در کشور ما آزادي بيان و آزادي نقد حکومت و قدرت که ما از آنها دفاع ميکنيم، بايد وجود داشته باشد.» سيد محمد خاتمي با بيان اينکه «البته نميتوان فقط شعار اينها را داد»، گفت:«نبايد از مسائل ديگر غافل بود و خوشبختانه بنده هم اگر شعار آزادي و جامعه مدني دادم، دستاورد ما در اقتصاد بيشتر از دستاوردهاي سياسي ما بود.» وي افزود:«توسعه علمي و اقتصادي ، نيازمند به کارگيري درست نيروي انساني است و بيشتر از آنکه بايد از هدررفتن نيروي مادي نگران باشيم، بايد از معطل ماندن و هدر رفتن نيروي انساني نگران بود.» رييسجمهور سابق کشورمان در ادامه اظهار داشت:«بايد کاري کنيم که دانشمندان و انديشمندان رغبت کنند به داخل کشور بيايند، نه اينکه به خارج از کشور بروند و بايد بررسي شود در چه زماني اين فلش به سمت داخل و يا خارج کشور بوده است.» رييس موسسه بينالمللي گفتگوي فرهنگها و تمدنها با تاکيد بر اينکه «ما سياست خارجي معقول ميخواهيم که هم از اصول و منافع ملي دفاع و هم بتواند از امکانات دنيا بهتر استفاده کند»، يادآور شد:« در دولت گذشته، در حالي که آمريکا گفته بود هر كشوري كه بيشتر از دو ميليون دلار در ايران سرمايهگذاري کند، آمريکا آن کشور را تحريم ميکند، ما توانستيم آن تحريمها را بشکنيم و محدوديتها نيز يكي پس از ديگري كاسته شد و كشور توانست بدون كوتاه آمدن از اصول و منافع و با استفاده از منابع بينالمللي پيشرفتهاي بزرگي داشته باشد.» خاتمي گفت:« اگر بخواهيم ايران را بسازيم بايد از امکانات استفاده کنيم و اين امر در صورتي كه با تدبير و عقلانيت رفتار شود ، منافاتي با پايبندي به اصول و ارزشها ندارد و در پايبندي هم صداقت وجود داشته باشد . معتقدم كساني بايد بيايند که توسعه همهجانبه و پايدار را مورد توجه داشته باشند و در ضمن هيچگاه عدالت را از ياد نبرند.» رييس بنياد باران تاکيد کرد:« نگوييم يا عدالت يا توسعه، اينها روبروي هم نيستند، ما ميگوييم هم عدالت هم توسعه.» رييسجمهور سابق کشورمان افزود:«همانطور که در دولت اصلاحات، گامهايي براي رفع محروميت در نقاط محروم برداشته شد در کنار توسعه سياسي، اقتصادي و سرمايهگذاري و تقويت بخش خصوصي که موتور متحرک بخش اقتصاد است، قانون تامين اجتماعي هم تصويب و برايش وزارتخانه ايجاد شد و اين يک گام بلند به سوي عدالت مطمئن، علمي، پايدار و رو به آينده بود.» وي افزود:«اگر آن روز درآمدهاي عظيم اين دوره وجود داشت، به جاي زياد شدن واردات و لطمه خوردن توليد، بخشي به توسعه همه جانبه و بخشي به تامين اجتماعي اختصاص داده مي شد و مطمئنا امروز وضع جامعه طور ديگري بود.» خاتمي تصريح کرد:«اگر با درامد هنگفت نفت با هدف توسعه و عدالت پيش ميرفتيم، امروز جهش بيشتري داشتيم و ده ساله به اهداف پيشبيني شده در سند چشمانداز ميرسيديم.» رييس بنياد باران معقتد است مسئولاني که سرکار ميآيند بايد اين آمادگي و ظرفيت را داشته باشند با اعتقاد به اينکه کشور براي همه است، براي پيشرفت آن تلاش کنند. وي با بيان اينکه «معتقدم بيش از آنکه فرد موثر باشد بايد برنامهها و جهتگيريها وجود داشته باشد»، گفت:«دليل اين اعتقاد هم اين است که بدخواهان و بدگويان سعي ميکنند به نحوي القا کنند که اگر کساني يا تفکراتي روي کار بيايند به خانوادههاي شهدا، رزمندگان و ايثارگران و متدينان کمتر توجه خواهد شد، که خوشبختانه آمار و اطلاعات نشان ميدهد در کدام دوره به اين قشر و به طور کلي به دين خدمت بيشتري شده است.» سيد محمد خاتمي ادامه داد:«شما بگرديد و ببينيد کارهاي بنيادي و عميقي که در مورد قرآن و ولايت انجام شده است در چه زماني ايجاد شده است، ولي ولايت به معناي عميق و عمق آن و نه ادعاهاي توام با خرافات.» رييس موسسه بينالمللي گفتگوي فرهنگها و تمدنها، اظهار داشت:«با خرافات نه تنها موافق نيستيم بلکه معتقديم بايد با آنها مبارزه کرد و يکي از رسالتهاي ديني ما مبارزه با خرافات و کجرويها و جلوگيري از مصرف کردن ارزشها به صورت غلط بوده است؛ چرا که با دروغ نميشود به راستي رسيد.» رييسجمهور سابق کشورمان که معقتد است «جامعه امروز رشيدتر شده و اصلاحطلبان عاقلانهتر فکر ميکنند و ميتوانند اولويتها را تشخيص دهند»، گفت:«دليل آن هم روشن است چرا که هم مسائل روشن است و هم چارچوب که سند چشم انداز و قانون اساسي راه را مشخص كرده است.» خاتمي ادامه داد:«اگر به روال عادي پيش برويم ميتوانيم حساب و تصور کنيم كه اگر اصلاحطلبان در صحنه باشند نتيجه چه خواهد شد. کساني که ميآيند بايد مشخص کنند چه ميخواهند انجام دهند و چه کار ميتوانند بکنند، نبايد توقعات را بالا برد و ندانيم اولويتها چيست.» رييس بنياد باران تصريح کرد:«فعلا وظيفه ما اصلاح وضع فعلي است و راه آن هم انتخابات است ، البته کسي نه ادعاي معجزه گري دارد و نه ادعاي قهرمان بازي.» وي با بيان اينکه«خوشبختانه طي ساليان گذشته با مردم بيشتر آشنا شدهايم و کم و بيش همديگر را ميشناسيم و ابهامي وجود ندارد»، به برخي مسائل مطرح شده در خصوص نتايج انتخابات سال 76 اشاره کرد. رييسجمهور سابق کشورمان گفت:«عدهاي در سال 76 ميگفتند مردم بنده را نميشناختند و چون سيد اولاد پيغمبر بودم که البته اين از افتخارات من است به بنده راي دادند! که بنده در پاسخ به آنها ميگويم راي سال 80 را چگونه تفسير ميکنيد؛ چون ديگر مردم ما را شناخته بودند، ما حرفهايمان را زده بوديم و عملکردمان مشخص بود و اين راي کاملا از روي شناخت بود و مردم آگاهانه به آن تفکر راي دادند.» سيد محمد خاتمي در پايان خاطرنشان کرد:« معتقدم در اين دوره اگر بياييم خيلي روشنتر ميتوان با جامعه حرف زد.»
دیدگاه تان را بنویسید