طرحهای جايگزين انتقال پايتخت
اطلاعات شش عضو مطرح شوراي شهر تهران از «انتقال پايتخت» نشان ميدهد دولت به دلايلي مشهود قصد عملياتي براي خروج از تهران را ندارد. اعضاي شوراي شهر ساخت و سازهاي دولتي در شمال تهران را نمونه عيني از تقويت تمركز دستگاههاي اداري و بزرگتر شدن پايتخت سياسي در تهران ميدانند و معتقدند مباحث مربوط به انتقال پايتخت فقط در ماههايي از سال كه ترافيك و آلودگي هوا در تهران به اوج ميرسد در دولت و مجلس طرح ميشود. در همين حال دو عضو پارلمان محلي تهران ضمن اينكه «انتقال پايتخت» را جدي توصيف نميكنند، طرحهاي جايگزين را به دولت پيشنهاد كردهاند.
مجتمعهاي اداري به اطراف تهران برود سردار سابق ناجا و عضو كنوني شوراي شهر تهران در اين باره به دنياي اقتصاد گفت: براي تمركززدايي از تهران و حل مشكلات ترافيك و آلودگي هوا، پيشنهاد ايجاد مجتمعهاي اداري در خارج از شهر تهران را دادهايم. اين مجتمعها ميتواند در يكي از جادههاي تهران-قم، تهران-ساوه و تهران-قزوين احداث شود تا هر هموطني كه كار اداري و دولتي دارد، به جاي حضور در تهران به آن مجتمعها مراجعه كند. مرتضي طلايي، عضو كميسيون فرهنگي و اجتماعي شوراي شهر تهران تصريح كرد: اولين موضوعي كه بايد به آن بپردازيم اين است كه آيا اصولا امكان انتقال پايتخت وجود دارد كه در صورت مثبت بودن اين جواب، ميتوان بررسي كرد كه انتقال پايتخت ميتواند در كاهش آلودگي هواي تهران و ترافيك، نقشي داشته باشد يا خير؟ وي افزود: به نظر ميرسد بحثي كه در سالهاي پس از انقلاب بارها مطرح شده و موضوع بحث و گفت وگو در دولتهاي مختلف بوده، ولي هيچ گاه نتايج مشخصي از آن به دست نرسيده، بيشتر در زمانهايي بوده كه شرايط اجتماعي ترافيك و آلودگي هوا- مانند امروز- منجر به بروز اين مساله بوده و هيچ گاه منطق و مطالعات پژوهشي در پس اين موضوع نبوده
است. وي با تاكيد بر اينكه انتقال پايتخت از تهران در شرايط كنوني ممكن نيست، افزود: اما امكان اينكه در حاشيه تهران در جاده تهران-ساوه، تهران-قزوين يا تهران-قم كه زمين به قيمت مناسب وجود دارد، مجتمعهاي اداري كشور را احداث كنيم وجود دارد.طلايي در توضيح جزئيات طرح پيشنهادي خود خاطرنشان كرد: بدين ترتيب وزارتخانهها را از تهران منتقل كرده و تهران فقط سكونتگاهي براي كارمندان دولت خواهد بود و محل كار كارمندان خارج از تهران و در حاشيه اين كلانشهر احداث ميشود. وي با تاكيد بر اجرايي بودن اين طرح گفت: اگر سيستم حملونقل سريع و آسان براي كارمندان دولت مهيا شود هر كس از هر گوشه كشور ميتواند با حضور در مجتمع اداري كارهاي خود را انجام داده و به اتمام رساند. به اعتقاد طلايي، احداث چنين مجتمعهاي اداري هزينههاي زيادي را نياز ندارد و يك طرح عملي و اجرايي به نظر ميرسد. وي تاكيد كرد: در خيلي از كشورهاي دنيا كه دچار مسائل مشابهي در امور پايتخت خود هستند يا سكونتگاهها را از محل خارج ميكنند يا ادارات را و از آنجايي كه ما نميتوانيم سكونتگاه را از تهران خارج كنيم، محيطهاي اداري را از كلانشهر به حاشيه منتقل ميكنيم و اين
انتقال به راحتي امكانپذير است. ادارات الكترونيكي شوند رييس كميته محيطزيست شوراي شهر تهران نيز انتقال پايتخت را راهحل مناسبي براي حل مشكلات پايتخت نميداند.دكتر معصومه ابتكار، در اين مورد به دنياي اقتصاد گفت: موضوع انتقال پايتخت از تهران، براساس الگويي دنبال ميشود كه برخي از كشورهاي دنيا آن را انجام دادهاند، ولي بايد در نظر داشت كه انتقال پايتخت از تهران، هزينههاي سنگيني را به دولت تحميل ميكند. وي با تاكيد بر اين كه بايد معضلات مربوط به شهر تهران را به نوعي در داخل تهران حل كرد، گفت: همه مشكلات با رفتن دولت حل نميشود، البته بودن ادارات دولتي در تهران مشكل آفرين شده، ولي ايجاد يك شهر جديد نيز هزينه سنگيني را براي كشور در بردارد. به اعتقاد رييس كميته محيط زيست شوراي شهر تهران، مشكلات شهر تهران با مديريت، ساماندهي مسائل، همكاري همه بخشها و كنارگذاشتن دعواها و رقابتهاي سياسي حل خواهد شد. وي گفت: اين تصور كه ديگر نميتوان تهران را با اين وضعيت اداره كرد تصور درستي نيست و كلان شهرهاي بزرگ دنيا براي حل مشكلات خود، از روشهاي گوناگوني استفاده كردهاند، به عنوان نمونه توكيو مشكل آلودگي هواي خود را طي يك
برنامه ده ساله حل كرد. ابتكار پيشنهاد داده؛ طرح دولت الكترونيك و استفاده از خدمات به صورت الكترونيكي در تهران كه مصوبه دولت گذشته را نيز دارد، به طور جديتر پيگيري شود تا حجم زيادي از سفرهاي درونشهري كه به واسطه حضور در مراكز اداري پيش ميآيد، كمتر شود. وي گفت: اگر بتوان تمام خدمات را از طريق اينترنت انجام داد و از اين شيوه براي انجام پروندههاي اداري در كشور استفاده كرد در مجموع هزينههاي بسيار كمتري در مقايسه با انتقال پايتخت بر كشور تحميل ميشود. به اعتقاد ابتكار با اين روش در ابتدا ميتوان بحث ترافيك را مديريت و ساماندهي كرد و سپس بسياري از مشكلات ناشي از ترافيك، مانند آلودگي هوا را برطرف كرد.
دولت توان مالي ندارد اما محمدعلي نجفي، عضو كميسيون برنامه و بودجه شوراي شهر به طور كلي امكان انتقال پايتخت از تهران را رد كرد و گفت: امكان انتقال پايتخت از تهران وجود ندارد و فكر نميكنم كه اين طرح عملي باشد، چرا كه اين انتقال، هزينههاي زيادي روي دست دولت ميگذارد. وي با اشاره به وضعيت مالي و اعتباري دولت گفت: در شرايط كنوني، دولت نميتواند هزينههاي انتقال پايتخت را تقبل كند. نجفي گفت: به نظر ميرسد بررسي طرح انتقال پايتخت در مركز پژوهشهاي مجلس در حد يك طرح باقي بماند. هزينههاي مالي و اجتماعي انتقال مهدي چمران رييس شوراي شهر تهران، اما نظر ديگري دارد.چمران معتقد است: با انتقال پايتخت از تهران شايد پايتختنشينان جديد مشكلي نداشته باشند ولي مشكلات شهر تهران حل نميشود. رييس شوراي شهر در گفتوگو با دنياياقتصاد خاطرنشان كرد: انتقال پايتخت از تهران هزينههاي مالي و اجتماعي فراواني دارد، ولي امكان اين انتقال، وجود دارد؛ چرا كه كشورهاي ديگر نيز اين كار را كردهاند. وي با اشاره به انجام تحقيقات جامع در خصوص انتقال پايتخت از سوي مهندس سراجالدين كازروني وزير اسبق مسكن گفت: ايشان كه به تازگي به رحمت خدا
رفتهاند، تحقيقات مفصلي را در اين خصوص از زمان پيش از انقلاب داشتهاند و در نامهاي به دوستان مجلسي، خواستم كه نتايج تحقيقات ايشان نيز مورد بررسي قرار گيرد. وي يادآور شد: ممكن است پايتختنشينان جديد بعد از انتقال پايتخت مشكلي از نظر ترافيك و آب و هوا نداشته باشند، ولي اين اتفاق بيشك مشكلات شهر تهران را حل نميكند. دولت شمال تهران را ميسازد حسن بيادي، نايب رييس شوراي شهر تهران نيز درباره تصميم دولت به انتقال پايتخت اينچنين گفت: هر چند مدت يكبار كه موضوع آلودگي هوا و ترافيك به مردم و مسوولان فشار ميآورد، دولت و مجلس به فكر انتقال پايتخت ميافتند. البته به نظر ميرسد موضوع انتقال پايتخت جدي نيست، چرا كه خود دولت تصميم جدي براي اين منظور ندارد. بيادي گفت: دولت قصد انتقال پايتخت را ندارد، چرا كه هم اكنون اكثر ادارات دولتي در نقاط شمالي شهر در حال احداث است. وي همچنين انتقال پايتخت از تهران را در كاهش آلودگي هواي تهران بسيار موثر دانست و افزود: بنده به عنوان يك عضو شوراي شهر تهران با اين انتقال موافق هستم، چون بسياري از مشكلات تهران را كاهش ميدهد. تهران قطب شده است موضوع انتقال پايتخت به طور رسمي و علني
براي اولين بار در سال 1364 مصادف با دويستمين سال پايتختي تهران مطرح شد و پس از جنگ تحميلي در سال 1368 بار ديگر به طور جديتر مورد پيگيري قرار گرفت. سالها است پايتخت كشورها نه به دليل مشكلات امنيتي كه به دليل مسائل اقتصادي منتقل ميشود. تاكنون كشورهايي چون سريلانكا، قزاقستان، استراليا، مالزي، پاكستان و برزيل پايتختهاي خود را جابهجا كردهاند. هر چند بر اساس اعتقاد عدهاي از كارشناسان با انتقال پايتخت در كشورهايي مانند پاكستان، تركيه و برزيل معضل تمركزگرايي كاهش نيافته و مسائل پيچيده اجتماعي، سياسي و اقتصادي در اين كشورها ايجاد شده است. معاون فني و عمراني شهرداري تهران در اين زمينه به دنياياقتصاد گفت: در دنيا شهرهايي بودند كه آلودگي هوا و ترافيك در آنجا به مراتب حادتر از تهران بود، اما دولت در اين شهرها با تدوين برنامه جامع توانست به مشكلات فائق شود و اكنون اين شهرهاي آلوده شرايط مطلوبي به خود گرفتهاند. احمد دنيا مالي، معاون فني و عمراني شهرداري تهران با تاكيد بر اينكه بحث انتقال پايتخت از تهران، يك موضوع تخصصي است، گفت: بايد براي انجام اين كار برنامهريزي داشت، چرا كه انتقال پايتخت به اين راحتي
امكانپذير نيست.به اعتقاد دنيامالي، اينكه ما با هر مسالهاي كه برخورد ميكنيم، جا و فضا را عوض كنيم، از لحاظ برنامهريزي شهري رد شده است و اگر امروز تصميم به انتقال پايتخت گرفته شده بايد ابتدا زيربناهاي پايتخت جديد آماده شود. وي تاكيد كرد: آمادهسازي زيربناهاي پايتخت جديد ده سال طول ميكشد و طبيعتا نميتوان در اين مدت، فشار مضاعفي را به مردم تحميل كرد. معاون شهردار تهران با تاكيد بر اينكه بحث انتقال پايتخت يك موضوع حاشيهاي است، گفت: با اين كار مشكلات را به آينده انتقال ميدهيم و ميخواهيم كه شرايط مناسبي را بر آيندگان ايجاد كنيم كه اين روش درستي نيست، چرا كه بالاخره اين شهر وجود دارد و مشكلات آن حتي با انتقال پايتخت نيز ادامه خواهد داشت. وي در ادامه به تجربههاي مشابه كشورهاي دنيا در مواجه با آلودگي هوا و ترافيك و بحث انتقال پايتخت اشاره كرد و گفت: بهعنوان نمونه در آفريقاي جنوبي، ژوهانسبورگ مهمترين شهر كشور است، ولي با يك فاصله 10 تا 15 كيلومتري شهر پروتوريا واقع شده كه مركز سياسي كشور است و همچنين شهر كيپ تاون با فاصله هزار كيلومتري از ژوهانسبورگ، مركز پارلمان و بحثهاي حقوقي آفريقاي جنوبي است.به
گفته معاون قاليباف، امروز دنيا به صورتي برنامهريزي ميشود كه فقط يك شهر در كشور قطب نباشد، در حالي كه مشكل ما اين است كه تمام مراكز مهم و اصلي سياسي، اقتصادي، درماني و آموزشي در تهران متمركز شده و به شهرهاي ديگر كمتر توجه كردهايم. وي با اشاره به اصول برنامهريزي شهري گفت: بنابراين هنگامي كه فقط يك قطب در كشوري وجود داشته باشد، مشكلات نيز بزرگتر ميشود كه اكنون در تهران ما با اين پديده مواجه هستيم. انتقال پايتخت نيازمند بررسي بيشتري است در نهايت حمزه شكيب، رييس كميسيون توسعه و عمران شوراي شهر تهران با اعلام اينكه با كليات انتقال پايتخت از تهران موافق است، گفت: موافقت با موضوع انتقال پايتخت را بر اساس ديد كلي كه به اين موضوع دارم، بيان ميكنم. وي تاكيد كرد: انجام يك مطالعه جامع و در نظر گرفتن توجيهات فني و اقتصادي طرح بسيار ضروري است و بايد ابعاد مختلف آن را مشخص كرد. شكيب با اشاره به بررسيهاي انجام گرفته در خصوص موضوع انتقال پايتخت قبل و بعد از انقلاب، گفت: بسيار مناسب است كه موضوع يك بار ديگر و با در نظر گرفتن مسائل روز جامعه مورد بررسي قرار گيرد. وي تصريح كرد: بايد ديد در صورت انتقال پايتخت چه ضررها
و ضعفهايي نصيب تهران خواهد شد. اين موضوع آن قدر مهم است كه بايد نقاط مختلف آن مورد ارزيابي كارشناسي قرار گيرد.
ميلياردها تومان بار مالي مخبر فراكسيون مديريت شهري مجلس نيز در اين باره گفت: اگر مهاجرت و تقسيم ناعادلانه خدمات در كشور بررسي شود، ديگر نيازي به انتقال پايتخت به ساير شهرها نيست. محمدرضا حسيننژاد اظهار داشت: انتقال پايتخت هزينههاي بسيار بالايي دربر دارد؛ چرا كه در اين جابهجايي، ميلياردها تومان بار مالي به كشور تحميل ميشود. وي افزود: انتقال پايتخت، موافقان و مخالفان بسياري دارد كه راهحلي تلخ، پرهزينه و در حقيقت آخرين راه حل محسوب ميشود. حسيننژاد با بيان اينكه در بحث مهاجرت و كنترل آن تا حدودي ضعيف عمل شده است، اظهار داشت: قرار است براي كارمنداني كه با ميل خود، محل خدمتشان را به شهرستانها انتقال داده و از تهران خارج ميشوند، تسهيلاتي چون واگذاري زمين در نظر گرفته شود؛ كه البته اين اقدام براي كاهش جمعيت پايتخت كافي نيست. وي گفت: مسوولان بايد با الگو گرفتن از كشورهايي مانند مكزيك، براي مهاجرت مردم به پايتخت، شرايط و معيارهايي را تعيين كنند تا به اين وسيله ميزان جمعيت در تهران كنترل شود. منبع: دنیای اقتصاد
دیدگاه تان را بنویسید