گمانهزنی درباره آتشسوزی در درياچه پريشان
صبحگاه دوم ارديبهشتماه، سواحل غربي درياچه پريشان کازرون، باز هم شاهد آتشسوزي گستردهاي بود که نظيرش را حداقل طي 2 سال گذشته در اين منطقه شاهد نبوديم و طبق برآوردهاي اوليه، وسعت اين آتشسوزي و گستردگي آن بالغ بر 100 هکتار بوده است.
ایسنا: دبير انجمن غيردولتي زيست محيطي "همانديشان جوان" گفت: آتشسوزي اخير تالاب بينالمللي کازرون موجب تغييرات شديد در بستر خاک درياچه و از بين رفتن برخي مواد آلي موجود در آن شده است. محسن عباسپور، يك فعال اجتماعي، درخصوص اين آتش سوزي اظهار داشت: اگر سال گذشته در روز هواي پاک، تيغههاي ماشينهاي راهسازي را به جان درياچه بينالمللي پريشان انداختيم، امسال و در روز زمين پاک آتش را بر نيزارهاي حاشيه تالاب پريشان گشوديم تا بار ديگر ما نظارهگر سند ديگري بر بيتدبيري و ناتوانيمان پيرامون حفظ آنچه که زندگيمان را مديونش هستيم، باشيم. وي افزود: صبحگاه دوم ارديبهشتماه، سواحل غربي درياچه پريشان کازرون، باز هم شاهد آتشسوزي گستردهاي بود که نظيرش را حداقل طي 2 سال گذشته در اين منطقه شاهد نبوديم و طبق برآوردهاي اوليه، وسعت اين آتشسوزي و گستردگي آن بالغ بر 100 هکتار بوده است. عباسپور ادامه داد: بحران به وجود آمده علاوه بر آنکه تخريب بخش گستردهاي از زيستگاههاي حاشيه درياچه پريشان که اين روزها ميزبان برخي گونههاي پرنده ساکن در درياچه و محل زيست برخي جانواران و همچنين حشرات متعددي است را به دنبال داشت، موجب تغييرات شديد در بستر خاک درياچه و از بين رفتن برخي مواد آلي موجود در آن شد. وي معتقد است: در کنار اما و اگرهاي متعددي که در اين خصوص وجود دارد، بررسي علل وقوع چنين فاجعهاي ميتواند ضمن شفاف كردن موضوع، راههاي پيشگيري از تکرار مجدد و يا کاهش دامنه آن را نيز بيان كند. عباسپور تصريح كرد: براي بررسي عمدي بودن اين آتشسوزي بايد بحث را در 2 محور تقسيم کرده و به پيش برد؛ نخست آنکه آيا دادههاي موجود ميتوانند بيانگر حرکتي خاص براي سوزاندن نيزارها باشند و دوم آنکه در صورت تعمدي بودن، چه هدفي دنبال ميشود؟ وي با مطرح کردن اين سوال كه چه کساني به منطقه آتش گرفته دسترسي دارند؟ اظهار کرد: آتش سوزي، دوم ارديبهشت در قسمت غربي درياچه پريشان و در محوطه بين پاسگاه محيط زيست، روستاي زوالي و شهرنجان تا روستاي پل آبگينه به وقوع پيوسته است. کساني که با حاشيههاي درياچه پريشان ارتباط دارند، خيلي خوب ميدانند منطقهاي که در جريان اين آتشسوزي از بين رفته، صرفاً توسط بوميان محلي قابل دسترسي بوده و عملاً دسترسي به اين منطقه توسط گردشگران و رهگذران وجود ندارد، چرا که جذابيت ويژهاي به لحاظ اکوسيستمي در آن يافت نميشود. عباسپور اضافه کرد: نکته قابل تامل ديگر در اين ميان، زمان آغاز آتشسوزي است. طبق گفتههاي ماموران آتشنشاني و بنا بر گفتههاي بوميان منطقه، زبانههاي آتش از سحرگاه روز دو ارديبهشت مشاهده شده و نخستين مراجعه ماموران به منطقه نيز در ساعتهاي ابتدايي روز بوده است. بدون شک در منطقهاي که دسترسي عمومي به آن وجود ندارد، افراد نا آشنا به محل نميتوانند سحرگاه وارد محل شوند. اين فعال اجتماعي تصريح كرد: آنچه که در اين ميان بيش از همه جالب توجه است، محل آغاز آتشسوزي است. بنا بر گفتههاي کارشناسانِ حاضر در محل و همچنين مشاهداتي که از ارتفاعات مشرف به منطقه صورت گرفته، آتشسوزي از دل نيزارها آغاز و به سمت حاشيههاي درياچه پيشروي داشته است. وي ادامه داد: به دليل حساسيتهاي متعددي که چند وقت اخير درخصوص احداث جاده در حاشيه درياچه پريشان صورت گرفته، اين مولفه نخستين نکتهاي است که به ذهن ميرسد اما واقع امر آن است که منطقه سوخته شده هم از جاده ياد شده فاصله دارد و هم اينکه احداث مسيري فرضي در آن ناحيه، نياز خاصي را برطرف نميکند بنابراين آتشسوزي با هدف ساخت جاده بسيار بعيد به نظر ميرسد. عباسپور اضافه کرد: در نگاهي ديگر ميتوان تصور کرد عدهاي در پي حرکتي اعتراضي دست به چنين اقدامي زدهاند و اين امر نسبت به مولفه پيشين بيشتر قابل بررسي است. وي ادامه داد: موارد متعددي وجود دارد که بوميان يک منطقه به دليل نارضايتي از قوانين حاکم بر يک محدوده، دست به چنين اقداماتي زدهاند. درخصوص درياچه پريشان نيز اگر اعتراض فرضي از اين دست بوده باشد، ميتواند نسبت به مسائلي همچون جلوگيري از گسترش زمينهاي کشاورزي، تشديد فعاليتهاي دادگستري و اداره آب در برخورد با حفر چاههاي غيرمجاز باشد. اين فعال اجتماعي احتمال ديگر را اعتراض نسبت به پيشگيري از ساخت جاده دانست و گفت: اين فرض نيز اندکي بعيد به نظر ميرسد، چرا که مدافعان ساخت جاده در حاشيه درياچه پريشان ميدانند با چنين اقداماتي برگهاي برنده خود را از دست داده و فرصت چانهزني براي ساخت جاده را از دست ميدهند، اما به هر روي ميتوان اين احتمال را هرچند خفيف، مدنظر قرار داد. وي افزود: گروههاي راهسازي پيش از اين و در جريان ساخت جاده ثابت کرده بودند که با بيتوجهي کامل و در مقابل چشمان ماموران محيط زيست ميتوانند چندين هکتار نيزار بر سر راهشان را در اندک زماني به آتش بکشند. عباسپور تصريح کرد: وقوع خشکسالي اخير در درياچه پريشان و به تبع آن حوزه آبخيز مربوط به اين تالاب، رکود کشاورزي در سطح منطقه را موجب شده است. گرچه، سال گذشته بسياري از کشاورزان با حفر چاههاي غيرمجاز و يا افزايش غيرقانوني عمق چاههاي داراي پروانه، از تبعات اين خشکسالي به نفع خود کاستند، ولي در هر حال تابستان پيشرو و بحراني را که ميتوان از هماکنون پيشبيني كرد براي بسياري از کشاورزان دلهرهآور است. وي ادامه داد: از سويي نيز نفوذ کشاورزان و حاشيهنشينان تالاب به حريم آن در پي خشکشدنهاي معمول آب درياچه پريشان، امري پرسابقه در اين منطقه به شمار ميآيد. چه بسا مناقشاتي، گهگاه ميان اداره محيط زيست و برخي روستاييان بر سر زمينهاي تملک شده در حريم درياچه پريشان به وجود ميآيد. عباسپور عنوان كرد: گاهي اوقات که درياچه در يک فصل کم آب و بستر خشک شده توسط عدهاي سودجو به عنوان ملک کشاورزي تصاحب ميشود، در فصل ديگري که پرآب شده و آب به بستر پيشين بازميگردد، مورد اعتراض سودجوياني که هم اينک خود را مالک مينامند قرار گرفته و گاهاً خواستار باز شدن جويهاي حاشيه تالاب جهت کاهش آب آن ميشوند. دبير انجمن هم انديشان جوان اظهار كرد: تامل بيشتر در مورد گسترش زمينهاي کشاورزي اين احتمال را به دست ميدهد که چنانچه اشخاصي با چنين هدفي اقدام به آتشزدن نيزارها كردهاند، گمان کردهاند پس از گذشت مدت زمان اندکي، نيزارهايي که به گمان آنها راکد و بيخاصيت بودهاند، ميتواند به زمينهاي کشاورزي تبديل شود؛ آن هم زمينهايي که در خشکسالي پيشرو ميتواند با توجه به نزديکي چند متري به آب درياچه پريشان، از بحران كمبود آب مصون بوده و محصول خوبي را برايشان به ارمغان آورد. وي با بررسي احتمال غير عمدي بودن آتش سوزي نيز اظهار کرد: بنا بر واقعيات موجود در خصوص زمان آغاز آتشسوزي و محلي که شعلههاي آتش از آنجا آغاز شده است، غير عمدي بودن آتش سوزي اندکي بعيد به نظر ميرسد. عباسپور گفت: عاملهاي طبيعي در وقوع چنين آتشسوزيهايي تنها در مناطق ويژه که يا تحت تاثير گرماي شديد بوده به وقوع ميپيوندد و يا آنکه توسط گياهاني خاص که قابليت احتراق را به صورت طبيعي دارا بوده و با آتش گرفتنشان به حفظ چرخه طبيعت کمک ميکنند به وجود ميآيد. بنابراين از آنجا كه آغاز آتش سوزي در درياچه پريشان پيش از طلوع آفتاب، در هوايي نسبتا خنک و همچنين در محيطي که فاقد گياهان اشاره شده، بوده، اين عامل نيز خارج از منطق به نظر ميرسد.
دیدگاه تان را بنویسید