رهبر انقلاب و فلسفه به روايت حداد عادل
ايشان در فلسفه، به اعتباری، فرزند فكری علامهی طباطبايی هستند، نه فرزند آقاشيخ مجتبی قزوينی كه البته بسيار برای اين بزرگوار احترام قائل هستند.
دربارهی آشنايی آيتالله خامنهای با حوزهی فلسفه- چه فلسفهی غرب و چه فلسفهی اسلامی- من يك جمعبندی اجمالی از جايگاه فلسفه در ذهن ايشان، دارم. ايشان برخلاف اينكه از حوزهی مشهد برخاستهاند، نظر رايج در حوزهی مشهد نسبت به فلسفهی رسمی را ندارند. در حوزهی مشهد- نگاهی كه به مكتب تفكيك موسوم شده- با فلسفه بر سر لطف نيستند؛ البته به درجات گوناگون. آقای خامنهای هم به همان حوزه تعلق دارند و در آنجا نشو و نما كردهاند اما نظر منفی نسبت به فلسفهی اسلامی پيدا نكردهاند؛ بلكه نظر مثبت دارند. ايشان در فلسفه، به اعتباری، فرزند فكری علامهی طباطبايی هستند، نه فرزند آقاشيخ مجتبی قزوينی كه البته بسيار برای اين بزرگوار احترام قائل هستند. ايشان به من میفرمودند ما در محضر آقاشيخ مجتبی دوتا درس میخوانديم. ساعت اول ايشان فلسفه و منطق به ما درس میداد؛ خيلی دقيق، درست و فنی. ساعت بعد همان حرفها را مطابق نظريهی مكتب تفكيك رد ميكرد. بنابراين آقای خامنهای هردو نگاه را در حوزهی مشهد تجربه كرده است. ولی خطی كه ايشان دنبال كرده و نسبت به آن نظر دارد، خط يا مشرب فلسفی علامهی طباطبايی و آقای مطهری است. ايشان بار اولی كه ميخواستند در سال 1360 رئيسجمهور شوند، در تلويزيون راجع به خودشان صحبت كردند. آنجا ايشان به نحوهی استفاده خودشان از محضر علامهی طباطبايی اشاره ميكنند. اصولاً يكی از جهاتی كه ايشان با آقای مطهری آنهمه رفاقت، انس، همكاری و همفكری داشتند، همين همافقی و ديد مشترك نسبت به فلسفهی اسلامی است. البته ايشان تاكنون اثر فلسفیای ننوشتهاند و درس فلسفه هم داير نكردهاند اما فلسفهی اسلامی را خوب ميدانند. هنگامی كه ايشان رئيسجمهور بودند، گاهی ما در حضور ايشان جلساتی داشتيم تا مشخص كنيم در كتابهای معارف اسلامی دانشگاه را چه مطالبی بايد بيايد؟ و چگونه بايد اين كتابها را نوشت؟ بحثهای كلی زياد بود. يك روز بحث به مسائل خاص، فنی و دقيق فلسفه كشيده شد. اشخاصی كه آنجا بودند- برخی دانشگاهی و برخی ديگر حوزوی- كسانی بودند كه بالفعل مشتغل به فلسفه بودند. آن زمان هم دوران سخت جنگ بود و مرتباً اخبار خوش و ناخوش جنگ حتی در ميانهی جلسات اينچنينی به آقا ميرسيد. گاهی در ضمن جلسات پوشهای به دست ايشان ميدادند و خبر میرسيد كه مثلاً يك هواپيما سقوط كرده يا يك حملهای عليه ما شروع شده است. ايشان اينگونه اشتغالات ذهنی بسيار داشتند اما به آن مباحثهی فلسفی وارد شدند و من ديدم كه كاملاً حاضرالذهن هستند و با استدلال خوب و روشن ديدگاهشان را مطرح كردند. انگار كه هيچ كار ديگری غير از آموزش فلسفه ندارند! اين برای من خيلی تعجبآور بود و نشان ميداد كه ايشان فلسفهی اسلامی را خوب خوانده و فهميدهاند و به آن اعتقاد دارند. از نشانههای ديگر اهميتی كه ايشان به فلسفهی اسلامی ميدهد، تشويق طلاب است نسبت به جدی گرفتند فلسفه و كلام اسلامی و نيز كمك به مؤسساتی كه فلسفهی اسلامی را آموزش ميدهند و يا در اين حوزه پژوهش ميكنند كه يكی از آنها "بنياد حكمت اسلامی صدرا"ست كه با حمايت ايشان تأسيس و فعال شده است. ايشان ضمن آنكه توجه دارند كه در مواجه با تمدن غرب، صرفاً استناد به نقل كارساز نيست و بايد در اين ميدان چهرهی عقلانی و استدلالی تمدن اسلامی به ميدان بيايد، اعتقادشان به فلسفهی اسلامی، صرفاً از باب محاجه و احتجاج و رفع شبهه نيست و نگاه ابزاری به فلسفه و ترويج آن ندارند... منبع: پايگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيتاللهالعظمی سيدعلی خامنهای
دیدگاه تان را بنویسید