فرصتهای از دست رفته ما از رکوداقتصادی دنیا
اقتصاد ايران به دليل ارتباط پاييني كه منهاي صادرات نفت با جهان داشت همچنين استفاده كم از ابزارهاي مالي در بازارهاي داخلي خود تاثيرات مخرب كمتري را نسبت به ديگر كشورها از جمله امارات كه همسايه نزديك ماست ديد اما ...
در حالي كه روسای بانک های مرکزی آمریکا و اروپا متفقا پایان عمیق ترین رکود اقتصادی جهان را اعلام کردند اما در كشور ما طي حدود 12 ماه بحران شديدي كه بر اقتصاد جهان حاكم بود با وجود اظهارات زياد اما نتوانستيم از آن فرصت بسازيم يا زيانهاي خود را به حداقل برسانيم. به گزارش گروه اقتصادی «فردا»، هنگامي كه برخي مسئولان كشور در ماه پاياني تابستان سال گذشته از بروز بحران جهاني ابراز خوشحال و اعلام كردند كه اقتصاد كشور از اين بحران صدمه اي نخواهد خورد بلكه فرصت هاي خوبي براي ما فراهم شده اما اكنون زمان آن رسيده كه ببينيم چقدر از بحران فرصت ساختيم و چقدر زيان ديديم. فرصت سازي ها اقتصاد ايران به دليل ارتباط پاييني كه منهاي صادرات نفت با جهان داشت همچنين استفاده كم از ابزارهاي مالي در بازارهاي داخلي خود تاثيرات مخرب كمتري را نسبت به ديگر كشورها از جمله امارات كه همسايه نزديك ماست ديد. از سوي ديگر اين نظريه مطرح شد كه زيان شديدي كه به اقتصاد كشورها وارد شده ديوار تحريمها را اثرپذيركرده و امكان چانه زني مسولان اقتصادي كشور را در برقراري ارتباطات اقتصادي بيشتر خواهد كرد. اما در عمل مطالعه روند اقتصادي 12 ماهه اخير نشان مي دهد تغييري در نوع مراوده اقتصادي جهان با كشور ما صورت نگرفته است. به تعبير ديگر قرار داد ويژه خارجي يا جذب سرمايه خارجي ويژه ي در كشور طي 12 ماه اخير (از شهريور گذشته تا شهريور جاري) انجام نشده است و در واقع هيچ فرصت جديدي نه در حوزه نفت و نه صنعت و كشاورزي رخ نداده است. اين درحال بود كه كشورهاي منطقه از جمله عربستان ، قطر و كويت توانستند حجم سرمايه گذاري هاي نفتي خود را با قيمت هاي پايين تر به ميزان قابل توجهيي افزايش دهند.طي اين مدت حتي ايران ناباكو گازي را هم ازدست دارد و قطر توانست يكي از فرصت هاي را در خصوص انجام قرارداد بيع متقابل گازي در پارس جنوبي را از چنگ ايران بربايد و با پيشنهاد بهتري توتال فرانسه را به بستن قرارداد با خود ترغيب كنند. زيانهاي ايران قطع نظر از كاهش حدود 57 درصدي درآمد نفتي ايران كه 7 ماه گذشته اتفاق افتاد زيان هاي زير بر كشور وارد شد: 1- رشد اقتصادي كشور به كمتراز 0.5 درصد كاهش يافت و حتي برخي كارشناسان رشد صفر درصدي صنعتي را براي ايران پيش بيني كردند اين درحالي بود كه دولت نتوانست به بنگاه هاي دچار بحران كمك ويژه اي بكند. حداكثر كار دولت استمحال بدهي برخي بنگاه براي يك سال ديگر بود. 2- بسياري از كارخانجات ما كه با بازارهاي جهاني در ارتباط بودن از جمله توليد كنندگان فلزي با زيان شديد ناشي از افت قيمت محصولات تا 50 درصد مواجه شدند. در اين ميان ركود بخش ساختمان عملا اين مراكز را با تشديد بحران مواجه كرد. البته خبرها حاكي است كه اين مراكز توليدي به موازات بهبود اقتصاد جهاني روبه بهبود گذاشته اند. 3- بيكاري رسمي كشور به 11.1 درصد در بهار افزايش يافت و خبرهاي زيادي از تعديل نيروي كار در كارخانه هاي توليدي به گوش ميرسد. يكي از سايت ها اخيرا نوشت كه بيش از 200 هزار كارگر در 500 كارخانه كشور بين 2 تا 5 ماه حقوق معوق دارند.پيش بيني مي شود نرخ بيكاري كشور تا يان امسال به 12.5 دريد برسد. 4- افزايش حجمي واردات و كاهش حجمي و ارزشي صادرات،يكي از مواردي كه نشان مي دهد سياست هاي دولت قبل و بعد از بحران تغيير نكرده روند صعودي واردات بوده است.به تعبير ديگر تمام كشور ها براي حفظ توان نقدينگي خود واردات خود را كاهش دادند ضمن اينكه اين مسئله به صورت گريزناپذير اتفاق مي افتاد. اما مسئولان بازرگاني ما بدون تغيير در سياست ها به ادامه واردات همت گماشتند. طبعا به دليل كاهش قيمت كالاهاي وارداتي ارزش واردت كم شد اما رشد 17 درصدي در حجم ديده مي شود نكته مهم اناست كه تركيب واردات به صمن كلاهاي سرمايه اي نرفته است تا دليل افزايش حجم واردات در راستاي توسعه سرمايه گذاري باشد. از سوي ديگر هم از ارزش و حجم صادرات كشور كاسته شده است. 5- بحران گسترده مسكن در كنار ركود جهاني باعث شده تا جامعه با بحران نقدينگي در گردش مواجه شود. ركود حدود 60 درصدي بازار مسكن و همچنين عدم رونق در ديگر بازارهاي كشور عملا باعث شده كه پول در جامعه به كندي در گردش باشد و اين مسئله از خطرات بزرگ اقتصادي كشور در آينده محسوب ميشود كه قطعا ركود تورمي را در در كشور تشديد مي كند.اين درحالي است كه دولت حتي نتوانست نسخه اي براي بهبود اوضاع مسكن پيدا كند. در همين حال گفته مي شود بسياري از اشخاصي كه از موسسات ليزينگ تسهيلات مسكن پرداخت كرده اند به دليل كاهش قيمت مسكن در پرداخت بدهي خود به اين مراكز خوداري ميكنند. اكنون نكته آن است كه دولت براي خروج از ركود و جلوگيري از گسترش بيكاري پيشرو چه راه حلي را پيشبيني كرده است. بي ترديد سال جاري با توجه به كاهش قيمت نفت سال سخت بودجه اي و صنعتي كشور است. چطور جهان از ركود خارج شد "بن برنانکی" رئیس بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) و ژان کلود تریشه رئیس بانک مرکزی اروپا اعلام کردند: «اقتصاد جهان در حال خروج از بدترین و عمیق ترین رکود 80 سال اخیر است.» به گزارش بلومبرگ، در جریان گردهمایی سالانه روسای بانک های مرکزی که در جکسون هول ایالت وایومینگ برگزار شد، سیاستگذاران بانکی و اقتصاد دانان کشورهای مختلف به بررسی عوامل بحران مالی اخیر و راه های پیشگیری از وقوع بحران های بعدی پرداختند. در نخستین روز این همایش، روسای بانک های مرکزی به تشریح دیدگاه های خود درباره رکود اقتصادی جهان پرداختند. برنانکی گفت: «شواهد نشان دهنده از سرگیری رشد اقتصادی در آینده نزدیک است. با این حال، ما هنوز با چالش های سختی همچون احتمال زیان شدید شرکت ها و موسسات مالی و افزایش نرخ بیکاری مواجه هستیم.» اظهارات برنانکی در حالی بیان می شوند که آمارها از افزایش میزان فروش مسکن در آمریکا حکایت می کنند. بر اساس آمارهای موجود، طی ماه جولای میزان فروش مسکن در آمریکا با 2/7 درصد افزایش به بالاترین سطح دو سال اخیر رسید. این میزان افزایش ماهانه طی 10 سال اخیر بی سابقه بوده است. اظهارات برنانکی تاثیر مثبتی بر بازارهای سهام بر جای گذاشت به طوری که شاخص صنعتی داوجونز نزدیک به دو درصد افزایش یافت. در همین حال، تریشه با اشاره به تلاش های انجام شده برای مقابله با رکود گفت: «در حال حاضر سخن گفتن از بازگشت به شرایط عادی کمی مشکل است. ما هنوز کارهای زیادی باید انجام دهیم و قطعاً با چالش های بسیاری روبه رو خواهیم شد.» او نیز تصریح کرد، روند نزولی اقتصاد جهان پایان یافته است.برنانکی در ادامه سخنان خود گفت: «فعالیت های اقتصادی در آمریکا و سایر نقاط جهان سیری صعودی پیدا کرده است، با این حال هنوز مشکلات بسیاری پیش رو داریم. روند بهبود وضعیت اقتصادی جهان کند و آرام خواهد بود. از سویی، بازارهای مالی سراسر جهان هنوز با مشکلات فراوانی دست و پنجه نرم می کنند و ممکن است که موسسات مالی با زیان های بیشتری مواجه شوند. همچنین شرکت ها و خانواده های آمریکا در دسترسی به اعتبارات بانکی مشکلات زیادی دارند.» نگاه كارشناسان به پايان ركود کارشناسان معتقدند ، با وجود چنین سخنانی این احتمال وجود دارد که روند روبه رشد اقتصاد آمریکا در نیمه دوم امسال مجدداً کاهش پیدا کند و برخی تحلیلگران نيز از ادامه وضعیت بحرانی خبر می دهند. به گفته این تحلیلگران بحران اقتصادی جهان هنوز پایان نیافته است. با وجود انتشار بعضی گزارش های مثبت اقتصادی و افزایش بهای برخی کالاها، هنوز دلایل بسیاری وجود دارد که نشان می دهد بحران اقتصادی جهان همچنان ادامه دارد. به گفته مقام های کاخ سفید، میزان بیکاری در آمریکا طی سال آینده به شدت افزایش خواهد یافت. همچنین، میزان کسری بودجه دولت نیز طی 10 سال آینده با دو هزار میلیارد دلارافزایش نسبت به پیش بینی قبلی به رکورد نه هزار میلیارد دلار خواهد رسید. در چنین شرایطی نمی توان از پایان بحران و رکود اقتصادی آمریکا و آغاز روند بهبود سخن گفت. دفاع از بسته هاي كمك دولتي در همين حال رئیس جمهور آمریکا از بسته مشوق مالی 787 میلیارد دلاری خود به شدت دفاع می کند. اوباما در این باره گفت: «آمارها نشان می دهند که ما در مسیر درستی قرار داریم. تحت تاثیر مشوق های مالی در آمریکا و سراسر جهان گسترش رکود متوقف شده و ما شاهد از سرگیری رشد اقتصادی در برخی نقاط هستیم.» گفتنی است، آلمان و فرانسه و پس از آن ژاپن به تازگی اعلام کردند در سه ماه دوم امسال کشورهای شان به رشد مثبت اقتصادی دست یافته است. برخی تحلیلگران علت این رشد را اجرای طرح های مشوق مالی می دانند. رئیس صندوق بین المللی پول پیش بینی کرد، اقتصاد جهان در سال جاری با 4/1 درصد کاهش و در سال آینده با 5/2 درصد افزایش رشد مواجه خواهد شد. به گفته برخی منابع نزدیک به صندوق، احتمالاً میزان کاهش رشد اقتصادی جهان در سال جاری میلادی کمتر از یک درصد خواهد بود.
دیدگاه تان را بنویسید