بازی غيراخلاقی پرونده سازان
اميرمحبيان*
يکي از مولفه هايي که در نظام و رفتار سياسي مطلوب اسلام و فرهنگ ايرانيان به آن توجه مي شود رابطه اخلاق و سياست است و مي توان از منظرهاي مختلف به اين موضوع پرداخت که آيا اخلاق بر سياست و حفظ منافع مقدم بوده يا اين سياست است که بر اخلاق تقدم دارد. در اين باره بايد گفت مفهوم و تعريف واحدي از اخلاق به ويژه در حوزه سياست وجود ندارد. اما به نظر مي رسد اخلاق عرفي که غربي ها در جامعه سياسي خود به آن پايبندند حداقل خواست يک سياستمدار مسلمان باشد ولي در جامعه و رفتار مطلوب از منظر سياستمدار مسلمان، اخلاق اجتماعي و فردي اسلام مطلوب غايي است که علاوه بر دربردارندگي اخلاق عرفي غربي ها، کمال اخلاقي را براي نخبگان سياسي مسلمان دربر داشته است و اعتماد بيشتري را ميان توده هاي مردم و سران سياستمدار ايجاد مي کند. طبعاً اخلاق در مرتبه تئوري بر عمل سياسي تقدم دارد ولي در عمل گاه با توجيهاتي اخلاق را در پس عمل سياسي قرار داده و ناديده مي انگارند. به گمانم همه ما از اخلاق و تقدم آن در سياست دفاع مي کنيم اما به دليل مبهم يا تعريف نشده بودن مفهوم در عمل هر کس به سويي مي رود. از اين رو ابتدا بايد پاسخ داد که منظور از اخلاق چيست؟ اخلاق اجتماعي کدام است؟ مرزهاي ميان اخلاق و مصلحت فردي و اجتماعي کجاست؟ و... علاوه بر اين نگاه سياستمداران به مقوله قدرت نيز حائز اهميت است. براي سياستمدار مسلمان وسيله يي است که با آن در جامعه اصلاح به عمل آورده و با اين ابزار به احقاق حق و ابطال باطل کمک کند والا قدرت اگر در مسيري جز اين به کار گرفته شود براي يک مسلمان تله و دامي بزرگ و بلکه بتي است که او را به سوي جهنم خواهد برد. 2 طبعاً در چنين نظامي نقد نيز با تعريف درست آن جايگاهي بس بلندپايه دارد و آنان که مورد نقد واقع مي شوند از ناقدان خويش استقبال مي کنند لذا منتقدان نه تنها مصونيت دارند بلکه بايد تشويق هم بشوند. منتقدان در اين جامعه نيز جايگاه خود را دارند. چه آنکه نقد باعث نشاط و سلامت جامعه در حوزه هاي مختلف است. البته در هر کاري از افراط و تفريط بايد خودداري کرد. فقدان نقد باعث مرگ جامعه در چنگال تحجر مي شود و افراط در نقد بدون ارائه راهکار هم انگيزه هاي عمل را از مسوولان مي گيرد. در اين ميان رسانه ها به عنوان وسيله يي که يکي از کارکردهايش انتقال پيام است و نقش مهمي را در فضاسازي هاي سياسي و همچنين رساندن صداي منتقدان بازي مي کنند رسالت مهمي بر عهده دارند. رسالت رسانه انتقال صادقانه پيام به مخاطبان و عمق بخشيدن به حرکت هاي مصلحانه براي بهبود امور در مسير پيشبرد جامعه به سوي کمال است. لذا هر حرکتي که جامعه را از مسير تکامل دور سازد برخلاف رسالت رسانه عمل کرده است. 3 اکنون البته جريان اصلاح طلب و منتقد با مسائلي روبه رو شده اند که توجه به نکاتي در ارتباط با شرايط فعلي اين جناح و بررسي دقيق آن ضروري است. به خصوص آنکه آينده فعاليت و حضور سياسي جريان اصلاح طلبي نيز بايد در نظر گرفته شود. اصلاح طلبان از ابتدا دچار نوعي بحران تئوريک بودند که با مسکن هاي ترجمه يي از ديدگاه هاي غيربومي آن را تسکين مي بخشيدند ولي اين بحران هر لحظه خود را در هر حرکتي به نمايش مي گذاشت و مي گذارد. در عرصه مديريت جريان ها هم هر حرکت اصلاح طلبان سريعاً باعث مي شد مديريت از دست معتدلان و عقلا خارج شده و به چنگ افراطيون بيفتد. در وقايع اخير انتظار مي رفت با علم به اين اشکال مديران جديد جريان اصلاحات افراطي ها را به حاشيه برانند در حالي که خودشان نه فقط مغلوب افراطي ها شدند بلکه خود تغيير ماهيت دادند که باعث تاسف است چرا که اين عمل ظرفيت بسيار بالاي جريان اصلاحات را تا حدود زيادي به هرز برد. گمان دارم جريان اصلاحات نظير هر جريان ديگري هرگز نخواهد مرد ولي تا حدود زيادي تاثير گذاري سيستماتيک خود را از دست بدهد. آنها يک دوره يک سال تا دوساله در اختيار دارند تا با بازسازي خودشان و شکل دهي به رهبري جديد و جمع بندي از وقايع به نوعي حضور موثر و قابل پذيرش برسند والا فقدان آنها در صحنه سياسي حتي بر آينده رقيب هم تاثير خواهد گذاشت. در حال حاضر برخي جريان ها در ارتباط با افراد و گروه ها دست به پرونده سازي مي زنند و اهداف خود را از اين کار دنبال مي کنند. بايد گفت پرونده سازي عملي نادرست و خلاف است از سوي هر که باشد و عليه هر کس صورت پذيرد. پرونده سازي را که عملي نادرست است نبايد با انتقاد در يک صف نشاند. انتقاد عملي درست است و هيچ کس نبايد از دايره نقد بيرون گذاشته شود. دليل پرونده سازي ها را بايد از پرونده سازان پرسيد و بعيد نيست به آن به عنوان يک بازي سياسي نگاه کنند که البته خلاف اخلاق است. ولي اگر قداست هاي خيالي افراد براي نقد شکسته شود بايد از آن استقبال کرد. *موسس حزب نوانديشان ايران اسلامي منبع: اعتماد
دیدگاه تان را بنویسید