نقش سرنوشتساز رهبری در ديپلماسی هستهای
روحالله طباطبايی
شايد چند هفته قبل هم كمتر كسي تصور ميكرد معادلات سياسي خارجي ايران به گونهاي تغيير پيدا كند كه نياز مبرم به نقشآفريني رهبر انقلاب براي جلوگيري از وارد شدن آسيبي جدي به منافع ملي پديد آيد اما شواهد و قرائن نشان ميدهد چنين چيزي رخ داده است و اگر مداخله سرنوشتساز آيتالله خامنهاي رهبر معظم انقلاب در روند ديپلماسي هستهاي به وقوع نميپيوست، امروز شاهد وارد شدن آسيبي جدي به منافع ملي و دستاوردهاي هستهاي كه با هزينه سنگيني براي كشور به دست آمده است، بوديم. تا چند ماه قبل، از نگاه مسئولان اجرايي كشور پرونده هستهاي جمهوري اسلامي بسته شده بود، قطعنامههاي شوراي امنيت كاغذپارهاي بيش نبودند و اصولا مذاكره بر فناوري هستهاي امري بيهوده و مضر بود، اما به يكباره طي حدود يك ماه اخير، مذاكرات جدي و پياپي ميان ايران و 5+1 با محوريت ايالات متحده آمريكا آغاز شده است كه حاصل آن دو دور مذاكره در ژنو و وين و چند دور مذاكره در سطوح كارشناسي بوده و مهمترين دستاورد آن، تهيه پيشنويسي است كه در آن بر تحويل حدود 80 درصد از اورانيوم توليد شده ايران در چهار سال گذشته براي تبديل به ميله سوخت تاكيد شده است. شايد از نگاه كارشناسان و مسئولان سازمان انرژي اتمي، اين پيشنويس بستر مناسبي براي همكاري ايران با جامعه جهاني و اعتمادسازي باشد و سخنان دكتر احمدينژاد نيز تا كنون تاييدكننده همين ديدگاه بوده است، اما در مقابل ديدگاه ديگري نيز در نظام وجود دارد. اظهار نظر صريح دكتر علي لاريجاني، مسئول پيشين پرونده هستهاي و آغازكننده دوره ايستادگي در سال 1384 كه اين طرح را فريب آمريكايي توصيف كرده بود، بيانيه صريح جامعه روحانيت مبارز تهران كه اين پيشنويس را ترفندي آمريكايي براي تصاحب ذخاير اورانيوم ايران دانسته، موضعگيري دكتر محسن رضايي و هشدارهاي كارشناساني نظير رئيس اسبق سازمان انرژي اتمي و روزنامهنگاراني كه طيف گستردهاي از جمهوري اسلامي تا كيهان را شامل ميشوند نشان ميداد بخش قابل توجهي از نخبگان، مسئولان و كارشناسان نسبت به عواقب اين پيشنهاد آمريكايي خوشبين نيستند. با اين حال با توجه به اختيار و اقتدار دكتر احمدينژاد به نظر ميرسيد اين انتقادها و هشدارها راه به جايي نبرده و همهچيز براي توافق بزرگ ميان ايران و 5+1 و بارگيري ذخاير اورانيوم كشور آماده شده بود. اما در همين زمان، عامل ديگري وارد معادلات هستهاي ميشود و مذاكرات و توافقات پنهان و آشكار را تحتتاثير قرار ميدهد؛ نظر صريح آيتالله خامنهاي، رهبر فرزانه انقلاب كه با تاكيد بر رفع ابهامات و انتقادات وارد بر پيشنويس، مانع انجام توافقي شتابزده و برگشتناپذير ميشوند و بر همين اساس، ادعاهايي نظير چراغ سبز نماينده ايران در مذاكرات وين به پيشنويس البرادعي و وعده امضاي رسمي آن تا اول آبان به سرعت رنگ ميبازد و در 10 روز اخير هر چه زمان ميگذرد، با جمعآوري نظرات كارشناسان و نخبگان، نكات تاريك و مبهم اين پيشنويس بيشتر روشن ميشود و امكان موافقت نظام با اين پيشنهاد و به تعبير منتقدان توطئه آمريكايي كمتر ميشود. جالبتر آنكه پس از فرونشستن موج نخست تبليغات رسانههاي غربي مبني بر توافق ايران با اين پيشنهاد، پشت صحنه آن آشكار ميشود. نخست وزير رژيم صهيونيستي كه مهمترين تهديد جمهوري اسلامي به شمار ميآيد، رسما حمايت اسرائيل از اين توطئه را اعلام ميكند و سران اتحاديه اروپا و مسئولان كاخ سفيد نسبت به عواقب ايستادگي ايران شروع به تهديد و خط و نشان كشيدن ميكنند؛ امري كه البته در سالهاي اخير به پديدهاي عادي براي ايرانيان تبديل شده است. اكنون جاي اين پرسش از منتقدان ولايت فقيه وجود دارد كه آيا اگر نبود ظرفيت ولايت فقيه و رهبري هوشمندانه نظام، چه تضميني براي جلوگيري از آسيب ديدن منافع ملي وجود داشت؟ اگر نبود دقت نظر، هوشمندي، قاطعيت و تدبير آيتالله خامنهاي، چه كسي ميتوانست در روند تصميمهاي فردي نظير دكتر احمدينژاد با اين اختيارات گسترده تجديدنظر كند؟ كساني نظير ميرحسين موسوي كه طي چند ماه گذشته به هر دليلي، طبق اعتقاد قبلي خود بر ولايت فقيه كه بارها تكرار كردهاند، رفتار نكرده و اكنون از پشت صحنه مذاكرات ژنو حيرت كرده و نگران از دست رفتن منافع ملي هستند، آيا نبايد قدردان جايگاهي باشند كه در طول 30 سال گذشته، همواره ضامن تماميت ارضي نظام و صيانت از منافع ملي بوده است. به نظر ميرسد عملكرد رهبرمعظم انقلاب در تصميم سرنوشتساز هستهاي نقطه عطفي باشد بر خدمات و مزاياي اين جايگاه بيبديل براي ايران و نظام جمهوري اسلامي و اين انتظار وجود دارد كه بخشي از نيروهاي انقلاب كه بنا بر دلايل شخصي يا مقطعي به نوعي از اين فصلالخطاب فاصله گرفتهاند، با بازگشت به مسير انقلاب، بار ديگر زمزمه وحدت را سر دهند و اينجاست كه ما بايد برخلاف اظهارات دكتر احمدينژاد كه به نوعي به منتقدان توافقات اخير هستهاي كنايه زدهاند، بر همگرايي نيروهاي انقلاب و نخبگان با دغدغههاي رهبر انقلاب خشنود باشيم؛ هر چند شايد اين همگرايي به مذاق برخي صاحبان قدرت كه هويت سياسي خويش را در اختلاف، بحران و تنش در داخل ميبينند، تلخ آيد. منبع: تهران امروز
دیدگاه تان را بنویسید