هشدار آخر به «الهام» ؛ دقیقا وسط میدان تیر تهران

بر اساس برآوردهای اطلاعاتی که نشریه اکونومیست به آن اشاره کرده، ایران به طور واضح به آمریکا و اسرائیل هشدار داده است که هرگونه تهاجم نظامی به خاک جمهوری اسلامی، به یک جنگ منطقه‌ای تمام‌عیار منجر خواهد شد.

این پیام که مخاطبان اصلی آن اتاق‌های جنگ پنتاگون و موساد هستند، نشان‌دهنده یک تغییر استراتژیک در دکترین دفاعی ایران است: تهدید به گسترش شعله‌های جنگ به تمامی متحدان واشنگتن در غرب آسیا.

درست در چنین شرایط انفجاری، داده‌های جدید تجاری نشان می‌دهد اسرائیل به شکلی بی‌سابقه و با نقض ممنوعیت‌های رسمی، وابستگی انرژی خود به نفت جمهوری آذربایجان را افزایش داده است و به دنبال ادامه روند قاچاق نفت از طریق ترکیه می‌باشد.

این اقدام نه تنها یک ریسک اقتصادی، بلکه یک خطای محاسباتی استراتژیک برای باکو محسوب می‌شود که اکنون خود را در خط مقدم هدف‌گیری ایران قرار داده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که تهران با ارزیابی احتمال افزایش تنش در دوره ریاست جمهوری دوم دونالد ترامپ، به طور مستقیم و غیرمستقیم این پیام را به مخاطبان خود منتقل کرده که دیگر محدود به پاسخ‌های نمادین یا دفاع از مرزهای خود نخواهد بود.

استراتژی جدید ایران مبتنی بر دفاع پیش‌دستانه منطقه‌ای است؛ به این معنا که در صورت هرگونه حمله، پایگاه‌های نظامی، تأسیسات حیاتی و منافع تمامی کشورهایی که از خاک یا قلمروی آنها عملیات علیه ایران صورت گیرد، هدف قرار خواهد گرفت.

این رویکرد، محاسبات امنیتی رژیم صهیونیستی و هم‌پیمانان عربی آن را به طور کامل زیر سؤال می‌برد.

جریان پنهان نفت با آذربایجان و بازی خطرناک با آتش

در بستر چنین پیام‌های صریحی، افشای جزئیات همکاری انرژی آذربایجان و اسرائیل معنایی دوچندان می‌یابد.

بر اساس داده‌های مؤسسه ردیابی کشتی‌های کپلر (Kpler) و ورتکسا (Vortexa)، واردات نفت خام اسرائیل از جمهوری آذربایجان در سال ۲۰۲۵ با وجود ممنوعیت رسمی تجاری ترکیه علیه اسرائیل، به بالاترین سطح در سه سال گذشته رسیده است.

این واردات با رشد ۳۱ درصدی نسبت به سال قبل، به ۹۴ هزار بشکه در روز رسیده است.

نفت از طریق خط لوله باکو-تفلیس-جیحان به بندر جیحان ترکیه منتقل و سپس توسط نفتکش‌ها بارگیری می‌شود.

برای دور زدن ممنوعیت ترکیه و پنهان‌نگه‌داشتن مقصد نهایی، کشتی‌ها سامانه‌های ردیابی خود (AIS) را در آب‌های بین‌المللی خاموش می‌کنند و مقاصد دیگری مانند سواحل مصر یا قبرس را اعلام می‌نمایند، اما در نهایت در بنادر اشدود یا اشکلون اسرائیل تخلیه می‌شوند.

این عملیات که با سکوت و احتمالاً آگاهی ضمنی آنکارا صورت می‌گیرد، آذربایجان را به یک شریک حیاتی در تأمین امنیت انرژی رژیم صهیونیستی تبدیل کرده است؛ به طوری که هم‌اکنون ۴۶.۴ درصد از کل واردات نفت خام اسرائیل از آذربایجان تأمین می‌شود.

هم‌پیمانی امنیتی و نظامی: زیرساخت تهدید علیه ایران

وابستگی انرژی تنها بخش آشکار کوه یخ روابط دو طرف است. همان‌طور که اسناد تاریخی نشان می‌دهد، رئیس‌جمهور آذربایجان، الهام علی‌اف، این روابط را به کوه یخی تشبیه کرده که ۹۰ درصد آن زیر سطح است و دیده نمی‌شود.

اسرائیل تأمین‌کننده اصلی تسلیحات آذربایجان است. بر اساس داده‌های مؤسسه SIPRI، اسرائیل از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ حدود ۶۹ درصد از واردات عمده تسلیحات آذربایجان را بر عهده داشته است.

رسانه‌های غربی از دسترسی محرمانه نیروی هوایی اسرائیل به پایگاه‌هایی در آذربایجان، از جمله پایگاه سیتالچای که در فاصله‌ای کوتاه از مرزهای ایران قرار دارد، گزارش داده‌اند.

از این پایگاه‌ها برای عملیات جاسوسی و نظارتی علیه ایران استفاده شده و احتمال استفاده از آنها در سناریوهای حمله به ایران مطرح است.

خط قرمز ایران و هزینه سنگین عبور از آن

جمهوری آذربایجان با ادامه این مسیر، خود را به طور داوطلبانه به سپر انرژی و منطق‌ای اسرائیل تبدیل کرده است. درک تهران از این موضوع روشن است، جمهوری آذربایجان دیگر یک همسایه بی‌طرف یا میانجی نیست، بلکه بخشی از زنجیره تأمین امنیتی دشمن محسوب می‌شود.

آذربایجان، با عمق استراتژیک محدود و وابستگی شدید به درآمدهای نفتی که مسیر ترانزیت آن از کشورهای همسایه می‌گذرد، به شدت در برابر فشارها و تلافی‌های احتمالی آسیب‌پذیر است.

پیام ایران به باکو، آنکارا و سایر پایتخت‌های منطقه این است که در یک جنگ احتمالی، تمایزی بین حمله‌کننده اصلی و تسهیل‌کنندگان منطقه‌ای وجود نخواهد داشت.

تهدید ایران به یک جنگ گسترده منطقه‌ای، صرفاً یک شعار تبلیغاتی نیست بلکه راهبرد رسمی دفاعی این کشور است که با توان موشکی بی‌نظیر و شبکه متحدان منطقه‌ای آن پشتیبانی می‌شود.

ایران به وضوح نشان داده که ظرفیت و عزم نظارت بر این تحرکات و پاسخ به آنها را دارد. خط قرمز ترسیم شده است و عبور از آن، آذربایجان را مستقیماً در میدان تیر تهران قرار خواهد داد.