بقائی: ایران محاصرهپذیر نیست/مساله هستهای مهم ترین مورد اختلاف میان ایران و آمریکا است
بقائی افزود: در پاسخ به سخنان اخیر معاون رئیس جمهور امریکا که درباره شکوفایی اقتصاد ایران صحبت کرده باید بگویم که اقتصاد ایران شکوفا خواهد شد، ما میدانیم خودمان چطور اقتصادمان را شکوفا کنیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش ایرنا گفت: امروز به احتمال زیاد ما میزبان هیئتی از پاکستان هستیم. در ادامه گفتوگوهایی که در اسلامآباد صورت گرفت و نیز بحثهایی که طرف پاکستانی با آمریکا داشته، حرفهای ما منتقل شده و شنیده شده است. قاعدتاً در جریان این سفر، احتمالاً بهصورت تفصیلی قرار است درباره دیدگاههای دو طرف بحث شود.
به گزارش ایرنا، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه امروز چهارشنبه ۲۶ فروردین در نشست خبری با اصحاب رسانه گفت: من باید این جلسه را با عرض تسلیت به مناسبت شهادت وزیر محترم اسبق امور خارجه، آقای دکتر کمال خرازی آغاز کنم. ایشان یکی از استوانههای دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران، فردی میهندوست، دیپلماتی بسیار ورزیده و شاخص، و انسانی فرهیخته بودند. شهادت ایشان را به خانواده محترمشان، به جامعه دیپلماتیک ایران، به همه دیپلماتها و به تمام کسانی که دغدغه صلح و امنیت بینالمللی دارند، تسلیت عرض میکنم.
وی ادامه داد: شهادت ایشان نشانهای دیگر از غرضورزی رژیم صهیونیستی و آمریکا نسبت به صلح، دیپلماسی و منطق است. اینکه در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، در بیش از نزدیک به ۴۰ روز گذشته، تعداد زیادی از فرماندهان عالی کشور (علاوه بر رهبر شهیدمان) و همچنین تعداد زیادی از مردمان ایران، اعم از زن، کودک، پیر و جوان به شهادت رسیدهاند، برای ما گواه این است که دشمن آمریکایی و رژیم صهیونیستی با تکتک ایرانیان سر دشمنی دارند.
نیازی به کمک آمریکا برای شکوفائی اقتصاد ایران نداریم/ ایران هیچگاه برنامه هستهای جز برای مقاصد صلحآمیز نداشته است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که معاون رئیسجمهور آمریکا و شخص رئیسجمهور آمریکا اتهامات بیاساسی را علیه ایران مطرح و به این موضوع اشاره میکنند که اگر ایران به دنبال سلاح هستهای نباشد، از شکوفایی اقتصادی بیسابقه ای برخوردار خواهد شد. موضع وزارت خارجه در این خصوص چیست؟ گفت: در مورد سلاح هستهای من واقعاً نمیدانم با چه بیانی و با چه زبانی باید موضع ایران را اعلام کنم. اینکه مقامات آمریکایی اصرار دارند وانمود کنند که از مواضع ایران آگاه نیستند، خود نشانهای از سوءنیت است.
وی ادامه داد: موضع ایران در رابطه با سلاح هستهای روشن است؛ نه اینکه از کسی ترسی داشته باشیم بلکه این از اصول ماست. هم آموزههای دینی ما این را به ما تکلیف میکند و هم بخشی از دکترین دفاعی ایران است. ایران هیچگاه برنامه هستهای جز برای مقاصد صلحآمیز نداشته است. تکرار این گزارش که اگر ایران سراغ تسلیحات هستهای نرود چه خواهد شد، صرفاً نشان دهنده سردرگمی مقامهای آمریکایی و عدم جدیت آنهاست و نشانگر این است که در دامی افتادند که رژیم صهیونیستی به مدت ۴۰ سال است برای آمریکا و برای افکار عمومی پهن کرده است، ترساندن جامعه جهانی از چیز موهوم و ناموجودی تحت عنوان سلاح هستهای ایران. در چنین شرایطی حتماً از ما انتظار دارد که عدم آن را اثبات کنیم؛ چیزی که وجود ندارد را شما نمیتوانید نبودش را اثبات کنید.
بقائی افزود: در پاسخ به سخنان اخیر معاون رئیس جمهور امریکا که درباره شکوفایی اقتصاد ایران صحبت کرده باید بگویم که اقتصاد ایران شکوفا خواهد شد، ما میدانیم خودمان چطور اقتصادمان را شکوفا کنیم. کسانی که تا چند روز پیش مدعی برگرداندن ایران به عصر حجر بودند و زیرساختهای ما را تهدید میکردند، در همین ۴۰ روز آسیبهای فراوانی به بنیانهای علم، دانش و صنعت ایران وارد کردند، به هیچ عنوان در جایگاهی نیستند که چنین ادعایی را از آنها بپذیریم.
در مورد گفتوگوها و مذاکرات، تبادل پیامها ادامه دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش ایرنا که «در یک ساعت اخیر، اخباری منتشر شده درباره اینکه تلاش های اسلام آباد برای شکل دادن به دور دیگری از رایزنی میان ایران و امریکا ادامه دارد. گفته شده که احتمالا هیاتی عالی رتبه از پاکستان ظرف امروز و فردا به تهران سفر خواهد کرد. آیا منتظر هیاتی از پاکستان هستیم و می توانید بگوئید میزبان کدام مقام پاکستانی خواهیم بود؟ سوال مرتبط دیگرم این است که درباره جزئیات مذاکرات در اسلام آباد گمانه زنی های رسانه ای زیادی مطرح شده از جمله اینکه در پایان این مذاکرات، هیات آمریکایی به حالت قهر جلسه را ترک کرده است. ایا این را تایید می کنید؟ دلیل این برخورد چه بوده است» گفت: در مورد گفتوگوها و مذاکرات، تبادل پیامها ادامه دارد. از همان روز یکشنبه که هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران به تهران بازگشت تا امروز، پیامهای متعددی از طریق واسطه پاکستانی تبادل شده است. مواضع ما بسیار روشن است؛ هم در آنجا بیان شد و هم در جریان این تبادلات.
وی افزود: امروز، بله، همانطور که اشاره کردید، به احتمال زیاد ما میزبان هیئتی از پاکستان هستیم. در ادامه گفتوگوهایی که در اسلامآباد صورت گرفت و نیز بحثهایی که طرف پاکستانی با آمریکا داشته، حرفهای ما منتقل شده و شنیده شده است. قاعدتاً در جریان این سفر، احتمالاً بهصورت تفصیلی قرار است درباره دیدگاههای دو طرف بحث شود.
بقائی در پاسخ به شایعات درباره رفتار هیات آمریکایی هم گفت کسی که منطق داشته باشد، قطعاً قهر نمیکند.
نوع مذاکراتی که این بار انجام شد، مذاکره برای توقف کامل جنگ و احقاق حقوق ایران بود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «ما در این دوره از مذاکرات، ترکیب متفاوت و بسیار کاملی را نسبت به ادوار مختلف مذاکرات شاهد بودیم. یکی از روسای قوای کشور در آن حضور داشت، رئیس دستگاه دیپلماسی و در واقع تیم کاملی از کارشناسان نیز حضور داشتند. بفرمایید این حضور و این ترکیب کامل چه پیامی داشت و چه تأثیری داشت و، در مقابلِ عدم جدیت آمریکاییها، این حضور جمهوری اسلامی چه پیامی را در سطح بینالمللی مخابره کرد؟» گفت: پیام آن را همه دریافت کردند. قرار نیست که من درباره پیامی که یک اقدام دارد، بخواهم نظری بدهم؛ این مسئله بسیار روشن است. نوع مذاکراتی که این بار انجام شد، مذاکره برای توقف کامل جنگ و احقاق حقوق ایران بود؛ از جمله، علاوه بر رفع تحریمها، شامل جبران خسارات وارده به ایران در جریان جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی بود.
وی ادامه داد: با توجه به اینکه سطح هیئت ارتقا پیدا کرد، طرف مقابل در سطح معاون رئیسجمهور شرکت کرد. متقابلاً از طرف جمهوری اسلامی ایران نیز آقای دکتر قالیباف، که هم ریاست مجلس را بر عهده دارند و هم یکی از بخشهای بسیار مهم کشور را نمایندگی میکنند، عهدهدار این مسئولیت بودند. ترکیب هیئت نیز به همان تناسب تنظیم شده بود؛ هم از شورای عالی امنیت ملی حضور داشتند و هم از وزارت امور خارجه و از سایر بخشهایی که به نوعی در هر یک از مؤلفههای مرتبط با مذاکرات میتوانستند نقش ایفا کنند؛ فرض بفرمایید از بانک مرکزی.
ایران همواره در کنار مقاومت لبنان بوده است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «برخی کشورها و بعضی کانالهای خبری این روایت را ترویج می دهند که جمهوری اسلامی ایران از حمایت از دوستانش و همپیمانانش، به ویژه در لبنان، دست کشیده است. پاسخ شما چیست؟ گفت: ما همواره مقاومت مشروع ملت لبنان و سایر اجزای مقاومت را تحسین کردیم و تمجید نمودیم و فراتر از آن، همواره در کنار هم بودیم. در همین تفاهم آتشبس شما شاهد بودید که توقف جنگ در لبنان به عنوان یکی از اجزای تشکیلدهنده این آتشبس مطرح شد و در صحبتهای میانجی پاکستانی نیز نسبت به آن تصریح شد.
وی افزود: اینکه طرف مقابل از همان ابتدا بخشی از این تفاهم را نادیده گرفت و بدعهدی کرد، به این معنا نیست که جمهوری اسلامی ایران از عهدی که بسته، به هیچ عنوان کوتاه آمده یا کوتاه بیاید. این موضوع هم در اسلامآباد با جدیت پیگیری شد و هم همچنان در حال پیگیری است.
بقائی خاطرنشان کرد: طبیعی است که هر تفاهمی دو سو دارد؛ اگر بخشی از تفاهم نقض شود، طرف مقابل هم مجاز است به تناسب نقض تفاهم، تعهدات خود را کاهش دهد. بنابراین، تبلیغاتی که احیاناً صورت میگیرد مبنی بر اینکه ایران بیتوجه بوده به سایر جبههها، علیرغم تعهدی که در تفاهم آتشبس صورت گرفت، مطلقاً درست نیست.
در خصوص نوع و سطح غنیسازی، امکان گفتوگو وجود دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اختلاف نظر ایران و طرف مقابل در خصوص مدت توقف غنیسازی در رسانه ها مطرح شده است، اصل این مسئله درست است یا خیر، و شما در اظهارات پس از نشست اسلامآباد از برخی تفاهمات نیز صحبت کردید؛ اگر ممکن است اشاره بفرمایید که آن موضوعات مورد تفاهم در چه زمینهای بوده است.» گفت: هر تفاهمی یک کلیت دارد. مادامی که آن کلیت به مرحله توافق نرسیده باشد، نمیتوان درباره پذیرش یا عدم پذیرش جزئیات آن صحبت کرد؛ چراکه این یک مجموعه بههمپیوسته است، آن هم در موضوعی به اهمیت جنگ و صلح و با توجه به جایگاه دو طرف درگیر، یعنی جمهوری اسلامی ایران و آمریکا.
وی با اشاره به اینکه گمانهزنیهایی که توسط رسانههای غربی مطرح میشود یا به آن دامن زده میشود، هیچکدام قابل تأیید نیست، افزود: اولاً، حقوق مسلم ایران که بر اساس حقوق بینالملل به رسمیت شناخته شده، قابل چشمپوشی نیست. حق ایران برای بهرهبرداری صلحآمیز از انرژی هستهای حقی نیست که کسی آن را به ما اعطا کرده باشد تا بتواند تحت فشار یا در شرایط جنگ آن را سلب کند. این حق بخشی از حقوقی است که ایران به موجب عضویت در معاهده منع اشاعه از آن برخوردار شده و مادامی که عضو این معاهده هستیم، قاعدتاً باید بتوانیم از منافع آن بهرهمند شویم.
بقائی خاطرنشان کرد: ثانیاً، درباره مباحث مرتبط با سطح و نوع غنیسازی نیز باید گفت که این موضوع جدیدی نیست. ما همواره اعلام کردهایم که در خصوص نوع و سطح غنیسازی، امکان گفتوگو وجود دارد. با این حال، تأکید کردهایم که جمهوری اسلامی ایران باید بر اساس نیازهای خود بتواند غنیسازی را ادامه دهد. اگر این دو اصل را در نظر بگیرید، سایر موارد و گمانههایی که مطرح شده، در قیاس با این دو مؤلفه روشن میشود و مشخص است که بسیاری از آنها مبنای درستی ندارند.
ایران به عنوان یک کشور ساحلی و با کمک کشورهای منطقه به خوبی میتواند از عهده تامین امنیت تنگه هرمز برآید
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که این روزها اروپاییها درباره ائتلافی صحبت میکنند که زیر نظر سازمان ملل، به صورت مشخص در ایام صلح، امنیت دریانوردی در تنگه هرمز را تامین کند که این امر میتواند شامل عملیات مینروبی هم باشد. همزمان، اتحادیه اروپا و بعضی از کشورهای اروپایی مثل آلمان اعلام آمادگی کردند و ابراز تمایل کردند برای مذاکرات مستقیم با ایران، از جمله درباره موضوع تنگه هرمز. میخواستم ببینم که وزارت خارجه این موضوع، یعنی رفتارها و مطالبات اروپاییها را چطور ارزیابی میکند؟ گفت: امنیت تنگه هرمز برای چند دهه توسط ایران تامین شده و ایران پاسبان و نگهبان امنیت این آبراه بوده است. در این ۴۰ روز هم، تنها دلیلی که امنیت و ایمنی در این آبراه دچار مشکل شد، جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی بود.
وی ادامه داد: من فکر میکنم هر تحرکی و هر مداخلهای در امور منطقه، صرفاً به پیچیدهتر شدن اوضاع منجر میشود. خوشحالیم که این هوشمندی در بین بسیاری از کشورهای اروپایی وجود دارد که در تلهای که آمریکا و رژیم صهیونیستی برای کشورها پهن کرده، نیفتند. جمهوری اسلامی با کمک کشورهای منطقه، به عنوان یک کشور ساحلی، به خوبی میتواند از عهده تامین امنیت و ایمنی این آبراه بربیاید؛ مشروط به اینکه مداخلات و جنگ تحمیلی آمریکا در منطقه به پایان برسد.
تناقضگویی رئیسجمهور آمریکا درباره برنامه هستهای ایران به هیچ عنوان قابل توجیه نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «رئیسجمهور آمریکا مدام در سخنان خود ممانعت ایران برای دستیابی به سلاح هستهای را تکرار میکند، در حالی که میداند ایران نه به دنبال بمب است و نه بمبی در اختیار دارد. مذاکره با چنین شخصی که در هر شرایطی ادعای خود را مدام تکرار میکند، چه فایدهای دارد؟» گفت: این یک سؤال جدی است؛ نه فقط برای افکار عمومی ما بلکه برای کل جامعه بینالمللی. این تناقضگویی را به هیچ عنوان نمیتوان توجیه کرد. برنامه هستهای ایران بارها مطرح شده، نه فقط بهعنوان یک موضع سیاسی، بلکه بهعنوان یک واقعیت تأییدشده از سوی آژانس بینالمللی انرژی هستهای. در گزارشهایی که ارائه شده و نیز در اظهارات مدیرکل آژانس، حتی در همین یکی دو روز اخیر نیز تأکید شده که این گزاره که ایران چند هفته یا چند ماه با ساخت بمب هستهای فاصله داشته، مطلقاً درست نیست.
وی افزود: البته این سخنان نیز قابل انتقاد است؛ چراکه آقای گروسی بارها با تناقضگوییهای خود بهانههایی به دست طرفهای مقابل داده است. با این حال، حتی شخص مدیرکل آژانس نیز نمیتواند این واقعیت را نادیده بگیرد که برنامه هستهای ایران تحت نظارت کامل آژانس بوده و هیچ نشانهای از انحراف آن از مسیر صلحآمیز وجود نداشته است. آنها ادعا میکردند که در خردادماه، برنامه هستهای ایران را از بین بردند. بنابراین، تکرار این ادعا که ایران باید از سلاح هستهای دست بردارد، صرفاً دامنزدن به این برداشت است که کل ادعای آمریکا درباره نگرانی از موضوع هستهای ایران، بهانهای برای اعمال فشار بر ایران است.
ترور بزدلانه رهبر معظم انقلاب، به عنوان یک مرجع تقلید و یک شخصیت بزرگ مذهبی، لکه ننگی در کارنامه آمریکا است که هیچگاه فراموش نخواهد شد
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «اخیراً اظهاراتی توسط رئیسجمهور آمریکا علیه پاپ، رهبر کاتولیکهای جهان مطرح شده و همچنین درخواستهایی که توسط پاپ برای پایان جنگ در خاورمیانه داشته، باعث تنش بیشتر بین آمریکا و پاپ شده است. واکنش وزارت خارجه نسبت به اهانت به رهبران دینی توسط دونالد ترامپ چیست؟ گفت: ما شاهد بدترین نوع توهین به یک رهبر بزرگ دینی در همین ایران خودمان بودیم. ترور بزدلانه رهبر معظم انقلاب، به عنوان یک مرجع تقلید و یک شخصیت بزرگ مذهبی، لکه ننگی است در کارنامه آمریکا که هیچگاه فراموش نخواهد شد.
وی ادامه داد: این یک اصل است که در صورتی که بیتفاوتی و بیعملی در برابر اقدامات نادرست ادامه پیدا کند، حتماً نتایج آن دامنگیر همه خواهد شد. اتفاقاتی که الان ما شاهد آن هستیم و توهینهایی که به مقامهای مذهبی مسیحی صورت میگیرد، در ادامه الگویی است که از قبل وجود داشته است.
بقائی با اشاره به سخنان پاپ گفت: ایشان فقط در محکومیت جنگ و درخواست برای صلح و آشتی صحبت کرده بود و اینکه جنگ تحمیلی علیه ایران، جنگ ناعادلانه است. اینکه آمریکایی ها درخواست یک مقام مذهبی عالیرتبه برای پایان جنگ را هم نمیتوانند تحمل کنند، بسیار معنادار است و نشانگر این است که در صورتی که جامعه جهانی نسبت به تداوم قانونشکنی و جنایات واکنش مناسب نداشته باشد، این وضعیت همه دنیا را واقعاً درگیر خودش خواهد کرد.
روابط دیپلماتیک ما با کشورهای اروپایی، از جمله آلمان، برقرار است/ سوابق کشورها در روابط دوجانبه را فراموش نمیکنیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «کانالهای دیپلماتیک بین ایران و برلین، پس از وقفهای که تقریباً از تابستان ۲۰۲۵ آغاز شده بود، مجدداً فعال شده و وزرای خارجه دو کشور نیز گفتوگوی تلفنی با یکدیگر داشتهاند. آنگونه که صدراعظم آلمان ادعا کرده، قرار بود به موازات گفتوگوهای اسلامآباد، تیمی از آلمان به پایتخت پاکستان اعزام شود و با هیئت ایرانی دیداری داشته باشد. سؤال این است که این ادعا تا چه حد صحت داشته، کارکرد احتمالی آن تیم چه بوده و اصولاً پس از مواضع پرتنش و مغرضانهای که آلمان نسبت به تهران داشته، دلیل این تغییر رویکرد برلین چیست؟» گفت: ایران و ایرانیان مردمی بزرگوار و نجیب هستند، اما قطعاً سوابق گذشته را هیچگاه فراموش نمیکنند. مواضع نادرست و نامناسبی که از سوی مقامات آلمان اتخاذ شد، همواره مدنظر ما خواهد بود.
وی با تاکید بر اینکه در پاکستان، بهجز دیدارهایی که اعلام شد—یعنی دیدار با طرف پاکستانی و دیدار سهجانبهای که با حضور آمریکا انجام گرفت—هیچ دیدار دیگری نداشتیم، ادامه داد: در عین حال، روابط دیپلماتیک ما با کشورهای اروپایی، از جمله آلمان، برقرار است و هرجا که لازم باشد، چه در سطح سفارتخانهها و چه در سطح وزرای امور خارجه، گفتوگو و تماس انجام میشود.
درباره اجزای مختلف هر تفاهمی در رابطه با بحث هستهای، گزینههای متعددی وجود دارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «کرملین اعلام کرده است که پیشنهاد روسیه برای پذیرش اورانیوم غنیشده ایران بهعنوان بخشی از یک توافق احتمالی صلح همچنان پابرجاست، اما هنوز اجرایی نشده است. ایران این پیشنهاد را چگونه ارزیابی میکند؟» گفت: در مورد اجزای مختلف هر تفاهمی در رابطه با بحث هستهای، گزینههای متعددی وجود دارد. ما در دوران برجام شیوههای مشخصی را آزمودیم و امتحان کردیم.
وی افزود: در حال حاضر، فکر میکنم هنوز به آن مرحله نرسیدهایم؛ چراکه در هر دو روند دیپلماتیک، همانطور که شاهد بودید، با بدعهدی و بدسگالی آمریکا مواجه شدیم. تجاوز نظامی علیه ایران رخ داد و همه آنچه که در جریان مذاکرات نسبت به آن تفاهم شده بود یا در حال تفاهم بودیم، بهنوعی کنار گذاشته شد. اکنون باید دید ادامه این مسیر به کجا ختم خواهد شد و در نهایت کدام گزینه میتواند مورد توافق قرار گیرد.
تهدید به ترور دیپلماتهای یک کشور خلاف همه اصول و قواعد حقوق بینالملل است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «همزمان با مذاکرات اسلامآباد، شاهد انتشار عجیب و بیسابقه یک یادداشت در یکی از رسانههای تندروی آمریکایی، واشنگتنپست، بودیم که مذاکرهکنندگان ایرانی را در صورتی که تن به توافق ندهند، تهدید به ترور کرد. همچنین یکی از فعالان رسانهای خبر داده که پرواز هیئت ایرانی به دلیل تهدید به ترور، مسیر خود را تغییر داده است. ارزیابی شما از این مقالات چیست؟» گفت: این فقط یک مقاله نیست بلکه بیان یک خط فکری است؛ چون قبل از آن هم مقامهای ارشد آمریکایی چنین موضوعی را مطرح کرده بودند. شما حتی در قرون وسطی که جزو تاریکترین ادوار تاریخی است، برای پیکهای دیپلماتیک، برای فرستادگان کشورها و بخشهای مختلف اروپا ارزش و مصونیت قائل بودید.
وی ادامه داد: اینکه در قرن بیست و یکم، آن هم توسط کشوری که مقر سازمان ملل متحد است و کشوری که داعیه دموکراسی و حکومت قانون داشت (البته الان دیگر چنین داعیهای هم ندارند)، دیپلماتهای یک کشور و مذاکرهکنندگان یک کشور تهدید به قتل و ترور شوند، واقعاً باید همه دنیا را از خواب بیدار کند.
بقائی افزود: کسانی که این بحث را مطرح میکنند، قطعاً اگر دادگاه عادله و عادلی وجود داشته باشد، در یک محکمه عادل باید به جرم ترغیب به خشونت و تروریسم دولتی مورد محاکمه قرار بگیرند. چون شما دارید صراحتاً بیان میکنید که مذاکرهکنندگان یک کشور را صرفاً به این دلیل که بر حقوق و منافع حقه ملت خودشان اصرار ورزیدند، میتوانید ترور کنید؛ که این هم خلاف همه اصول و قواعد حقوق بینالملل است و هم مغایر با همه موازین انسانی، اخلاقی و تمدن انسانی.
ایران محاصرهپذیر نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در روزهای اخیر، آمریکاییها اعلام کردهاند که اقدام به محاصره دریایی ایران خواهند کرد. همزمان، اخبار ضد و نقیضی نیز در این خصوص در رسانهها منتشر شده است؛ برخی مدعیاند که کشتیهای ایران همچنان امکان عبور دارند و در مقابل، آمریکاییها اعلام میکنند که مانع از تجارت دریایی ایران شدهاند. میخواستم در این خصوص توضیح بفرمایید و اینکه آیا اساساً این اقدام مغایر با آتشبس صورتگرفته هست یا خیر؟» گفت: اولا ایران محاصرهپذیر نیست. ثانیاً، اگر در یک روند دیپلماتیک به نتیجه نرسید، توسل به ابزارهای دیگر برای اعمال فشار نیز قطعاً به نتیجه نخواهد رسید و موفق نخواهید شد. نکته سوم اینکه، بله، این اقدام یک رفتار تحریکآمیز است و خلاف اصول و مبانی حقوق بینالملل بوده و هیچ وجاهت حقوقی ندارد. این اقدام آمریکا میتواند مقدمهای برای نقض آتشبس تلقی شود.
وی افزود: قطعاً جمهوری اسلامی ایران و نیروهای مسلح کشور، تحولات را با دقت رصد میکنند و هرجا که لازم باشد، واکنش متناسب را نشان خواهند داد.
همزمان با آغاز و تداوم هر روند دیپلماتیک، نیروهای مسلح ایران به صورت مستمر تحولات را رصد میکنند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «شورای امنیت روسیه بیانیهای منتشر کرده و هشدار داده که ممکن است آمریکا و رژیم صهیونیستی از روند مذاکرات جاری بهعنوان پوششی برای حمله مجدد به ایران استفاده کنند. با توجه به تجربیاتی که در جنگ ۱۲روزه و نیز جنگی که حدود ۴۰ روز به طول انجامید داشتیم، این گزاره تا چه حد قابل اعتناست و احتمال وقوع آن چقدر است؟» گفت: پاسخ روشن است. ما نه فقط اکنون، بلکه در دورههای قبل نیز همزمان با آغاز و تداوم هر روند دیپلماتیک، مدافعان وطن هوشیارتر از شرایط جنگی تحولات را رصد میکنند و آمادگی لازم برای مقابله با هرگونه تحرک یا ماجراجویی از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی را دارند.
وی ادامه داد: این هوشیاری و آمادگی در برابر هرگونه تعرض یا بدعهدی طرفهای مقابل، یک آمادگیای مستمر و ۲۴ساعته است. قطعاً باید از تجربیات گذشته درس گرفت و آمادگی خود را در تمامی ابعاد، با تمام توان، حفظ کرد.
دعوایی که فرانسه نزد دیوان بینالمللی دادگستری علیه ایران باز کرده بود، بسته شد/ از حقوق ایرانیان دفاع میکنیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در مدت اخیر شاهد بودهایم از سوی وزارت خارجه آمریکا و سازمان مهاجرت این کشور، محدودیتهایی برای اتباع و شهروندان ایرانی ایجاد شده است. از جمله اینکه دیروز نیز خبری منتشر شد مبنی بر بازداشت یکی دیگر از اتباع ایرانی. میخواستم نظر وزارت امور خارجه را در این خصوص بدانم و اینکه این محدودیتها در چه راستایی انجام میشود. همچنین، توضیحی نیز درباره خانم اسفندیاری بفرمایید، با توجه به اینکه امروز وارد کشور شدند و آزاد شدهاند.» گفت: در خصوص خانم اسفندیاری، اولاً به ایشان بازگشت به کشور را خوشآمد میگوییم. وزارت امور خارجه در این مدت تلاشهای زیادی انجام داد و شما رسانهها نیز با جدیت موضوع را پیگیری کردید. چند روز قبل نیز دو محکوم فرانسوی آزاد شدند. قرار ما با طرف فرانسوی این بود که دعوایی که نزد دیوان بینالمللی دادگستری علیه ایران، به بهانه بازداشت دو شهروند متهم به اقدامات امنیتی، مطرح کرده بودند، پس گرفته شود که این اتفاق انجام شد. همزمان نیز مقرر شد خانم اسفندیاری، که به نظر ما بدون ارتکاب جرم واقعی و صرفاً بهدلیل حمایت از فلسطین بازداشت شده بودند، آزاد شوند که این امر محقق شد و ایشان به وطن بازگشتند.
وی ادامه داد: در مورد محدودیتهایی که برای اتباع ایرانی در آمریکا ایجاد شده، باید گفت این اقدامات صرفاً در چارچوب اجرای قوانین مهاجرتی نیست، بلکه بهوضوح نشاندهنده وجود ارادهای برای آزار و اذیت ایرانیان به بهانههای مختلف است. ما موظف هستیم از حقوق اتباع ایرانی در هر کجا که دچار مشکل شوند، حمایت کنیم. دفتر حفاظت منافع ایران در واشنگتن پذیرای ایرانیانی است که برای پیگیری مسائل خود با مشکل مواجه میشوند.
بقائی خاطرنشان کرد: آنچه مشاهده کردهایم، اقداماتی است که کاملاً مغایر با اصول بنیادین حقوق بشر است. برخوردهایی که با اتباع ایرانی صورت میگیرد، عمدتاً بر پایه بهانههایی است که در راستای یک نگاه تبعیضآمیز نسبت به ایرانیان شکل گرفته است. چندان هم جای تعجب ندارد؛ زمانی که برخی مقامات آمریکایی با تعابیری نامناسب درباره ملت ایران سخن میگویند و درباره از بین بردن تمدن ایران سخن میگویند، طبیعی است که چنین رفتارهایی نیز نسبت به اتباع ایرانی در آن کشور مشاهده شود
حدس و گمانهایی که راجع به تمدید آتشبس مطرح میشود، قابل تایید نیست
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «احتمال تمدید آتش بس میان ایران و آمریکا و اینکه با توجه به اعلام شروط ایران در دوره اول مذاکرات، آیا میتوانید به صورت جزئیتر بگویید که چه مسئله و کدام شرط و مسئلهای با پیشرفت نسببیتری جلو رفت؟ » گفت: ما با طرفی مواجه هستیم که سابقه طولانی در تغییر مواضع و بیان مواضع متناقض دارد و مضاف بر اینکه، حتی بعد هم اگر در مورد چیزی تفاهم کرد یا توافق کرد، نمیشود مطمئن بود که به این تفاهمات پایبند میماند. لذا ما در شرایط بسیار دشواری گفتوگو میکنیم.
وی ادامه داد: درباره جزئیات مذاکرات، شما نمیتوانید بخشهای مختلف یک تفاهم را از همدیگر جدا کنید و بگویید در مورد یک بخشش تفاهم میکنیم. برای مرحله بعدی، همه اینها باید به عنوان اجزایی از یک کل با همدیگر پیش برود.
بقائی خاطرنشان کرد: در مورد حدس و گمانهایی که راجع به تمدید آتشبس و این مباحث مطرح شده، نه، هیچکدام قابل تأیید نیست. فعلاً همانطور که عرض کردم، گفتگوها از طریق واسطه پاکستانی ادامه دارد و باید دید که طرف مقابل تا چه حد واقعاً جدیت دارد نسبت به ادعاهایی که راجع به دیپلماسی مطرح کرده است. این آمریکاست که باید جدیت خودش را اثبات کند، به دلیل اینکه بارها نه تنها به تعهداتش پایبند نبوده، بلکه اساساً میز مذاکره را منهدم کرده است.
هر نوع کمک به کشورهای متجاوز، باعث مسئولیت بینالمللی برای کشورهای کمککننده خواهد شد/ اقدامات کشورهای همسایه را مستندسازی کردهایم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس اجازه دادهاند از زیرساختهای خود در حمله تجاوزکارانه به ایران استفاده شود. مشخصاً این کشورها کدامها بودهاند و تا حالا اقدامات قانونی و حقوقی ایران برای دریافت غرامت از آنها چه بوده است؟» گفت: ما همه مواردی را که از امکانات این کشورها یا احیاناً از خاک آنها برای تعرض به ایران استفاده شده؛ اعم از پرتاب موشک، پرتاب پهپاد، سوختگیری یا هرگونه حمایت لجستیکی، بهعنوان بخشی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی تلقی میکنیم. هر نوع کمک به کشورهای متجاوز، باعث مسئولیت بینالمللی برای کشورهای کمککننده خواهد شد.
وی ادامه داد: این یک اصل پذیرفتهشده در حقوق بینالملل است. در قطعنامه تعریف تجاوز مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز این موضوع بهروشنی بیان شده و اصول کلی حقوق بینالملل هم بر آن صحه میگذارد. تمام مواردی که از آنها مطلع شدهایم، از سوی نیروهای مسلح مستندسازی شده و با جدیت در حال پیگیری است. زیرا کاملاً روشن است که هرگونه کمک به طرفهای متجاوز، به منزله مساعدت و همدستی در یک اقدام غیرقانونی علیه ایران محسوب میشود و قاعدتاً کشورهایی که در این امر دخیل بودهاند باید پاسخگو باشند.
چشمانداز روابط در منطقه روشن است به شرطی که همه از اتفاقات درس بگیرند/ حضور نظامی آمریکا امنیتساز نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «طی روزهای گذشته با اعلام آتشبس، شاهد تماسهای تلفنی بین وزیر امور خارجه ایران با وزرای خارجه عربستان، قطر و عمان بودیم. چشمانداز روابط ایران با کشورهای منطقه را چگونه میبینید و انتظارات ایران از این کشورها در خصوص برقراری ثبات و امنیت پایدار، بدون مداخله کشورهای فرامنطقهای، که یکبار دیگر ثابت شد حضور نظامی آنها در منطقه عامل اصلی ناامنی و بیثباتی است، چیست؟ چشمانداز، چشمانداز روشنی است، به این شرط که از آنچه گذشت همه درس بگیرند. اولین درس این است که حضور نظامی آمریکا در منطقه به ناامنی دامن میزند و امنیتساز نیست.
وی ادامه داد: دوم اینکه امنیت منطقه جز با همکاری و همیاری کشورهای منطقه محقق نخواهد شد. سوم اینکه کشورهای منطقه باید اجازه ندهند رژیم صهیونیستی و آمریکا از امکانات، قلمرو و ظرفیتهای آنها برای اقدامات تجاوزکارانه علیه یک کشور دیگر استفاده کنند. آنچه در این ۴۰ روز اتفاق افتاد نشان داد که آمریکا و رژیم صهیونیستی هیچگاه نسبت به امنیت منطقه و امنیت مردم آن دغدغه واقعی ندارند و تنها حضورشان باعث ایجاد تفرقه و چنددستگی در میان کشورهای منطقه میشود.
بقائی خاطر نشان کرد: ما همچنان تأکید داریم که روابط بین ایران و کشورهای منطقه باید مبتنی بر حسن همجواری، دوستی و احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر باشد. در عین حال، این انتظار را داریم و این گلایه را نیز صراحتاً اعلام کردهایم که متأسفانه برخی کشورهای منطقه اجازه دادهاند، خواسته یا ناخواسته، از امکانات زمینی، دریایی و هواییشان برای سوءاستفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به ایران استفاده شود. این اقدام قطعاً باید متوقف شود.
ایران برای پذیرش شروط آمریکا وارد مذاکره نمیشود/ملاک ما منافع و حقوق ملت است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «طبق اظهارات معاون رئیسجمهور آمریکا، ایران شرط نهایی آمریکا را در مذاکرات قبلی قبول نکرده است؟ اگر دوباره تصمیم برای مذاکرات بعدی گرفته شود و آن شرط مطرح شود، واکنش تیم مذاکرهکننده ما چه خواهد بود؟ و اینکه آیا برای آن ده بند پیشنهادی اصلاحاتی در نظر گرفته شده یا همان بندها قرار است مطرح شود؟» گفت: ما وارد مذاکره نمیشویم که شرطهای آمریکا را بپذیریم. ملاک ما منافع و حقوق ملت ایران است. اگر مذاکرهای بر این اساس باشد که شرط یک طرف بر طرف دیگر تحمیل شود، این اسمش مذاکره نیست؛ این اسمش دیکته و تحمیل است و جمهوری اسلامی ایران و ملت ایران هیچوقت چنین تحمیل و دیکتهای را نمیپذیرند.
انتظار طرف آمریکایی برای پذیرش بی قید و شرط شروط آنها در مذاکرات، شدنی نیست
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «معاون رئیس جمهور آمریکا در کنفرانس خبری بعد از مذاکرات اسلامآباد گفت که با اینکه با ایران به توافق نرسیدهایم، ولی پیشنهادات ساده و کلی به ایران ارائه دادهاند که بیشتر بررسی شود. آیا این ادعا را تأیید میکنید؟» گفت: ما یک بسته دهبندی داشتیم که به نوعی در واکنش به طرح موسوم به ۱۵ بندی آنها ارائه شد. مواضع ما در همه مباحث و موضوعاتی که محور مذاکره بود، اعم از هستهای، رفع تحریم، جبران خسارت و توقف جنگ، خیلی روشن در این بسته دهبندی مطرح شده بود.
وی افزود: طبیعی است که در هر مذاکره و گفتوگویی، طرفین دیدگاههای خودشان را در تبادل نظرها مطرح کنند. اتفاقی که در اسلامآباد افتاد این بود که دیدگاههای طرف آمریکایی مطرح شد و متقابلاً ما هم دیدگاههای خودمان را در مورد مسائل و ملاحظاتی که آنها داشتند، بیان کردیم. اینکه طرف آمریکایی بخواهد به ما بستهای را پیشنهاد بدهد و انتظار داشته باشد که ایران بیکموکاست آنها را بپذیرد، قطعاً هم خودشان میدانند شدنی نیست و هم اینکه اساساً با منطق مذاکره و گفتوگو ناسازگار است.
زمانی برای دور بعدی مذاکرات مشخص نشده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که آیا برای دور بعدی مذاکرات، زمان مشخصی تعیین شده یا نه؟ معاون رئیسجمهور آمریکا در نشست خبری بعد از پایان مذاکرات پاکستان اعلام کرد که طرحی روی میز گذاشته شده است. آیا این طرح کاملاً متفاوت از پیشنهاد دهبندی ایران است یا تکمیلی بر آن؟ گفت: پاسخ سؤال اول شما، خیر است.
وی افزود: در مورد اینکه طرح آمریکا چه تناسبی با پیشنهاد ۱۰بندی ایران دارد، بله، درباره برخی از موضوعاتی که ما پیشنهاد داده بودیم، آنها دیدگاههای خودشان را مطرح کردند که از نظر ما غیرمعقول و غیرواقعبینانه بود. خیلی صریح هم در همانجا نظراتمان را اعلام کردیم. موضوع جدیدی هم نبود و در مذاکرات قبلی نیز با مواضع ما در این خصوص آشنا بودند که عمدتاً هم همان بحث هستهای بوده است.
در حال حاضر تنها میانجی مذاکرات ایران و آمریکا، پاکستان است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «وزیر امور خارجه طی روزهای اخیر تماسهای متعددی با همتایان خود در کشورهای منطقه از جمله پاکستان، ترکیه، قطر و کشورهای دیگر داشتند، از جمله مصر. آیا غیر از پاکستان، میان این سه کشور هم با ایران تبادل پیام انجام میشود و آیا ممکن است در مذاکرات بعدی یکی از این کشورها به مذاکرات بپیوندد؟» گفت: در حال حاضر، طبیعی است که کشورها با ما و همچنین با طرف آمریکایی صحبت کنند و از همه ظرفیتها و مساعی جمیله خود برای کاهش تنش استفاده کنند. اما تنها میانجیای که در حال حاضر تبادل پیام از طریق آن بین ایران و آمریکا صورت میگیرد، همان پاکستان است که خودتان هم در خبرها دیدهاید و از آن مطلع هستید.
مساله هستهای مهم ترین مورد اختلاف میان ایران و آمریکا است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «مهمترین اختلاف نظری که در مذاکرات اسلام آباد میان ایران و آمریکا وجود داشت و اینکه آیا آمریکاییها آمادگی لازم برای دادن حقوق ایران، از جمله پرداخت غرامت و رفع کامل تحریمها را اعلام کرده بودند؟» گفت: شما ممکن است در ادبیات برخی از مقامهای آمریکایی، گزارههایی همچون آمادگی برای ارائه مشوقهای اقتصادی و باز کردن امکان مراودات اقتصادی با ایران را بشنوید؛ ولی میدانید که این موارد را نمیشود باور کرد.
وی با اشاره به اینکه ما در اسلامآباد بر اساس بسته پیشنهادی دهبندی، دیدگاههایمان را به تفصیل در مورد هر یک از اجزای آن ده بند (هستهای، رفع تحریم، جبران خسارت) مطرح کردیم، گفت: یکی از موضوعاتی که طرف آمریکایی کماکان بر آن پافشاری میکند، بحث هستهای است؛ آن هم به صورت یکسویه و یکطرفه که از طرف ما قابل پذیرش نیست. این یکی از موضوعاتی است یا عمدهترین موضوعی است که همچنان باید در موردش گفتگو صورت بگیرد.
درباره کمک روسیه در مسئله اورانیوم ذخیره شده، باید دید آینده مذاکرات به کجا خواهد رسید
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا ایران از لحاظ فنی قاعدتاً، به کمک روسیه برای تبدیل اورانیوم غنیشده به اورانیوم طبیعی؛ همان چیزی که ما به آن رقیقسازی میگوییم و همینطور ذخیره مواد هستهای ایران در خاک روسیه، نیاز دارد؟ گفت: ما با روسیه رابطه خیلی خوبی داریم. در موضوع هستهای سابقه همکاری بسیار موفق بین ایران و روسیه وجود دارد، همینطور در اجرای توافق برجام که روسیه نقش مهمی را ایفا کرد.
وی ادامه داد: مقامات روسی بارها اعلام کردهاند که آماده هر نوع کمک هستند برای پیشبرد یک روند دیپلماتیک در رابطه با موضوع هستهای ایران. ما هم همیشه از این نگاه مثبت روسیه تقدیر کردهایم. باید منتظر ماند و واقعاً دید که آینده مذاکرات به کجا خواهد رسید و اینکه آیا اساساً ما خواهیم توانست به یک تفاهم با طرف آمریکایی در مورد اجزای مختلف یک توافق دست پیدا کنیم یا نه. در آن صورت میتوان حتماً درباره نحوه اجرای بخشهای مختلف آن، از جمله بخش هستهای، صحبت کرد.
بخش کنسولی ایران پیگیر وضعیت ایرانیان مقیم امارات است
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت ایرانیان در امارات گفت: یک سازوکارهایی حداقل در سطح وزارت خارجه -من جاهای دیگر را اطلاع ندارم، حتماً بخشهای دیگر کشور هم پیگیر موضوع هستند- تا جایی که به وزارت خارجه مرتبط است، وجود دارد. بخش کنسولی ما موضوع را با جدیت پیگیری میکند؛ مواردی که حقوق ایرانیان و اموالشان در آنجا گرفته شده و حقوقشان نقض شده، گزارش میشود و بخش کنسولی ما و بخش در واقع ایرانیان خارج از کشور باید این موارد را با جدیت پیگیری کنند.
وی ادامه داد: آتشی که برپا کردهاند علیه ایران و متأسفانه کشورهای منطقه هم در آن درگیر شدند، خصوصاً امارات، نباید بهانهای شود برای اینکه حقوق اتباع ایرانی در این کشورها، به ویژه در امارات که ایرانی ها نقش بسزایی در رشد و توسعه اقتصادی این کشور داشتند، نقض شود. این موضوعی است که ما با جدیت پیگیر هستیم.
مقصرنمایی رژیم اسرائیل بخشی از کارزار رسانهای، آمریکاست
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در خصوص برخی ارزیابیها و تحلیلهای رسانهای است که حکایت از این دارد که آمریکا قبل و در جریان مذاکرات اسلامآباد چند ترفند بهکار گرفته است؛ یکی از آنها این است که اسرائیل را مقصر جنگ جلوه دهد و آمریکا را تبرئه کند و خودش را خواهان صلح نشان دهد، در حالی که عملاً نمیتواند اسرائیل را مهار کند. همچنین در فضای مذاکرات برخی تلاش کردند اسرائیل را بهعنوان یک بازیگر مستقل نشان دهند تا آمریکا بتواند از زیر بار مسئولیت شانه خالی کند. یکی دیگر هم بحث «پلیس خوب و پلیس بد» است؛ به این صورت که آمریکا خودش را پلیس خوب معرفی میکند و میگوید خواهان صلح و توقف جنگ است و در مقابل، ایران را بهعنوان پلیس بد نشان میدهد؛ گفت: این بخشی از کارزار رسانهای است که از مدتها قبل راه انداختهاند. اصل موضوع هستهای ایران که بهعنوان یک مسئله در سطح بینالمللی مطرح شد، ناشی از همین کارزار رسانهای مبتنی بر دروغ بوده است.
وی ادامه داد: در رابطه با آتشبس، موضع خیلی روشن بود؛ این فقط گفته ما نیست. طرف پاکستانی، و نخستوزیر پاکستان بهعنوان میانجی، صراحتاً اعلام کرد که توقف جنگ بخشی از تفاهم بوده و این مسئولیت آمریکاست. چنین تفاهمی با میانجیگری پاکستان شکل گرفته و هرگونه توجیه، بهانه یا عذر دیگری که مطرح شود از طرف ما قابل پذیرش نیست.
آزادسازی اموال ایران مطرح شد اما به جمعبندی نهایی نرسیدیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در جریان مذاکرات، اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه طرف مقابل با آزادسازی اموال مسدودشده ایران موافقت کرده است. از طرف دیگر، شاهد حضور رئیس بانک مرکزی در هیئت مذاکرهکننده نیز بودیم. میخواستم شفاف بفرمایید آیا چنین موافقتی در جریان مذاکرات صورت گرفت یا خیر؟» گفت: این یکی از موضوعاتی بود که درباره آن صحبت شد. آزاد شدن اموال ایران از نظر ما امتیاز محسوب نمیشود؛ این حق ایران است که تضییع شده است. مثل این است که اموال شما را دزدیده باشند و بعد بخواهند آن را بهعنوان امتیاز به شما برگردانند؛ این موضوع کاملاً روشن است.
وی ادامه داد: این بحث یکی از مطالبات ما بود که در آنجا مطرح شد، اما واقعیت این است که ما به جمعبندی نهایی نرسیدیم؛ همانطور که در مورد سایر موضوعات نیز جمعبندی صورت نگرفت. دلیل حضور رئیس بانک مرکزی در مذاکرات نیز این بود که همه بخشها و کارشناسان لازم در روند مذاکرات حضور داشته باشند، مشورت بدهند و در دسترس رئیس هیئت مذاکرهکننده باشند.
دیدگاه تان را بنویسید