5 اندیشکده‌ای که در تجاوز به ایران نقش داشتند

تحلیل چند مدل هوش مصنوعی نشان می‌دهد مجموعه‌ای از اندیشکده‌های نزدیک به جریان نومحافظه‌کار، در ماه‌های منتهی به جنگ، نقش پررنگی در ترویج گزینه نظامی علیه ایران ایفا کرده‌اند.

با شکست ترامپ در جنگ با ایران، بازی مقصریابی در آمریکا نیز شروع شده است. بسیاری از سناتورها، کارشناسان و رسانه‌ها توهم، خودشیفتگی و خودبزرگ‌بینی ترامپ را علت اصلی شروع این جنگ می‌دانند. اما پایگاه تحلیلی «ریسپانسبل استیت‌کرفت» در گزارشی به نقش اندیشکده‌هایی پرداخته است که در ترغیب ترامپ برای ورود به این باتلاق عمیق نقش داشته‌اند؛ اندیشکده‌هایی که عمدتاً حامی رژیم صهیونیستی هستند. این پایگاه در مقدمه گزارش خود نوشته است: اگر در نهایت جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران به‌عنوان یک شکست ارزیابی شود، بخشی از مسئولیت آن می‌تواند متوجه پنج اندیشکده حامی اسرائیل باشد که بنابر تحلیل چهار برنامه هوش مصنوعی پرکاربرد، در هشت ماه پیش از آغاز جنگ به‌طور مستمر از اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی حمایت می‌کردند. به گزارش ایرنا، «رسپانسبل استیت‌کرفت» در گزارش خود می‌نویسد: بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها (FDD)، مؤسسه امریکن اینترپرایز (AEI)، مؤسسه هادسون و مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک (WINEP) از جمله 5 اندیشکده برتری بودند که این مدل‌های هوش مصنوعی آنها را «برجسته‌ترین مروجان اقدام نظامی علیه تهران» در فاصله میان جنگ دوازده‌‌روزه در ژوئن ۲۰۲۵(خرداد) تا آغاز جنگ فعلی معرفی کردند. اندیشکده پنجم، یعنی بنیاد هریتیج که گرایش سنتی‌تری به راست دارد، نیز توسط سه مورد از این برنامه‌ها در میان 5 اندیشکده اصلی حامی اقدام نظامی علیه ایران قرار گرفت. این گزارش می افزاید: تعجب‌آور نیست که چهار پلتفرم هوش مصنوعی جمینای، چت‌جی‌پی‌تی، کلود و گروک همین پنج نهاد مستقر در واشنگتن را به‌عنوان بازیگران اصلی در ترویج حمله آمریکا به عراق در ۲۳ سال پیش نیز شناسایی کردند. از میان این پنج نهاد، مؤسسه امریکن اینترپرایز، بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، هادسون و مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک به‌وضوح در اردوگاه نومحافظه‌کاران تندرو در سیاست خارجی آمریکا قرار می‌گیرند؛ جریانی که حمایت از اسرائیل یکی از اصول محوری جهان‌بینی و فعالیت‌های آن است. در واقع، سازمانی که در هر چهار برنامه هوش مصنوعی به‌عنوان برجسته‌ترین مروج جنگ علیه ایران در رتبه نخست قرار گرفت،  بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها بود؛ نهادی که در درخواست اولیه خود به اداره مالیات آمریکا در سال ۲۰۰۱، مأموریتش را «ارائه آموزش برای تقویت تصویر اسرائیل در آمریکای شمالی و افزایش درک عمومی از مسائل مربوط به روابط اسرائیل و اعراب» توصیف کرده بود. بنیاد هریتیج که خود را مدافع سیاست خارجی «اول آمریکا» می‌داند مدت‌هاست از روابط نزدیک با اسرائیل حمایت می‌کند. یک گزارش ویژه که در مارس ۲۰۲۵ (اسفند) منتشر شد، خواستار ارتقای روابط آمریکا و اسرائیل از یک رابطه ویژه صرف به شراکت راهبردی شد.

توهمی که این اندیشکده‌ها تزریق کردند

«رسپانسیل استیت‌کرفت» می‌افزاید: کارشناسان هر پنج سازمان به‌طور مکرر برخی مضامین مشترک را مطرح می‌کردند: اینکه برنامه هسته‌ای و زرادخانه موشکی ایران تهدیدی غیرقابل قبول برای اسرائیل و در نهایت برای خاک آمریکا است؛ اینکه حکومت ایران همچنان بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم در جهان محسوب می‌شود؛ و اینکه این نظام از زمان انقلاب ۱۹۷۹ در ضعیف‌ترین وضعیت خود قرار دارد. آنها این دیدگاه‌ها را در جلسات استماع کنگره، در یادداشت‌ها و مقالات رسانه‌های بزرگ، در مصاحبه‌های تلویزیونی و رادیویی و نیز در شبکه‌های اجتماعی به‌ویژه پلتفرم ایکس مطرح می‌کردند؛ تلاش‌هایی که به‌وضوح برای متقاعد کردن نخبگان و افکار عمومی نسبت به ضرورت اقدام نظامی علیه ایران صورت می‌گرفت. این استدلال‌ها همسو با مواضع بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و همچنین چهره‌های تندروی حامی اسرائیل در کنگره آمریکا، مانند سناتور لیندسی گراهام، بود. براساس این گزارش برنامه‌های هوش مصنوعی اندیشکده‌های نومحافظه‌کار دیگری را نیز در میان مروجان اصلی اقدام نظامی معرفی کردند؛ از جمله مؤسسه یهودی امنیت ملی آمریکا (JINSA)، مرکز سیاست امنیتی (CSP) و مؤسسه مطالعه جنگ (ISW). به گفته کلود، اگرچه مؤسسه مطالعه جنگ خود را نهادی تحلیلی معرفی می‌کند، اما چارچوب‌بندی آن از تهدیدات ایران عملاً از استدلال‌های موافق اقدام نظامی حمایت می‌کند. براساس این گزارش در طول ۲۵ سال گذشته، جهت‌گیری سیاست خارجی نهادهایی مانند بنیاد دفاع از دموکراسی، مؤسسه امریکن اینترپرایز، هادسون، مؤسسه یهودی امنیت ملی آمریکا و مرکز سیاست امنیتی به‌شدت نومحافظه‌کارانه بوده و مواضع آنها به‌ویژه در قبال خاورمیانه عموماً بازتاب‌دهنده دیدگاه‌های حزب لیکود به رهبری نتانیاهو بوده است. 

اعتباری که نابود شد

پایگاه خبری پولیتیکو هم در گزارشی به نابودی وجهه آمریکا در پی شکست در جنگ با ایران پرداخته و نوشته است: «براساس مجموعه‌ای از اسناد وزارت امور خارجه آمریکا مشخص شده که جنگ علیه ایران روابط امنیتی جهانی آمریکا را به خطر می‌اندازد و به اعتبار آن، به ویژه در میان مسلمانان جهان، آسیب می‌رساند.» پولیتیکو می‌افزاید: این اسناد پیامدهای جنگ برای جایگاه و وجهه آمریکا در سه کشور در نقاط مختلف جهان شامل بحرین، جمهوری آذربایجان و اندونزی را شرح می‌دهند. دیپلمات‌های آمریکایی در سفارتخانه‌های این سه کشور، تصاویری ننگین از آمریکایی ترسیم کردند که در حوزه‌های رسانه‌ای متعدد، توسط بازیگران طرفدار ایران که در فضای دیجیتال فوق‌العاده چابک هستند، محاصره شده است.  براساس این گزارش، در جمهوری آذربایجان که روابطش با آمریکا به‌طور قابل‌توجهی رو به بهبودی بود، حالا در بهترین حالت به بن‌بست رسیده و به نظر می‌رسد که در حال تزلزل است. دولت بحرین با این پرسش روبه‌روست که آیا آمریکا آن را رها کرده تا در برابر پهپادها و موشک‌های ایرانی از خود دفاع کند یا خیر و رهبر اندونزی ممکن است با درخواست‌های فزاینده‌ای برای کاهش روابط امنیتی با ایالات‌متحده روبه‌رو شود. بر اسنادی که به رویت پولیتیکو رسیده است، به سفارتخانه‌های آمریکا دستور داده شده است که محتوای اصلی در مورد جنگ ایران را برای به اشتراک گذاشتن عمومی ایجاد نکنند و در عوض، تا حد زیادی به بازنشر پیام‌های تایید شده از کاخ‌سفید یا دفتر مرکزی وزارت امور خارجه به صورت آنلاین محدود شده‌اند. براساس این گزارش در مقابل، ایران از ربات‌ها، میم‌ها و سایر ابزارها در طیف وسیعی از پلتفرم‌ها برای تضعیف ایالات‌متحده در فضای رسانه‌ای استفاده می‌کند. دیپلمات‌های این کشور همچنین برای ایجاد همدردی با تهران به سراغ مخاطبین خود در حوزه‌های مذهبی، فرهنگی و اجتماعی رفته‌اند.

آمریکا بحرین را رها کرده است

طبق این گزارش بحرین و آمریکا متحدان جدی برای هم هستند و بحرین میزبان یک پایگاه نظامی آمریکایی است که به عنوان مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی این کشور عمل می‌کند. اما طبق اسنادی از منامه، پایتخت بحرین، جنگ علیه ایران منجر به این برداشت عمومی شده است که آمریکا، بحرین را رها کرده تا بر حفاظت از اسرائیل تمرکز کند. در این اسناد دیپلماتیک آمده است که برخی از حساب‌های کاربری رسانه‌های اجتماعی طرفدار ایران اظهار داشتند که حضور نظامی ایالات‌متحده «بحرین را به یک هدف تبدیل کرده است» و نیروهای آمریکایی باید این کشور را ترک کنند. در ادامه این اسناد دیپلماتیک آمده است: «در یک توییت که به‌طور گسترده منتشر شده، این سوال مطرح شده است که چرا نیروهای آمریکایی در هتل‌ها در میان غیرنظامیان مستقر شده‌اند؟ آیا آمریکا که خلیج فارس را به خاطر امنیت اسرائیل و اهداف نخست وزیر آن بنیامین نتانیاهو رها کرده، شایسته است که مردم بحرین را به خطر بیندازید؟» دیپلمات‌های آمریکایی که این اسناد را نوشته‌اند، می‌گویند بخشی از مشکل این است که پیام‌رسانی واشنگتن در طول جنگ ایران ضعیف بوده است، در حالی که رسانه‌های اجتماعی طرفدار ایران و سایر ابزارهای پیام‌رسانی به سرعت و اغلب خلاقانه عمل کرده‌اند.

نظرسنجی‌ها چه می‌گویند

نظرسنجی جدید پولیتیکو همچنین نشان می‌دهد که هفت هفته پس از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران، اکثر رای‌دهندگان آمریکایی می‌گویند که دونالد ترامپ، برنامه روشنی برای پایان دادن به این درگیری ندارد و بسیاری از آنها در مورد دستیابی ترامپ به اهداف ادعایی خودش در جنگ تردید دارند. در این راستا، حمایت عمومی از اقدام نظامی متجاوزانه آمریکا بسیار ضعیف بوده است. بر این اساس، بسیاری از مردم آمریکا عقیده دارند که تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران به نفع مردم کشورشان نیست و ۴۱درصد معتقدند که ترامپ برنامه مشخصی برای حل درگیری با ایران ندارد. نتایج این نظرسنجی همچنین نشان می‌دهد که حتی در میان رأی‌دهندگان ترامپ در سال ۲۰۲۴، تنها ۱۵درصد از کل پاسخ‌دهندگان می‌گویند که ترامپ به اهداف ادعایی خود رسیده است.

کیهان