پاسخ بقائی درباره ادعای نشست مذاکراتی در قطر

سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری با خبرنگاران رسانه های داخلی و خارجی در پاسخ به پرسش ایرنا گفت: اصل «تعهد در برابر تعهد» در مذاکرات به این معناست که ما تا زمانی تعهدات خود را  اجرا می‌کنیم که طرف مقابل هم تعهدات خود را اجرائی کند. قرار نیست تعهدی به صورت یک‌سویه و یک‌جانبه اجرا بشود.

به گزارش ایرنا؛ «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه روز سه‌شنبه ۹ تیرماه، در نشست خبری با خبرنگاران گفت: اجازه بدهید سخنانم را با چند مناسبت آغاز کنم؛ زیرا به نظر من، یادآوری این مناسبت‌ها اهمیت دارد تا بدانیم که چه کسانی هستیم، چه حوادثی را از سر گذرانده‌ایم و چگونه باید از این حوادث برای ادامه مسیر استقلال، عزت و پیشرفت کشور درس بگیریم.

وی ادامه داد: هفتم تیر، سالروز فاجعه شیمیایی سردشت است. استفاده رژیم صدام، برای چندمین بار، از سلاح‌های شیمیایی علیه مردم ایران، اعم از نظامی و غیرنظامی، در هفتم تیر ۱۳۶۶، به‌عنوان یکی از فجایع حقوق بشری و حقوق بشردوستانه در تاریخ قرن بیستم ثبت شد. البته ما همچنان مطالبه حقیقت و اجرای عدالت را از همه طرف‌هایی که به اَشکال مختلف به رژیم صدام در توسعه تسلیحات شیمیایی این کشور کمک کردند، به‌ویژه آلمان، داریم. بارها نیز به‌صورت رسمی، درخواست خود را برای پیگیری این موضوع مطرح کرده‌ایم و این مطالبه ملت ایران همچنان به قوت خود باقی است.

بقائی گفت: به‌زودی سالروز حمله آمریکا به هواپیمای مسافربری ایران، در دوازدهم تیر ۱۳۶۷، فرامی‌رسد که آن نیز نمونه دیگری از اقدامات آمریکا علیه ملت ایران بود. شاید مهم‌تر از همه این مناسبت‌ها، فاجعه هفتم تیر و شهادت آیت‌الله دکتر بهشتی و ۷۲ تن از یاران ایشان باشد که آن نیز در نتیجه یک اقدام تروریستیِ مورد حمایت آمریکا رخ داد. جا دارد هفته قوه قضائیه را به ریاست محترم قوه و همه خدمتگزاران کشور در دستگاه قضا تبریک عرض کنم.

وی ادامه داد: اما مهم‌ترین رویدادی که در روزهای آینده در ایران، منطقه و به نوعی در جهان رخ خواهد داد، مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب خواهد بود. این رویداد، هم برای ملت ایران، هم برای مردم منطقه و هم برای همه مسلمانان و آزادگان جهان، یک رویداد تاریخی و فوق‌العاده مهم خواهد بود. یکی از اهداف سفر وزیر امور خارجه به عراق در دو روز گذشته نیز به همین موضوع مربوط بود که احتمالاً در سؤال‌ها مطرح خواهد شد و درباره آن، جزئیات بیشتری را توضیح خواهم داد.

 رابطه جمهوری اسلامی ایران و عراق رابطه‌ای بسیار ریشه‌دار، عمیق است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ  پرسشی درباره نتایج سفر وزیر امور خارجه به عراق و هماهنگی‌ها و تمهیدات مشترک برای برای برگزاری مناسب مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب و اینکه برگزاری چنین مراسمی در نقاط مختلف عتبات عالیات چه پیام جهانی رو در بر خواهد داشت، گفت: سفر بسیار مهمی بود. این اولین سفر وزیر امور خارجه بعد از تشکیل دولت دولت جدید عراق محسوب می‌شود. رابطه جمهوری اسلامی ایران و عراق رابطه‌ای بسیار ریشه‌دار، عمیق و مبتنی بر حلقه‌ها و پیوندهای فرهنگی، دینی و همسایگی دو ملت بزرگ ایران و عراق است و قطعاً تغییر دولت‌ها نه تنها تاثیری در این روابط خوب ندارد، بلکه ما از هر فرصتی استفاده می‌کنیم برای تعمیق روابط.

وی ادامه داد: دیدارهایی که وزیر امور خارجه با مقام‌های ارشد عراق داشتند، هم نخست وزیر، رئیس جمهور، وزیر امور خارجه، مشاور امنیت ملی، رئیس مجلس، در راستای بررسی روابط دوجانبه و تقویت مناسبات در همه حوزه‌های مورد علاقه طرفین اعم از اقتصادی، تجاری، هماهنگی در امور امنیتی و مرزی و همینطور مباحث مرتبط با ارتباطات مردمی بین دو کشور بود.

مواضع علما و مراجع عظام تقلید عراق در مورد جنگ تحمیلی برای ما ارزشمند بود / مردم عراق بی‌صبرانه آماده مشارکت گسترده در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب هستند

 سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه این نشست خبری با اشاره به اینکه موضع کشور و ملت عراق در طول دوران جنگ، موضعی کاملاً مسئولانه بوده است؛ افزود: مردم شریف عراق با تمام وجود با برادران و خواهران مسلمان خود در ایران ابراز همبستگی کردند که این مودت و همبستگی برای جمهوری اسلامی ایران بسیار ارزشمند و قابل تقدیر است. در همین راستا، هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران حامل پیام تقدیر و تشکر صمیمانه دولت و ملت ایران از آحاد مردم عراق به پاس مواضع مسئولانه و برادرانه‌شان در جریان جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بود. همچنین مواضع علما و مراجع عظام تقلید عراق در این زمینه، برای ما بسیار ارزشمند بود.

وی ادامه داد: در کنار این مباحث، بخش قابل‌توجهی از این سفر به هماهنگی برای برگزاری هرچه باشکوه‌تر مراسم تشییع پیکر مطهر شهدا در عراق اختصاص یافت. یقیناً مردم قدرشناس عراق برای شرکت در آیین وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی لحظه‌شماری می‌کنند؛ شخصیتی که به عنوان یک عالم برجسته، مرجع عالی‌قدر دینی و پیشگامِ دغدغه‌مندِ صلح، امنیت و عزت منطقه شناخته می‌شدند. امروز اقشار مختلف مردم عراق آماده مشارکت گسترده در این مراسم باشکوه هستند.

بقائی خاطرنشان کرد: در همین راستا و به منظور انجام هماهنگی‌های لازم، نخست‌وزیر محترم عراق اقدام به تشکیل یک کمیته عالی به ریاست رئیس دفتر خود نموده‌اند. در جریان این سفر، جلسه‌ای با جناب آقای احسان العبادی، رئیس دفتر نخست‌وزیر عراق، برگزار شد و مشورت‌های لازم پیرامون نحوه برگزاری مراسم صورت گرفت. این رایزنی‌ها ادامه خواهد داشت تا این مراسم به بهترین نحو برگزار شود. برگزاری این آیین بزرگ حاوی پیام‌های متعددی است که مهم‌ترینِ آن‌ها، نشان دادن عمق الفت، مودت و پیوند ناگسستنی دو ملت ایران و عراق است. این رویداد ثابت می‌کند که ملت عراق نیز همانند ملت ایران، داغدار و سوگوار فقدان رهبر شهید انقلاب و همراهان باوفای ایشان هستند. امیدواریم با هماهنگی‌های صورت‌گرفته، این مراسم به بهترین شکل هم در ایران و هم در عراق و عتبات عالیات برگزار شود.

ملاک ما در مورد لبنان متن تفاهم‌نامه است و تعهدات آمریکا باید مطابق متن تفاهم‌نامه انجام شود

سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به سوالی در مورد ادعاها در مورد مهلت دولت عراق به گروه‌های مقاومت برای خلع سلاح و ادعا در مورد بخش‌های مخفیانه توافق دولت لبنان و رژیم اسرائیل برای خلع سلاح حزب‌الله لبنان پاسخ داد: ربط دادن این دو مسئله به یکدیگر صرفا می‌تواند یک تحلیل رسانه‌ای باشد. در رابطه با مسئله لبنان، موضع ما روشن است. تعهد ایالات متحده آمریکا برای خاتمه دادن به جنگ در تمامی جبهه‌ها، از جمله جبهه لبنان، یک تعهد صریح و آشکار است که وفق بند اول یادداشت تفاهم بر آن تأکید شده است.

اسماعیل بقائی خاطرنشان کرد: برای ما ملاک اصلی، پایبندی آمریکا به این تعهدات و وادار کردن رژیم صهیونیستی توسط آمریکا به اجرای این تعهدات است؛ چرا که طرف توافق جمهوری اسلامی ایران در این یادداشت تفاهم، آمریکاست و این کشور موظف است در هر مقطعی که لازم باشد، رژیم صهیونیستی را نیز وادار به اجرای تعهدات خود کند. در مورد هرگونه ادعا، توافق یا عدم توافقی ملاک اصلی برای سنجش میزان پایبندی آمریکا، صرفاً متن همین یادداشت تفاهم است. مقاومت و ملت لبنان با تکیه بر تجارب ذی‌قیمتی که طی سالیان متمادی از رفتار و عهدشکنی‌های رژیم صهیونیستی اندوخته‌اند، قطعاً به بهترین نحوِ ممکن و بر اساس مصلحت، عزت، حاکمیت ملی و استقلال کشور خود در این زمینه تصمیم‌گیری و برخورد خواهند کرد.

در امور داخلی عراق دخالت نمی‌کنیم

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت داخلی در عراق گفت: در خصوص مباحث مرتبط با دولت عراق نیز بارها تصریح کرده‌ایم که امور داخلی این کشور صرفاً به خود عراقی‌ها مربوط می‌شود و آن‌ها بهتر از هر طرفِ خارجی دیگری قادر به تشخیص و اقدام در این زمینه‌ها هستند. ملت و دولت عراق به‌خوبی از خدمات و نقش اساسی که گروه‌های مقاومت در صیانت از امنیت کشورشان در برابر تروریسم و مداخله‌جویی‌های بیگانه آگاهند. تردیدی نیست که مسئولان و مردم عراق در هر تصمیمی که اتخاذ می‌کنند، خیر و صلاح، استقلال و حاکمیت ملی کشور خود را در اولویت قرار خواهند داد؛ بنابراین این موضوع نیز کاملاً در دایره شئون داخلی کشور عراق تعریف می‌شود.

ایران بهتر از هر طرفی به مسئولیت‌های خود واقف است و توان ایفای آن‌ها را نیز دارد/ مداخلات صرفاً موجب پیچیده‌تر شدن وضعیت خواهد شد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اظهاراتی از سوی امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در خصوص تنگه هرمز مطرح شده است که بر اساس آن اعلام کرده این کشور به همراه عمان و چند کشور دیگر قصد دارد در زمینه لایروبی تنگه هرمز اقدام کند. شب گذشته نیز وزیر امور خارجه با همتای فرانسوی خود تماس تلفنی داشته‌اند. موضع جمهوری اسلامی ایران در قبال این اظهارات چیست؟ گفت:  به نظر می‌رسد اظهارنظر درباره همه موضوعات، نه نشانه مسئولیت‌پذیری است و نه موجب افزایش اعتبار برای کشورها خواهد شد. ضروری است همه کشورها در جهت تشخیص دقیق حدود و مرزهای خود اقدام کنند و توجه داشته باشند که در بسیاری از موارد، مسئولانه‌ترین و سازنده‌ترین رویکرد آن است که اجازه داده شود امور به صورت طبیعی و منطقی پیش برود. پیش‌تر نیز بارها اعلام شده است که تعهد جمهوری اسلامی ایران بر اساس یادداشت تفاهم خاتمه جنگ، مورخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵، در خصوص تنگه هرمز روشن است. جمهوری اسلامی ایران بهتر از هر طرفی به مسئولیت‌هایش واقف است و توان ایفای آن‌ها را نیز دارد و نیازی به مداخله دیگران وجود ندارد. مداخلاتی که  حتی اگر با نیت خیر نیز صورت گیرد، در عمل صرفاً موجب پیچیده‌تر شدن وضعیت خواهد شد.

اصل ما در مذاکرات، «تعهد در برابر تعهد» است/ برای صیانت از منافع ملی از همه اهرم‌های خود استفاده می‌کنیم

در ادامه این نشست خبری خبرنگار ایرنا از سخنگوی وزارت خارجه سوال کرد:  قریب به بیست روز از امضا یادداشت تفاهم اسلام آباد می گذرد. جدا از جزئیات این مذاکرات و وضعیتی که دو طرف در آن قرار دارند که شما شب گذشته مختصات آن را تشریح کردید، نگرانی در حال شکل گرفتن است مبنی بر اینکه اجرای این یادداشت تفاهم با توجه دو مسئله یکی مفاد متن آن که اجرای بخش هایی را به همراهی اسرائیل با ان ولو به شکل غیرمستقیم متصل کرده و دومی حاشیه های تاثیرگذار از جمله اراده امریکا برای تن دادن به تعهداتش با سختی های بسیار روبه رو است که می تواند رسیدن به نتیجه را حتی غیرممکن کند. نگاه وزارت خارجه به این وضعیت چیست؟ تا چه اندازه فکر می کنید چالش ها می تواند مانع از حرکت یادداشت تفاهم در مسیر تعیین شده شود؟ این نگرانی ها ناخودآگاه ذهن را به سمت تکرار سناریوی جنگ هم می برد؟

اسماعیل بقائی در پاسخ گفت: از ابتدایی که ما وارد این روند دیپلماتیک شدیم، کسی تصور یک فرایند روان و بدون چالش را نداشت. در نظر داشته باشید که این روند دیپلماتیک بعد از دو جنگ، در کمتر از یک سال، شروع شد؛ در فضای سوءظن شدید، در فضای بدگمانی و با توجه به تجارب قبلی، تجارب عهدشکنی آمریکا و کارشکنی‌های رژیم صهیونیستی. خب، ما انتظار داشتیم که در مرحله اجرا با چالش‌هایی مواجه بشیم.

وی ادامه داد: در عین حال، از همان ابتدا فکر می‌کنم برای همه شما روشن شده که اصل «تعهد در برابر تعهد» به این معناست که ما تا زمانی تعهدات خود را  اجرا می‌کنیم که طرف مقابل هم تعهدات خود را اجرائی کند. قرار نیست تعهدی به صورت یک‌سویه و یک‌جانبه اجرا بشود.  تعهدات طرفین کاملاً روشن و شفاف هستند.

سخنگوی وزارت خارجه خاطرنشان کرد: متن یادداشت تفاهم خیلی دقیق و روشن نگارش شده است. هم در بند یک مشخص است که توقف جنگ در همه جبهه‌ها باید شامل لبنان بشود و هم اینکه آمریکا، به عنوان طرف دیگر یادداشت تفاهم، باید به تعهدات خود پایبند باشد و در رابطه با لبنان هم هر کاری که لازم هست انجام بدهد تا تجاوزهای نظامی رژیم صهیونیستی علیه لبنان متوقف بشود. با در نظر گرفتن این پیشینه و این مختصات، ما باید به صورت لحظه‌ای ایفای تعهدات طرف مقابل رو رصد بکنیم. هر جا که لازم باشد، از ابزارها و اهرم‌های خود برای صیانت از منافع ملی و امنیت ملی ایران استفاده خواهیم کرد.