محاکمه کاسبان جنگ در کنگره

عبدالحلیم قندیل، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر مصری نوشت: جنگ ایران، رئیس‌جمهور آمریکا دونالد ترامپ را تعقیب می‌کند و او بیم آن دارد که این جنگ او را زیر بگیرد، جنگی که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم اسرائیل، ترامپ را وارد آن کرد. دلیل هراس ترامپ از جنگ در شرایط کنونی، نزدیک شدن زمان حساب‌کشی، حدود یک ماه و نیم دیگر و نگرانی او از پیروزی حزب دموکرات مخالف در انتخابات میان‌دوره‌ای دو مجلس کنگره آمریکا یعنی مجلس نمایندگان و سنا است که قرار است اوایل نوامبر آینده برگزار شود.

نگرانی‌های ترامپ پس از صدور قطعنامه جدید مجلس نمایندگان افزایش یافته است. سومین قطعنامه از این نوع که خواستار توقف عملیات نظامی آمریکا علیه ایران و خروج نیروهای آمریکایی از مناطق عملیاتی است. ترامپ نیز مانند گذشته با کوچک شمردن اهمیت این قطعنامه‌ها واکنش نشان داده و مدعی شده است که علیه ایران وارد جنگ نشده بلکه صرفاً عملیات نظامی‌ای انجام می‌دهد که در چارچوب اختیارات انفرادی او به‌عنوان رئیس‌جمهور منتخب قرار دارد. اما آنچه بیش از همه ترامپ را نگران می‌کند این است که مخالفت با جنگ فقط به نمایندگان دموکرات محدود نشده و شماری از نمایندگان جمهوری‌خواه نیز به این قطعنامه‌ها رأی داده‌اند زیرا آنان نگرانند که در انتخابات میان‌دوره‌ای در جایگاه حامیان جنگ ترامپ با ایران دیده شوند مسئله‌ای که می‌تواند به شانس آنها برای پیروزی در انتخابات آسیب بزند به‌ویژه با توجه به کاهش محبوبیت این جنگ و افت محبوبیت شخص ترامپ تا حدود ۳۳ درصد در آخرین نظرسنجی‌های افکار عمومی.

یافتن توضیحی برای تناقض‌های ترامپ تقریباً بیهوده است.خود او نیز ظاهراً توضیح مشخصی برای آنها ندارد. حتی درباره تمایل اعلام‌شده‌اش برای خروج از جنگ ایران نیز مسیر مشخصی ارائه نکرده است. او در واقع با افکار عمومی داخل آمریکا سخن می‌گوید تا جامعه را آرام کند و برای خود زمان بخرد. ترامپ تلاش کرد با فرار به جلو از بحران عبور کند و بارها مدعی شد که جنگ پایان یافته و او پیروزی بزرگی در آن به دست آورده است. سپس وعده داد که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای به جنگ پایان خواهد داد.

او همچنین آشکارا پیشنهادهایی را مطرح کرد که رشوه دادن به رأی‌دهندگان توصیف می‌شود؛ از جمله اعطای پنج هزار دلار به هر رأی‌دهنده آمریکایی در صورت پیروزی مجدد حزب جمهوری‌خواه در انتخابات و حفظ اکثریت در مجلس نمایندگان و سنا.

جی.دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نیز اجرای این پیشنهاد را ممکن دانست و گفت هزینه آن حدود یک تریلیون دلار خواهد بود؛ مبلغی که دولت ترامپ قصد دارد آن را از درآمد حاصل از افزایش تعرفه‌های گمرکی بر صادرات کشورهای دیگر به آمریکا تأمین کند.

به این ترتیب، اوضاع آمریکا، کشوری که خود را بزرگ‌ترین دموکراسی جهان می‌داند، به‌گونه‌ای ترسیم شده که گویی رشوه انتخاباتی به یکی از سنت‌های پاک و اصیل دموکراسی تبدیل شده است. ترامپ سپس بر مشکلات افزود و فرمان اجرایی‌ای صادر کرد که عملیات رأی‌گیری از طریق پست را محدود می‌کرد اقدامی که دیوان عالی آمریکا آن را رد کرد. ترامپ نیز به قضات این دادگاه به‌ویژه قضاتی که خود او پیش‌تر منصوب کرده بود حمله کرد. گویی رشوه انتخاباتی و حمله به دستگاه قضایی نیز به بخشی از سنت‌های اصیل دموکراسی در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ تبدیل شده‌اند.

دلیل این هراس ترامپ از انتخابات میان‌دوره‌ای آینده روشن است: جنگ او با ایران سرمایه اجتماعی و محبوبیتش را از بین برده است. ترامپ همواره بر موفقیت‌های اقتصادی مورد ادعای خود، به‌ویژه کاهش نرخ تورم و پایین آمدن قیمت‌ها، تأکید می‌کند اما جنگ ایران دقیقاً نتیجه‌ای معکوس داشته است.

شهروندان آمریکایی نیز ادعاهای مکرر او، به‌ویژه درباره کنترل کامل تنگه هرمز و تضمین عبور آزادانه کشتی‌ها و نفتکش‌ها از یک مسیر جنوبی در نزدیکی سواحل عمان، و همچنین ادعای بازگشت جریان نفت و گاز به سطح طبیعی پیش از جنگ یا دست‌کم به نیمی از آن را نپذیرفته‌اند. ونس معاون رئیس‌جمهور و پیت هگست وزیر جنگ آمریکا، چنین ادعاهایی را مطرح کرده‌اند، اما بازار روایت دیگری ارائه می‌دهد.

قیمت بنزین و گازوئیل جهش کرده قیمت هر بشکه نفت دوباره به حدود ۱۱۰ دلار رسیده و هرچه قیمت نفت افزایش می‌یابد، شهروند آمریکایی با افزایش قیمت بنزین، گازوئیل، کود و به‌طور کلی محصولات پتروشیمی مواجه می‌شود. این وضعیت فشار بر نامزدهای حزب ترامپ را افزایش داده است و بیشتر نظرسنجی‌ها احتمال از دست رفتن اکثریت شکننده کنونی جمهوری‌خواهان در هر دو مجلس به‌ویژه مجلس نمایندگان را نشان می‌دهد؛ مجلسی که تمامی کرسی‌های آن در انتخابات اوایل نوامبر آینده به رأی گذاشته می‌شود.

پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره، یا حتی تنها در مجلس سنا، خواب را از چشمان ترامپ، خانواده او و حلقه میلیاردرهای نزدیک به او می‌گیرد. دلیل این مسئله فقط احتمال بازگشت کابوس استیضاح ترامپ نیست؛ اتفاقی که در دوره نخست ریاست‌جمهوری او دو بار رخ داد. درست است که روند استیضاح آن زمان به برکناری او منجر نشد اما صرف بازگشت موضوع استیضاح نیز برای ترامپ هراس‌آور است.

از سوی دیگر این احتمال وجود دارد که اکثریت دموکرات در صورت دستیابی به آن تحقیقات و جلسات استماع درباره میلیاردرهای خانواده ترامپ را آغاز کند میلیاردرهایی که از تصمیمات ترامپ میلیاردها دلار سود برده‌اند از جمله پسران ترامپ و همچنین فرستادگان و پیمانکاران مورد علاقه او، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، داماد ترامپ.

افزون بر این، در اختیار قرار گرفتن اکثریت کنگره توسط مخالفان ترامپ می‌تواند آزادی عمل او در تصمیم‌گیری‌های یکجانبه را محدود کند و او را در نیمه دوم دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش به وضعیتی تبدیل کند که در ادبیات سیاسی آمریکا از آن با عنوان رئیس‌جمهور اردک لنگ یاد می‌شود یعنی رئیس‌جمهوری که قدرت سیاسی او برای پیشبرد برنامه‌هایش به‌شدت کاهش یافته است.

ترامپ پیش‌تر نیز برای فرار از این کابوس‌ها تلاش کرده بود. او به آمریکایی‌ها وعده داد که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای به جنگ علیه ایران پایان خواهد داد وعده‌ای که ونس، معاون او، نیز بر آن تأکید کرد. اما هیچ‌کس نمی‌داند ترامپ و ونس چگونه قصد دارند به این جنگ پایان دهند؛ به‌ویژه پس از آنکه عملیات نظامی آمریکا به بن‌بست رسیده و بازرس پنتاگون از کاهش نگران‌کننده ذخایر موشک‌ها و مهمات نظامی آمریکا خبر داده است.

این موضوع ادعاهای ترامپ درباره تمام‌نشدنی بودن ذخایر مهمات آمریکا را زیر سؤال برده است. همچنین ادعاهای او درباره محدود بودن خسارات ناشی از حملات موشکی ایران به پایگاه‌های آمریکا در منطقه نیز با گزارش بازرس پنتاگون در تضاد قرار گرفته است. این گزارش از وارد آمدن خسارت‌هایی بالغ بر ده‌ها میلیارد دلار به تجهیزات، بمب‌افکن‌ها و موشک‌های مستقر در این پایگاه‌ها خبر داده است.

با وجود این دروغ‌های ترامپ تمام‌شدنی نیست. او وعده نابودی ایران را می‌دهد در حالی که چند ماه پیش اعلام کرده بود ایران را محو کرده و از صفحه روزگار پاک کرده است. سپس مدعی شد که از بمباران هوایی به سمت خفه کردن اقتصادی ایران و وادار کردن تهران به برافراشتن پرچم تسلیم حرکت کرده است اتفاقی که رخ نداد و حتی نشانه‌ای از وقوع آن نیز دیده نمی‌شود.

با این حال، ترامپ همچنان ادعاهای خود را تکرار می‌کند. او می‌گوید ایران برای دستیابی به توافق التماس می‌کند و بارها از احتمال ازسرگیری مذاکرات سخن می‌گوید، اما سپس خودش این سخنان را تکذیب می‌کند و می‌گوید هرگز مذاکره‌ای با ایران انجام نخواهد شد.

ترامپ تصور می‌کند باهوش است و با گروهی از افراد ساده‌لوح صحبت می‌کند در حالی که در دام توهمات و خیال‌پردازی‌های خود گرفتار شده و ترجیح می‌دهد در حباب ساخته‌شده توسط خودش زندگی کند.

ترامپ حتی از عزم خود برای تصاحب نفت ایران سخن گفته، همان‌گونه که به ادعای او در ونزوئلا عمل کرده است، بدون آنکه تفاوت‌های میان دو کشور را در نظر بگیرد تفاوت‌هایی که حتی برای افراد نابینا نیز آشکار است.

ترامپ در هفت ماه جنگ علیه ایران نتوانسته به هیچ‌یک از اهدافی که وعده داده یا در ذهن خود تصور کرده بود، دست پیدا کند. اگر او امروز یا فردا بخواهد جنگ علیه ایران را پایان دهد، ایران نیز به او اجازه خروجی امن نخواهد داد.

ترامپ در آغاز جنگ ادعا کرده بود که حمله‌ای برق‌آسا و کوبنده انجام خواهد داد که تنها چند روز یا حداکثر یک یا دو هفته طول می‌کشد اما جنگ اکنون به هفت ماه رسیده است.

ترامپ پس از طولانی شدن جنگ بار دیگر به نقطه آغاز بازگشته و بیش از گذشته به اطاعت از نتانیاهو و برآورده کردن خواسته‌های او تمایل نشان داده است.

نتانیاهو نیز از تجدید رسمی جنگ علیه ایران سخن می‌گوید گویی ترامپ در جست‌وجوی راهی برای خروج از جنگی شکست‌خورده است و شاید بار دیگر نتانیاهو را مأمور ایفای نقش جایگزین کند.

منبع: صبح نو