ريتالين، مهمان دردسرساز شبهای امتحان
مصرف اين مواد در شبهاي امتحان توصيه نميشود. چرا كه هم خواب دانشجو را به هم ميريزد و اين نخوابيدن استراحت مغز را مختل ميكند. از طرف ديگر اين مواد اعتيادآور هستند.
فارس: مصرف آمفتامينها به ويژه ريتالين در شبهاي امتحان در بين دانشآموزان و دانشجويان به بهانه بيدارماندن در اين شبها افزايش مييابد كه عوارض زيادي دارد و از طرفي توزيع بدون نسخه آن نيز ممنوع است. شبهاي امتحان كه ميشود شايد يكي از مهمترين دغدغههاي دانشآموزان و دانشجويان خواندن درسهاي عقبمانده و كاهش استرس امتحان به علت نخواندن حجم زيادي از مطالب باقيمانده درس باشد. و بسيارند افرادي كه بهترين راه حل و شايد تنها راه حل را بيدارماندن در شبهاي امتحان مييابند چون خواندن دروس در طول امتحان را رها كرده اند و به اميد شب امتحان به كارهاي ديگر پرداختهاند. متأسفانه يكي از راههايي كه اين افراد براي بيدارماندن در شبهاي امتحان استفاده ميكنند استفاده از قرصهاي روانگرداني مانند آمفتامينها و به خصوص ريتالين است كه به گفته متخصصان عوارض زيادي را براي فرد ايجاد ميكند كه اولين عارضه آن از دست دادن تمركز در سر جلسه امتحان در فرداي آن شب است. *ريتالين چيست؟ متيل فنيدات در سال 1954 در ابتدا به نام« نوآرتيس» به بازار دارويي دنيا معرفي شد و بعد از آن از سال 1960 به ريتالين تغيير نام داد. كاربرد اصلي اين دارو مربوط به درمان كودكان بيش فعال است. اين كودكان دچار مشكل عدم تمركز حواس هستند و نميتوانند بيش از چند ثانيه به يك موضوع فكر كنند و تجويز ريتالين از سوي پزشك باعث ميشود. اين كودكان تا 75 درصد قدرت فكر كردن مداوم را به دست آورند و در حد كودكان عادي باشند و البته اين كودكان در سنين نوجواني و حتي بزرگسالي نيز نبايد مصرف اين قرصها را ترك كنند. كاربرد ديگر اين دارو براي افراد سالمندي است كه به علت سن بالا قسمت عمدهاي از شبانه روز را در خواب به سر ميبرند و با مصرف اين دارو هوشياري خود را در طول روز به دست ميآورند. تا زماني كه اين دارو با تجويز پزشك و به عنوان دارو مصرف شود، مشكلي پيش نميآيد. مشكل از آنجا آغاز ميشود كه عدهاي از دانشجويان و دانش آموزان براي بيدار ماندن در شب امتحان يا مهماني شبانه از آن به جاي چاي و قهوه استفاده ميكنند تا بيشتر بيدار بمانند و البته بايد منتظر عوارضي مانند عوارض تزريق كوكائين باشند. مصرف مداوم اين دارو باعث اعتياد به آن ميشود و افراد مصرف كننده ديگر نميتوانند بدون مصرف آن درس بخوانند و تمركز داشته باشند. از طرف ديگر بايد به طور مداوم دوز مصرف خود را بالا ببرند. شايعترين عوارض مصرف خودسرانه ريتالين عبارتند از عصبي شدن و بي خوابي، حالت تهوع و استفراغ، احساس سرگيجه و سردرد، افزايش ضربان قلب و فشار خون، بيماري پوستي منتشر، دردهاي شكمي و مشكلات گوارشي، اعتياد و وابستگي، بروز حالتهاي روان پريشي و حتي در مواردي اقدام به خودكشي است. مصرف زياد اين دارو همچنين باعث سرخوشي، هذيان، كوما، از دست دادن اشتها، لرزش و پرش عضلات، مشكلات كبدي، خشكي دهان، تب، تشنج و سردرد، تكرار حركات و اعمال بي هدف، ايجاد توهم، سوء ظن و احساس حركت و جنبش حشرات زير پوست ميشود. *مصرف ريتالين و ريسپريدون بدون تجويز پزشك توصيه نميشود مصطفي تبريزي، روانشناس و عضو هيئت علمي دانشگاه علامه طباطبايي ميگويد: مصرف ريتالين و ريسپريدون و هر نوع دارويي بدون تجويز پزشك توصيه نميشود و دانشآموزان و دانشجويان بايد توجه داشته باشند كه ضرر استفاده از آنها بيش از منفعت آنهاست. وي افزود: علت استفاده اين گروه از داروها اين است كه در كوتاهمدت اين داروها تمركز را بيشتر ميكنند و توفيق بيشتري در حفظ كردن به فرد ميدهد اما در طولاني مدت به آن گرايش پيدا ميكنند غافل از اينكه ممكن است چه عوارض كوتاه مدت و بلندمدتي در انتظار آنهاست. *مصرف ريتالين موجب از دستدادن تمركز هنگام امتحان ميشود ايرج خسرونيا، رئيس جامعه متخصان داخلي ميگويد: مصرف ريتالين در شب امتحان موجب ازدستدادن تمركز و خوابآلودگي هنگام امتحان ميشود و مطمئناً اين افراد امتحان خوبي را نخواهند داد. وي ميافزايد: ريتالين موجب ميشود فعاليت مغز بيشتر شود و حالت خوابآلودگي كمتر شود اما پس از آنكه اثر اين دارو از بين رفت حالت گيجي، بيحواسي و اختلال تفكر در فرد ايجاد ميشود و بيشتر افرادي كه در شب امتحان از اين ماده استفاده ميكنند در هنگام امتحان تمركز لازم را نخواهند داشت. خسرونيا همچنين اضافه ميكند: ريتالين باعث بيخوابي طبيعي نميشود. اين ماده مانند دارو اثر ميكند و پس از اينكه اثر آن از بين رفت عوارض آن آغاز ميشود. اگر از اين دارو به مقدار زيادي استفاده شود مانند افرادي كه به شيشه و مواد ديگري معتاد هستند موجب تحريك اعصاب، استرس، عصبانيشدن، اضطراب و گاهي اوقات موجب اختلال دستگاه گوارش و مغز و اعصاب ميشود. *مصرف ريتالين باعث پرخاشگري غير قابل كنترل ميشود غلامعلي شهيدي، متخصص مغز و اعصاب و عضو هيئت علمي دانشگاه علوم ايران نيز ميگويد: اختلال رواني و پرخاشگري غير قابل كنترل از جمله عوارض مصرف ريتالين در شب امتحان است. مصرف كوتاهمدت ريتالين و آمفتامينها در شبهاي امتحان نه تنها كارايي طبيعي فرد را در روز امتحان به هم ميريزد بلكه عوارض جدي را به همراه دارد. وي ميافزايد: مصرف اين مواد در شبهاي امتحان توصيه نميشود. چرا كه هم خواب دانشجو را به هم ميريزد و اين نخوابيدن استراحت مغز را مختل ميكند. از طرف ديگر اين مواد اعتيادآور هستند. اين متخصص مغز و اعصاب تصريح مي كند: مصرف اين مواد در كوتاهمدت و درازمدت عوارضي را به دنبال دارد. اختلالات رواني، خلقي و رفتاري و تكانهاي، اختلال در تكانهها، انجام رفتارهاي بيپروا و بي مهابا مانند رانندگيهاي شبانه برخي جوانان در اتوبانها، بيتوجهي به اطرافيان، سرخوشي، عدم تمركز، پرش افكار، بيخوابي كه منجر به خستگي و خماري ميشود، افسردگي پس از اتمام دوره مصرف، افكار پارانوئيد و سوءظن نسبت به دوستان، اطرافيان و خانواده و پرخاشگري فيزيكي از مهمترين عوارض مصرف اين مواد است. *ريتالين داروي بچههاي پيشفعال است نه براي شبهاي امتحان حميد صادقيان، معاون غذا و داوري دانشگاه علوم پزشكي ايران ميگويد: متأسفانه برخي براي بيدارماندن در شبهاي امتحان از ريتالين استفاده ميكنند اما بايد توجه داشت ريتالين داروي بچههاي پيشفعال است نه براي استفاده در شبهاي امتحان. وي ميافزايد: ريتالين دارويي است كه براي تنظيم فعاليتهاي مغزي بيشتر براي بچههاي پيش فعال استفاده ميشود اما به خاطر برخي خواص آن متأسفانه مصرف سوء هم دارد و ميتواند مورد سوء استفاده قرار گيرد. اين دارو ابتدا تحت كنترل بود و فقط توسط دانشگاه توزيع ميشد ولي به علت عدم دسترسي آسان مردم، داروهاي منتخبي را از جمله ريتالين در داروخانههاي مشخص در نقاط مختلف شهر مجوز توزيع داديم و البته با توجه به ضوابط تدوينشده اين داروها توزيع ميشود. صادقيان ادامه ميدهد: اگر ريتالين به غير از تجويز توسط پزشكان مشخص، تجويز و مصرف شود مورد تأييد دانشگاه نيست. همچنين از طرف ديگر متأسفانه برخي داروخانهها از مجاري غير قانوني دارو را تهيه ميكنند و آن را با قيمت بسيار زياد توزيع ميكنند كه اين خلاف قانون است و بايد برخورد قانوني صورت ميگيرد. وي اضافه ميكندد: به علت اينكه بحث تقلب و قاچاق و فروش تأييدنشده ريتالين هم مطرح است لذا فروش آزاد آن ممنوع شده است. *ريتالين قدرت مغز را به شدت كاهش ميدهد محمدرضا شانه ساز، مدير كل نظارت بر دارو و مواد مخدر وزارت بهداشت نيز در اين باره به فارس ميگويد: فروش بدون نسخه ريتالين در داروخانهها اساساً ممنوع است اما متأسفانه برخي داروخانه ها كه تعداد آنها هم محدود است، اين دارو را بدون نسخه هم ميفروشند كه خلاف مقررات است و اگر گزارش آن به وزارت بهداشت برسد، حتماً از طريق مراجع قانوني با متخلف برخورد ميشود. وي ميافزايد: البته براي جلوگيري از اين مسئله مأموران وزارت بهداشت به صورت نامحسوس از داروخانهها خريد ميكنند و اگر با موردي مواجه شوند، برخورد قانوني صورت مي گيرد اما چون معمولاً افراد متقاضي اين داروها و داروخانهها هيچكدام شاكي اين مسئله نميشوند، شكايتي از اين نظر تاكنون به وزارت بهداشت نرسيده است. شانه ساز اضافه ميكند: انتظار ما اين است كه والدين دانش آموزان و دانشجويان اين دارو را بشناسند و در صورت مشاهده مصرف آن توسط فرزندانشان شكايت كنند. وي ميگويد: ريتالين و داروهاي مشابه آن مانند داروهاي دوپينگ عمل ميكنند و در مدت كوتاهي مغز را براي تمركز و فعاليت بيشتر تحريك ميكنند اما فرد بعد از چند بار مصرف اين دارو حالت زندگي نرمال و طبيعي خود را از دست ميدهد، قدرت فعاليت مغزي وي به شدت كاهش مييابد و حتي تواناييهاي ذهني او از آدمهاي معمولي نيز كمتر مي شود و البته اعتياد به اين ماده روانگردان نيز از جمله عوارض مصرف خودسرانه اين داروست. *تبليغات كاذبي درباره ماده مخدر صنعتي ريتالين در حال انجام است طاها طاهري؛ جانشين دبير كل ستاد مبارزه با مواد مخدر نيز در باره ريتالين هشدار ميدهد: تبليغات كاذبي درباره ماده مخدر صنعتي ريتالين در حال انجام است. متأسفانه مصرف اين ماده بر اساس يك باور غلط در شب امتحان بين دانشجويان شيوع يافته است. افرادي كه آن را مصرف كردهاند تأثير تبليغشده آن را رد كردهاند. وي ميافزايد: وزارت بهداشت به همراه ستاد مبارزه با مواد مخدر در آخرين گردهمايي در خصوص پيشسازها به اين نتيجه رسيدند كه بايد ساماندهي مناسبي در خصوص داروهاي مخدر انجام شود و بر اساس نيازهاي واقعي كشور و نسخههاي پزشك توليد اين داورها توزيع شود. طاهري خاطرنشان مي كند: ريتالين يك ماده مخدر بر پايه داروست و دانش آموزاني كه شب امتحان از اين دارو استفاده ميكنند به آن وابسته ميشوند و در آينده به مواد مخدر صنعتي نيز وابسته ميشوند و در نهايت سر از جنون در ميآورند.
دیدگاه تان را بنویسید