سیما با پخش «از یاد رفته» میخواست چه چیزی را نشان بدهد؟
ویژگی این سریال، نگاه ایرانیزه شدهئی است که نویسنده آن به فیلم «بیوفا» -Unfaithful- کرده است، چنان که قهرمان داستان، بعد از خیانت و پشیمانی از آن، به سوی خانواده باز میگردد و خانواده هم با آغوش باز او را میپذیرد. نتیجه چیست؟ کمترین نتیجهای که میتوان از هر دو اثر (بیوفا و از یاد رفته) برداشت کرد این است که: خیانت کنید، خانواده گریز باشید، پشیمان شوید و باز به آغوش خانواده بازگردید. پیام نهایی از یاد رفته گذشت بود ...
اولا ذکر این نکته لازم است که: تلویزیون به عنوان فراگیرترین و عمومیترین رسانه کشور نقش بیبدیلی در ترویج اندیشهها و ایجاد فرهنگ دارد، فرهنگسازی، اصلاح فرهنگ و ترویج فرهنگ از جمله وظایفی است که علمای علم رسانه، برای رسانهای به وسعت تلوزیون متصور شدهاند. اساسا نقش صدا و سیما در یکسان سازی گونههای اجتماعی نقشی غیر قابل انکار است. بنابراین مهمترین نقش صدا و سیما یکسان سازی و ترویج صحیحترین راه برای حفظ ارزشهای یک ملت است. با این رویکرد، پخش سریالهایی با مضامین اخلاقی
مانند از یاد رفته دیر شروع شده و نیازمند توجه بیش از پیش است. دومین نکته که باید به آن توجه ویژه داشت این است که متاسفانه در سالهای اخیر، تلویزیون، نتوانسته به شایستگی رسالت خود را در ساخت سریالهایی با مفاهیم اخلاقی و با تاکید بر مفهوم خانواده خوب به سرانجام برساند، کیفیت نازل سریالهای ساخته شده در این رسانه که همگی در «سفارشی سازی» و «تنزل ارزشها» روح واحدی دارند، چه بسا نقش معکوسی ایفا کرده باشد، از یاد رفته، خود گواه متقنی است بر گزاره ذکر شده: مرد جوان این سریال، از جفا و ظلم بر همسر و فرزندان، کوتاهی نکرده و در پایان، متنبه شده و با گذشت همسر و فرزندان به کانون گرم و پر عطوفت خانواده باز میگردد، آیا این تمام آمال رسانهٔ ملی در فرهنگسازی در مساله خانواده بود؟ گمان نمیکنیم این گونه باشد. موضوع سریال، موضوع بکری است، فردی روستایی که سودای تحصیل در پزشکی در سر دارد، با دختری از شهر خود و بر خلاف میل خانواده دختر ازدواج میکند، دختر از آنجا که متعهد به فراهم کردن مقدمات و لوازم پیشرفت همسر است، به او کمک کرده تا در دانشگاه و در رشته مورد نظر قبول شود، مرد (مرتضی) پس از قبولی در دانشگاه با دختر
دیگری ارتباط بر قرار میکند و از همسر اول خود جدا شده و به خارج از کشور میرود، نهایتا پس از سالها جدایی از همسر اول و دوم خود، در حالیکه بیمار و زمینگیر شده است، به دیار خود بازگشته تا شاهد مراسم عروسی دخترش باشد و در پایان همسر اول مرتضی باز به ازدواج او درآمده و همه به مراد رسیده و متنبه شده به خانههایشان باز میگردند. شروع سریال نیز، شروع بسیار خوبی بود و بازی هنرمند جوان این سریال، سپیده خداوردی در نقش جوانی گلرخ -که برای اولین بار بازی در مقابل دوربین را تجربه میکرد- به پذیرندگی نقش خود در ذهن مخاطب کمک میکرد، بازیگر مرد (عمار آقایی) نیز توانست در نقش جوانی مرتضی بازی نسبتا روانی را ارائه کند، اما در ادامه سریال، گریمها، بازیها، و سیر فیلمنامه تا به آنجا ساده و دم دستی شد که میتوان آن را نسخه طولانیتر و ایرانی شده کلید اسرار دانست، با این تفاوت که این بار مرد خیانت کار داستان که به تباهی رسیده است و روزها را در انتظار مرگ میگذراند، نتیجه کارش را دیده و تنبیه شده، به آغوش پر مهر خانواده باز میگردد، این، ساده انگاشتن مفاهیمی است که ریشه در عمیقترین باورهای خانوادههای ایرانی دارد، چند
همسری و خیانت مسائل مهمی از منظر خانوادههای ایرانی است و کارگردان میتوانست بیشتر و جدیتر بر روی آنها کار کند تا اثری با کیفیت را به مخاطبان خود نشان دهد. درواقع سریالی با این مفهوم و با این داستان، الزاما نباید با پایان بندی «خوب» به اتمام برسد، چه اینکه روایتهای فرعی که در حاشیه جریان اصلی داستان شکل میگیرد مانند دوستی مرتضی با پیرمرد ایرانی مقیم اطریش -که حکم مرشد را برای مرتضی دارد-، جدایی او از همسر دومش که سودای سفر به آمریکا دارد، یا باردار شدن همسر علی و ازدواج زهرا همه و همه در راستای بیان سرگشتگی مرتضی و پشیمانی قهرمان این داستان است. چنین انسانی با تصویری که کارگردان از او به ما ارائه میدهد، قاعدتا نباید خود را در محکمه وجدان خود ببخشد و بازگشت آنها به سوی یکدیگر با ادبیات ویژه رسانه ملی جای تامل بیشتری دارد. ویژگی دیگر این سریال، نگاه ایرانیزه شدهئی است که نویسنده آن به فیلم «بیوفا» -Unfaithful- کرده است، چنان که قهرمان داستان، بعد از خیانت و پشیمانی از آن، به سوی خانواده باز میگردد و خانواده هم با آغوش باز او را میپذیرد. نتیجه چیست؟ کمترین نتیجهای که میتوان از هر دو اثر (بیوفا
و از یاد رفته) برداشت کرد این است که: خیانت کنید، خانواده گریز باشید، پشیمان شوید و باز به آغوش خانواده بازگردید. پیام نهایی از یاد رفته گذشت بود و بیش از آنکه کارگردان دغدغه جلوگیری از بروز انحراف را در خانوادهها داشت در نشان دادن گذشت در این نهاد مهم اجتماعی کوشیده بود. کاش صدا و سیما، رسمیترین و البته مهمترین رسانه کشور، توجه بیشتر و کارشناسانهتری به پیامهای غیر صریح و ضمنی مهمی که در ذیل تهیه آثار تلویزیونی خود -حتی با رویکرد ارائه مفاهیم اخلاقی- به مخاطبان خود ارائه میدهد، میکرد.
دیدگاه تان را بنویسید