اگر كسي انديشه و انگيزهاش سالم بود ميشود عالِم عادل/اين علم معنوی است كه «شهيد» تربيت ميكند
اين مركب است كه شهيد ميپروراند اين علم است كه شهيد تربيت ميكند انسان در مصاف با مرگ پيروز است انسان است كه مرگ را ميميراند در برزخ مرگ نيست در ساهره قيامت مرگ نيست در بهشت مرگ نيست ـ معاذ الله ـ اگر كسي اهل جهنم بود در جهنم مرگ نيست جهنميها به فرشتههاي مسئول عرض ميكنند برويد به خدايتان بگوييد جان ما را بگيرد ﴿لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ﴾ پاسخ ميآيد كه خير اينجا جاي مرگ نيست ﴿إنَّكُمْ ماكِثُونَ﴾
اگر كسي چشم و گوشش سالم باشد دست و پاي او هم بسته نباشد و فلج نباشد اين مار و عقرب را ميبيند فرار ميكند هم ادراك او سالم است هم تحريك او سالم است هم چشمش مار و عقرب را به خوبي ميبيند هم دست و پايش براي فرار آماده است. قسم دوم كسانياند كه نيروي ادراكي آنها سالم است تحريكي آنها فلج است اگر كسي دست و پايش بسته باشد يا معلول باشد دست و پاي او فلج باشد گرچه خيلي هم خوب ميبيند گاهي با تلسكوپ گاهي با ميكروسكوپ گاهي با دوربين گاهي با عينك خيلي قوي و حساس ميبيند
اما قدرت فرار ندارد براي اينكه دست و پا فلج است يا بسته است كسي به او اعتراض كند آقا مگر مار و عقرب را نديدي اين در جواب ميگويد بله ديدم ولي مگر چشم فرار ميكند پا فرار ميكند كه فلج است بسته است. گروه سوم كسانياند كه مجاري تحريكي اينها باز است ولي مجاري ادراكي اينها بسته است كسي چشمش كور است ناشنوا هم است يا چشم و گوشش بسته است ولي دست و پاي نيرومندي دارد مار ميآيد عقرب ميآيد او را ميگزد اين مسموم ميشود ولي نميشود به او اعتراض كرد كه آقا چرا فرار نكردي جوابش اين است كه چشم و گوش ناتوان بود يا بسته بود نديد و نشنيد تا فرار كند . گروه چهارم كسانياند كه هم مجاري ادراكيشان بسته است هم مجاري تحريكيشان هم كور و كرند هم فلجاند اين چهار قسم در بيرون و جوارح. در درون ما هم همين طور است بخشي از نهان و نهاد ما متولّي انديشهاند يعني اينها بايد بفهمند بخشي متولّي عملاند كه «ما عُبد به الرحمن و اكتسب به الجنان»[9] است عزم يعني عزم, جزم يعني جزم, جزم هيچ ارتباطي با عزم ندارد انديشه هيچ كاري با انگيزه ندارد آن از سنخ عمل است اين از سنخ علم است; اراده و نيّت و انگيزه و اخلاص و قصد و اينها در يك رديف هستند,
تصوير و تصديق و جزم و مظنّه و اينها در يك رديف. اگر عالمي در بخش انديشه سالم بود يعني تصور كرد تصديق كرد قرآن خواند روايات خواند برهان اقامه كرد كه فلان كار گناه است در بخش عمل هم ارادهاش سالم بود عزمش ارادهاش اخلاصش نيّتش قصدش در جهاد اكبر يا اوسط پيروز بود اين شخص خوب ميفهمد خوب تصميم ميگيرد ميشود عالم عادل اما اگر در جبهه جهاد دروني بخش عزم و اراده و نيّت به گِرو رفت و گرفتار شد «و كم من عقلٍ أسير تحت هوي امير» شد اين سخنراني ميكند آيه ﴿قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ﴾[10] را ميخواند خوب هم تفسير ميكند بعد هم كه آمد خيابان نامحرم را نگاه ميكند نميشود به او اعتراض كرد تو مگر آيه را نخواندي به اين معترض, اعتراض وارد است زيرا مگر علم, عمل ميكند؟! اراده عمل ميكند كه بسته است به او نميشود گفت چرا روميزي گرفتي چرا زيرميزي گرفتي تو كه ﴿أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ﴾[11] را بلد بودي براي ديگران تفسير كردي, اشكال به مستشكِل است زيرا مگر علم, عمل ميكند؟! اراده عمل ميكند كه اراده بسته است; مگر انديشه مؤثر است؟! انگيزه مؤثر است كه اسير است به اين مستشكِل و معترض, اعتراض وارد است كه شما بلد نيستي چطوري اعتراض بكني
شما مكرّر ميگويي مگر آيه نخواندي مگر علم, عمل ميكند شما مكرّر به كسي كه دست و پايش فلج است ميگويي مگر مار و عقرب را نديدي, مگر چشم فرار ميكند؟! مشكل علمِ بيعمل همين است آنچه جامعه را آلوده ميكند همين است اينكه ميگويند ضلالت عالِم, لغزش عالَم است همين است اين مستقيم به جهنم ميرود عدّهاي هم به دنبالش ميروند هر روز هر شب هر لحظه انسان بايد مراقب باشد كه اين عقل عملي او اين ارادهٴ او اين عزم او فلج است يا نه. مبادا عقلتان به اسارت هوا در بيايد اين بيان نوراني حضرت امير كه فرمود مبادا عقلتان به اسارت هوا در بيايد اين با علم كار ندارد علم نيمي از راه است همين علم, حجّت عليه او خواهد بود اگر كسي انديشه و انگيزهاش سالم بود ميشود عالِم عادل ﴿وَجَعَلْنَا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ﴾ بخش علمش سالم بود انگيزهاش بيمار بود ميشود عالم فاسق, بخش علمش ضعيف بود انگيزهاش قوي بود ميشود مقدّس نادان خدا غريق رحمت كند سيدناالاستاد مرحوم علامه طباطبايي را! ميفرمود بعضيها در ماه مبارك رمضان ـ آن وقت هنوز مفاتيح مرحوم آقا شيخ عباس رواج پيدا نكرده بود آن وقت كتاب زادالمعاد رسمي بود ـ زادالمعاد را يك
دور ختم ميكنند خيال ميكنند قرآن است آن اعمال دوازده ماه است شما اعمال دوازده ماه را در ماه مبارك رمضان براي چه ميخوانيد؟! اين مثل قرآن كه نيست اين مقدس بيدرك مثل كسي است كه خوب ميدود اما نميفهمد كدام طرف بدود او كه هر دو قسمش بسته است او جاهل متهتّك است نه ميفهمد نه عمل ميكند. پس اين دو عنصر محوري روشن شد كه انبيا چه آوردند حوزه علميه و مراكز علمي و ديني كارشان چيست و يكي اينكه ما چگونه بايد رفتار كنيم هر دو بخش را اينها آوردند همان طوري كه گفتند: «لا صلاة الاّ بطهور» گفتند «لا علم الاّ بالتقوي». جامعه را علم علما روشن می کند اين محصول حوزه خواهد بود آن وقت جامعه را اين گونه از علما روشن ميكنند اين ايران جنگ جهاني اول را ديد ذليلانه تسليم شد جنگ جهاني دوم را ديد ذليلانه تسليم شد كودتاي ننگين 28 سال 1332 شمسي را ديد ذليلانه تسليم شد ولي حوزه علميه و مسجد و حسينيه به رهبري امام و روحانيت و مراجع قيام كرد پيروز شد همين ايران بود ديگر. وقتي صدا از حوزه برخيزد جاندار است از جهان غيب سخن ميگويد جامعه را زنده ميكند و ايران را سرفراز . الآن از مصر تا بحرين از يمن تا تونس همه جا نام امام است همين حوزه
است ديگر همين روحاني است همين شهادت است خب اين جوانها براي چه ميرفتند شهيد ميشدند براي چه كسي ميرفتند شهيد ميشدند اين عزيزاني كه فخرند اين حرف زير اين آسمان نو است حرفي كه انبيا آوردند; شما بگرديد مشرق مغرب شمال جنوب اين حرف را غير از انبيا كسي نياورد كه انسان در مصاف با مرگ, مرگ را ميميراند نه مرگ, انسان را; ببينيد چه كسي اين حرف را زده, بر فرض بشنود آيا ميتواند بفهمد؟! نه گفتند نه تا استادي تعليمشان ندهد ميفهمند انسان در مصاف با مرگ, مرگ را چماله و مچاله ميكند و به دور مياندازد و مرگ را ميميراند و ابدي ميشود چون قرآن نفرمود «كلّ نفس يذوقها الموت» بلكه فرمود: ﴿كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ﴾[12] ذائق, مذوق را هضم ميكند نه به عكس. مولوي انسان بزرگي است اما اين حرف خيلي بزرگتر از اوست بعدها جناب مولوي در ديوان شمس گفته: مرگ اگر مرد است گو نزد من آي تا در آغوشش بگيرم تنگ تنگ چرا؟ چون من در مصاف با مرگ پيروز ميشوم من از او عمري ستانم جاودان او ز من دلقي بگيرد رنگ رنگ[13] از مرگ بدتر چيست؟ اين دين است كه ميگويد انسان مرگ را ميميراند ﴿كُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ﴾ و اين عزيزاني كه
شهيدان كوي حقاند اينها هماكنون زندهاند همه زندهاند البته عالمان دين بالاتر از شهدا زندهاند چون آن روزي كه در ميزان الهي خون شهيد با مركّب عالِم سنجيده ميشود اين مركّب طبق بيان نوراني نبوي(عليه و علي أهل بيته آلاف التحيّة و الثناء) وزينتر است[14] اين مركب است كه شهيد ميپروراند اين علم است كه شهيد تربيت ميكند انسان در مصاف با مرگ پيروز است انسان است كه مرگ را ميميراند در برزخ مرگ نيست در ساهره قيامت مرگ نيست در بهشت مرگ نيست ـ معاذ الله ـ اگر كسي اهل جهنم بود در جهنم مرگ نيست جهنميها به فرشتههاي مسئول عرض ميكنند برويد به خدايتان بگوييد جان ما را بگيرد ﴿لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَ﴾ پاسخ ميآيد كه خير اينجا جاي مرگ نيست ﴿إنَّكُمْ ماكِثُونَ﴾[15] مرگ, مُرده است اين حرف, حرف تازه است بنابراين دين هم در مسائل علم حرف تازه دارد هم در مسائل عمل حرف تازه دارد چون از جهانآفرين پيام ميآورد و جامعه را به جهانآفرين نزديك ميكند. [1] . سورهٴ رعد, آيهٴ 4; سورهٴ نحل, آيهٴ 12; سورهٴ روم, آيهٴ 24. [2] . نهجالبلاغه, حكمت 211. [3] . سورهٴ بقره, آيهٴ 282. [4] . سورهٴ انفال, آيهٴ 29. [5] . من لا يحضره الفقيه,
ج1, ص33 و 58. [6] . كنز الفوائد, ج1, ص385. [7] . سورهٴ انعام, آيهٴ 122. [8] . اسرارالحكم, ص320. [9] . الكافي, ج1, ص11. [10] . سورهٴ نور, آيهٴ 30. [11] . سورهٴ مائده, آيهٴ 42. [12] . سورهٴ آلعمران, آيهٴ 185; سورهٴ انبياء, آيهٴ 35; سورهٴ عنكبوت, آيهٴ 57. [13] . ديوان شمس, غزل 1326. [14] . الامالي (شيخ طوسي), ص521. [15] . سورهٴ زخرف, آيهٴ 77.
دیدگاه تان را بنویسید