تنبلي در كمين چشمان كودكان
تنبلي چشم نوعي اختلال بينايي است كه اگر به موقع تشخيص داده و درمان نشود ، فرد را از يك چشم بسيار كم بينا و يا حتي نابينا ميكند، حال آنكه بيماري به راحتي و بسيار ساده و در حد بدون هزينه ، تنها در صورت تشخيص به موقع ، كاملا قابل درمان است.
جام جم آنلاين: سازمان بهزيستي درطول آبان ماهامسال و درادامه برنامه سالهاي اخير خود طرح يافتن و درمان كودكان مبتلا به بيماري تنبلي چشم يا "آمبليوپي- "Amblyopiaرا به اجرا گذاشته است. طرح ، همه كودكان سه تا شش سال كشور را در برمي گيرد. پزشكان انتظار دارندبا توجه به ويژگيهاي بيماري كه تنها در معاينات كلينيكي دقيق و توسط پزشكان متخصص قابل تشخيص و درمان است، اوليا چون گذشته ، از طرح استقبال كرده و فرزندان خود را براي معاينات در نظر گرفته شده ، به نزديكترين مهد كودك و يا آمادگي محل زندگي و يا كار خود ببرند. تنبلي چشم نوعي اختلال بينايي است كه اگر به موقع تشخيص داده و درمان نشود ، فرد را از يك چشم بسيار كم بينا و يا حتي نابينا ميكند، حال آنكه بيماري به راحتي و بسيار ساده و در حد بدون هزينه ، تنها در صورت تشخيص به موقع ، كاملا قابل درمان است. رشد و تكامل مركز بينايي در مغز از دوران جنيني تا حدود دهسالگي ادامه دارد، اما حداكثر سرعت رشد آن تا سه سالگي است. نتيجه تكامل دستگاه بينايي دراين دوران ، ديد واضح و كامل است. دراين مدت ، بخصوص در سه سال اول زندگي ، هر عاملي كه باعث اشكال ديد ، در يك يا هردوچشم كودك
شود ، رشد و تكامل دستگاه بينايي را متوقف ميسازد و در نتيجه باعث كاهش ميزان بينايي طفل ميشود. نتيجه سالهاي بسيار بيماريابي و درمان در كشورهاي مختلف تاييد ميكند، در صورتي كه اشكال ديد كودك ، قبل از پنج سالگي درمان شود ، حتي اگر چشم در اين مدت تنبل شده باشد ، با درمان ميتوان بينايي كامل را دوباره به كودك باز گرداند و اگر در اين مدت به بيماري بياعتنايي شود و يا درماني موثر و درست صورت نگيرد ، احتمال به دست آوردن بينايي كامل، كمتر ميشود و با قاطعيت ميتوان گفت كه پس از هفت تا ده سالگي ، درمان هيچ تاثيري در بينايي كودك نخواهد داشت. دكتر روشنك واقعي متخصص چشم پزشكي كودكان در تعريف سادهاي از بيماري تنبلي چشم ميگويد: اين بيماري ، نوعي كاهش بينايي است كه در آن نميتوان درچشم و يا در راههاي عصبي بينايي هيچگونه عيب ارگانيك (ساختماني) واضحي براي آن يافت و در واقع از مواردي است كه نه مريض چيزي ميبيند و نه دكتر در چشم مريض چيزي را ميبيند.ازنقطه نظر باليني زماني تشخيص بيماري مسجل مي گردد كه حتي با بهترين تصحيح انكساري نيز نتوان ديد بيمار را افزايش داد و در روي تابلوي نمايش جهت ها ( اسنلن ) حداقل دو رديف
اختلاف ديد وجود داشته باشد. در اين حالت ميتوانيم بگوييم چشمي كه ديد كمتري دارد ، دچار آمبليوپي (تنبلي) است با اين شرط كه در ته چشم نيز نتوان هيچ گونه ضايعه ارگانيكي كه مسوول كاهش بينايي باشد، پيدا كرد. اشرف عربي متخصص بينايي سنجي ، در تحقيق خود روي بيماران مبتلا به تنبلي چشمدرايران باعنوان"شرايط و روشن معاينه ديد كودكان " مينويسد: در حال حاضر۱۸۰ميليون نفر درسرتاسر جهان دچار كمي بينايي و يانابينايي هستند و از اين تعداد حدود ۵۱۴هزار نفر در ايران بسر ميبرند. عامل بيماري در اين افراد چنانچه به موقع تشخيص داده ميشد و يا شود ، كاملا قابل پيشگيري بود و چنانچه در سن درمان باشند ، همچنان قابل درمان است. در سايت "عينك" كه چشم پزشكان بسياري مطالعات و تحقيقات و نظرات خود را در آن ارايه ميكنند، در بيان عوامل ايجادكننده تنبلي چشم گفته شده است: اشكالات مادرزادي در ساختمان چشم، مانند آب مرواريد ، پايين افتادگي پلك يا نداشتن عدسي باعث ميشود كه چشم نتواند تصوير واضحي دريافت كند و بتدريج دچار تنبلي ميشود. در اين موارد بهترين درمان ، عمل جراحي است كه اگر پس از تولد تا سه ماهگي ، هرچه سريعتر صورت بگيرد، نتيجه
بهتري خواهد داشت، اما پس از سه ماهگي نتيجه جراحي چندان رضايت بخش نخواهد بود. "در نزديك بيني ، دور بيني ، آستيگماتيسم ، اگر ديد هر دو چشم بسيار كم باشد و تفاوت ديد دو چشم زياد باشد ، چشم ضعيف تر نميتواند ديد واضحي از اشيا دريافت كند و دچار تنبلي ميشود. لوچي يا انحراف چشم نيز ميتواند باعث شود تا چشم منحرف نتواند تصوير واضحي دريافت كند و بتدريج تنبلي در آن چشم ايجاد ميشود." پيشگيري و درمان بيماري كار سختي نيست، اما بايد توسط پزشك متخصص صورت گيرد. دكتر روشنك واقعي دراينباره ميگويد: تنها راه پيشگيري از تنبلي چشم ، تشخيص بموقع عوامل ايجادكننده آن است و چون بسياري از اين عوامل براي خانوادهها ناشناخته است، چشم همه كودكان بايد حداقل سه بار قبل از دبستان در زمانهاي مختلف بخصوص در سه ماهگي ، دو تا سه سالگي ، و پنج تا شش سالگي معاينه شود. همچنين اگر كودكي انحراف چشم دارد، والدين بايد به محض تشخيص ، او را نزد متخصص برده و تحت درمان قرار دهند. درمان تنبلي چشم ، معمولا با بستن چشم سالم است ، تا چشم تنبل به كار بيافتد و تنبلي آن برطرف شود، مدت بستن چشم را متخصص تعيين ميكند و در فواصل مشخص نيز بايدبوسيله متخصص
معاينه شود. گاهي اوقات برايدرمان، عينك و در برخي موارد جراحي توصيه ميشود. در مركز درماني دانشگاهي "مينه سوتا"در آمريكانيز دكتر"شارلوت جاسلين" با خانم دكتر واقعي در موردراههاي تشخيص ودرمان بيماري كاملا هم نظر است. او در سايت اين دانشگاه مينويسد: اگر تنبلي چشم براثر بيماري مادرزادي مانند آب مرواريد، پايين افتادگي پلك يا ديگر عيوب ساختماني باشد ، بايد قبل از سه ماهگي درمان شود واگر به علتهاي ديگر باشد، درمان قطعي تا قبل از پنج سالگي امكان پذير است و بعد از آن، درمان معمولا نتيجه خوبي ندارد. گاهي اوقات مدت درمان چند سال است. در اين صورت والدين بايد استقامت، پشتكار و حوصله لازم را داشتهباشند و از رفت و آمد نزد متخصص و ساير مشكلات جنبي آن خسته نشوند. دكتر جاسلين تاكيد ميكند:اگر متخصص توصيه كرد ، چشم كودك را ببنديد، طبق دستور او عمل كنيد و چشم كودك را كمتر يا بيشتر از زمان تعيين شده نبنديد. در صورت تشخيص تنبلي چشم ، حتما تا پايان ده سالگي پيگير وضعيت بينايي و تغييرات عيوب انكساري كودك باشيد.
دیدگاه تان را بنویسید