اسیر در آلمان و بیگانه در ایران
تعداد ایرانیهایی را که در خارج از کشور اسیر پولادهای سرد زندان هستند، نمیدانیم شاید ندانیم که به چه دلیل زندانی شدهاند اما مطمئن هستیم که وزارت امور خارجه و دستگاه قضایی کشور در قبال آنها مسووليت دارند.
ايلنا: وقتی در کشوری بیگانه آهن سرد دستبند توسط یک یونیفرم پوش خارجی با دستانت تماس برقرار میکند یک کورسوی روشن امید در هجوم احساس نامیدی ناشی ازسیاهی غربت و سردی آهن در عمق وجود یک ایرانی روشن است..سفارت هست... چه سخت است که مدتها در نای غربت اسیر باشی و هر ثانیه در انتظار نمایندگان سفارتخانه و وزارت امور خارجه اما سرانجام مجبور شوی بپذیری که تنهایی و شمع امیدت را در گوشه سلول تاریکت با اشک غربت خاموش کنی. تعداد ایرانیهایی را که در خارج از کشور اسیر پولادهای سرد زندان هستند، نمیدانیم اما مطمئن هستیم که هیچ کدام آنها قریحه شعری مسعود سلمان را دارا نیستند چراکه حبسیاتی مانند وی را نساختهاند . شاید ندانیم که به چه دلیل زندانی شدهاند اما مطئن هستیم که وزارت امور خارجه و دستگاه قضایی کشور در قبال آنها با هر جرمی که مرتکب شده باشد مسئولیت دارند. پیش از آنکه به مواردی از مسئولیتهای دستگاههای ذیربط در موارد این چنینی اشاره کنیم باید با یک زندانی سابق کشور آلمان آشنا شویم. یوسف پیرزاد تاجری ایرانی است که هجده ماه از عمر خود را در کشور آلمان زندانی بوده است. سنش را از او نپرسیدیم اما به قول خودش زندانی کشیدن در غربت پیرش کرده است. مقایسه موهای سیاه و چهره بشاش در عکسها و فیلمهای پیش از زندانی شدن پیرزاد با چهره تکیده و موهای سفید و کمپشت مردی که خودش را به ما پیرزاد معرفی کرد شاید این حرفش را اثبات میکرد. وقتی شنیدیم اتهام پیرزاد جاسوسی بوده است کمی جا خوردیم و تعجب کردیم که وی چگونه با این اتهام سنگین آن هم در کشوری مثل آلمان که سابقه طولانی در بازی دزد و پلیس با دیپلماتها و اتباع ایرانی دارد، از معرکه گریخته و در مقابل ما نشسته است. البته پیرزاد شاید به خاطر نقل مکرر سرگذشتش برای مسئولان مختلف و شاید هم پیشبینی دیدن چشمهای نیمه از حدقه درآمده ما پاسخش را از قبل حاضر کرده بود و گفت: دولت آلمان پس از 18 ماه بازداشت، تحقیق و بررسی پرونده من به خاطر فشار وکلای آلمانیم در نهایت با یک محکومیت تعلیقی مجبور به آزاد کردنم شد. حبسیه پیرزاد را نمیه کاره رها میکنیم تا درباره وظایف وزارت امور خارجه در مواردی این چنینی سر گوشی آب دهیم. در چارت سازمانی وزارت امور خارجه ایران بخشی به نام معاونت کنسولی، مجلس وامور ایرانیان در کنار سایر معاونتها دیده میشود. یکی از وظایف این معاونت در کنار رتق وفتق امور مربوط به سجلات واحوال شخصیه، امور مربوط به دانشجویان و گذرنامه و...رسیدگی به وضعیت ایرانیهای زندانی خارج از کشور است. در سایت وزارت امور خارجه درباره فلسفه این این وضعیت اجتماعی آمده است که «برخی از کشورهای خارجی حتی کشورهای حامی حقوق بشر هم به دلایل غیرقابل پذیرش از اعلام دستگیری ایرانیها به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور خودداری كرده و حقوق آنها را به راحتی پایمال میكنند» و حتما به همین دلیل وزارت امور خارجه معتقد است که بخش امور اجتماعي سفارتخانهها بايد به وظايف زير درقبال ايرانيان بازداشت شده عمل كند. الف - تماس با مقامات محل یا مسئولان زندان برای تعیین وقت ملاقات به منظور رسیدگی به مشکلات و وضعیت ایرانی زندانی و کسب اطمینان لازم از سلامتی جسمی و رفاه نسبی وی ب - تکمیل برگ مشخصات ایرانیهای بازداشت شده در خارج از کشور برای پیگیری امور اداری و حقوقی وی نزد مقامات مسئول پ - شرکت در دادگاه(های) مربوط به متهم ایرانی (درصورت اقتضاء) ضمن رعایت قوانین و مقررات محل و در صورت نیاز استفاده از وکیل محلی برای انجام بهتر و سریعتر امور تا مرحله اخذ حکم برائت (پس از تامین هزینه وکالت توسط بستگان زندانی) ت - اعلام اقدامات انجام شده و مراحل رسیدگی حقوقی زندانی به شخص وی و همچنین بستگان وی در ایران از طریق اداره امور اجتماعی وزارت امور خارجه ایران از شرح وظایف این وزارتخانه برای حراست از حقوق شهروندان زندانی شده ایرانی در کشورهای خارجی است. خوب، با نقل حرفهای پیرزاد میخواهیم چرت شما را پاره کنیم. وي گفت: بهرغم آنکه رسانههای آلمانی از ماجرای بازداشت من گزارشهای هالیوودی تهیه میکردند و از کاه کوه میساختند وزارت امور خارجه حتی حاضر نشد حرف مرا گوش کند و در مدت 18 ماه زندانی بودنم، تنها دو بار نمایندگان سفارت به دیدن من آمدند و در آن دو بار هم نخواستند با من یک دیدار خصوصی قبل از برگزاری جلسات محاکمه داشته باشند. پیرزاد گزارش یکی از شبکه تلویزیونی آلمان درباره دستگیرش را به ما نشان داد .چشمهایمان که دفعه پیش تا نیمه از حدقه بیرون زده بود این دفعه در آستانه جهیدن کامل از حدقه قرار گرفت. نمیدانستیم آن چیزی را که میبینیم چه بنامیم. چیزی که شبکه آلمانی تحت عنوان گزارش ساخته بود بیشتر شبیه بخشی از یک فیلم بود که با رعایت کامل اصول و ضوابط حرفهای عالم هنر هفتم کارگردانی شده بود. با دیدن چرخشهای حرفهای دوربین، نورپردازی عالی و کلوزآپهای فوقالعاده از پیرزاد در صحنه دستگیریش، لحظاتی فراموش کردیم این یک گزارش خبری است که میبینیم و اگر نبود آه و حسرت پیرزاد غرق در صحنههای فیلم میشدیم و تخمه هم میشکستیم. پیرزاد با اشاره به پخش تصویر برخی از مقامات ایرانی در گزارشهای تلویزیونی مربوط به پروندهاش و مطرح شدن نام برخی دیگر از مقامات کشورمان در گزارشهای مجلاتی مانند اشپیگل که به پرونده او پرداخته بودند، گفت: دولت آلمان بدون هیچ نوع مدرک محکمهپسند و مستند و حتی بدون شهود مرا محکوم کرد. من مظلوم نبودم و مقابل آنها ایستادم. دیده بودم که برخی از ایرانیان که بازداشت میشوند چون توان ایستادن ندارند معامله میکنند اما من نکردم وحتی برای دیدن برای دیدن نمایندگان سفارت اعتصاب غذا کردم. از پيرزاد خواستيم كه درباره نحوه واكنش سفارت به دستگيريش بيشتر توضيح دهد كه خندهاي تحويلمان داد و گفت: من دو روز بعد از دستگيري اولين نامهام را به مسئولان سفارتخانه نوشتم. چون جوابي نگرفتم در ماههاي بعد هم به نامهنگاري بينتيجه خود ادامه دادم . بعدها شنيدم كه نماینده سفارت مترجم ندارد که حتي نامههاي مربوط به من كه وزارت خارجه آلمان مينوشت را ترجمه کند. پيرزاد درباره اهم فعاليتهاي اداره امور اجتماعي وزارت امورخارجه براي آزاديش سرش را به علامت منفي تكان داد و ما هم اصل ماجرا را گرفتيم كه وقتي سفارتخانه مترجم ندارد يعني اينكه ... از پیرزاد پرسیدیم که پس از خلاصی از زندان وبازگشتش به ایران آیا تلاشی برای احقاق حقوش کرده است. وی پاسخ داد که با مقامات بسیاری ملاقات کرده است اما این ملاقاتها دستاوردی برایش نداشته است. پیرزاد از پاسکاری شدن چندبارهاش میان دولت و قوه قضاییه گفت و اینکه در نهایت یکی از مسئولان سابق قضایی آب پاکی را بر دستانش ریخت و به وی اعلام کرد که رسیدگی به پروندهاش در صلاحیت قوه قضاییه نیست. این تاجر شکسته ایرانی که روزگاری فکر میکرد پس از رهایی از چنگ آلمانها و بازگشت به ایران با او مانند یک قهرمان برخورد خواهد شد، در پایان ملاقاتش با ما گفت: ميتوانستم بیگناهی خودم را اثبات كنم و دولت آلمان را به زانو در آورم اما ... پیرزاد از عزت ملی گفت و از آبروی خارجی. از غربت شدید و از احساس تلخ یاس و ناامیدی. از دفتر کار پیرزاد که خارج میشدیم همکارم به این نکته اشاره میکرد که وزارت امورخارجه و سازمانهای ذیربطش تنها ملجاء قانونی ایرانیان مظلوم خارج از کشور نیستند. قوه قضاییه و به ویژه ستاد حقوق بشر آن نیز در رسیدگی به نقض حقوق اتباع ایرانی مقیم خارج وظایفی بر عهده دارند و... وقتی که درب آهنی ساختمان محل کار پیرزاد را میبستیم تاجر ورشکسته ایرانی ازپشت پنجره اتقاق کارش با نگاههای ناامید و پکهای سنگین سیگار ما را بدرقه میکرد.
دیدگاه تان را بنویسید