در نخستین جلسه علنی مجلس در 1405 چه گذشت؟

نمایندگان مجلس شورای اسلامی پس از ۱۴۶ روز که از آخرین جلسه علنی مجلس گذشته است، در نخستین جلسه علنی، سازوکار برگزاری جلسات در مواقع اضطرار را تصویب کردند و طرح «اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس» اعلام وصول شد.

به گزارش ایرنا، شب گذشته نخستین جلسه علنی مجلس شورای اسلامی پس از ۱۴۶ روز برگزار شد. آخرین جلسه علنی مجلس پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه، ۲۸ بهمن ماه ۱۴۰۴ بود که در بررسی اصلاحات لایحه بودجه ۱۴۰۵ به پایان رسید و قرار بود ۱۰ اسفندماه جلسه بعدی صحن علنی برگزار شود، اما از ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ با حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان، برگزاری جلسات به دلیل مسائل امنیتی به تعویق افتاد. البته از زمان آتش بس، کمیسیون‌های مجلس شورای اسلامی در ۲۰۰ جلسه به صورت منظم با دعوت از مسئولان، وزرا و برخی مقامات لشکری و کشوری جلسات خود را برگزار می‌کردند.

همچنین در این مدت، مجلس با حضور حداکثر نمایندگان، به صورت وبیناری و وزرای "جهادکشاورزی"، "تعاون، ‌کار و رفاه اجتماعی"، "بهداشت، درمان و آموزش پزشکی"، "راه و شهرسازی"، "نفت"، "آموزش و پرورش" و "صنعت، معدن و تجارت" جلسات خود را برگزار کرد.

با این حال شب گذشته پس از نزدیک به پنج ماه سرانجام قفل بسته جلسات علنی مجلس شکست و نمایندگان در صحن علنی مجلس شورای اسلامی حضور یافتند.

نمایندگان با امام شهدا و رهبر شهید انقلاب پیمان بستند که راه آنها را ادامه دهند

حمیدرضا حاجی بابایی نایب رئیس مجلس شورای اسلامی که ریاست صحن علنی را بر عهده داشت در نطق پیش از دستور خود ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای جنگ رمضان به ویژه امام شهید انقلاب اسلامی، به حضور حداکثر نمایندگان اشاره کرد و گفت: نمایندگان می‌خواهند به ملت بزرگ ایران بگویند که ما به عنوان نمایندگان شما ملت مبعوث، امروز با شهدا و امام شهدا پیمان می‌بندیم که راه ایشان را ادامه داده و با رهبر انقلاب پیمان ببندیم که همواره مطیع ایشان باشیم؛ نه یک قدم جلوتر و نه یک قدم عقب تر.

وی خطاب به امام شهید، افزود: امروز به نیابت از ملت عزیز ایران و نمایندگان مردم، با تمام قدرت در برابر زیاده خواهی‌های آمریکا ایستاده و می‌گوییم «اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمد رسول الله و اشهد ان علی ولی الله» و تا آخرین قطره خون پای آرمان‌هایی امام و انقلاب و شهدا ایستاده‌ایم.

نایب رئیس مجلس در بخش دیگری از نطق خود به تفاهمنامه امضاء شده میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا اشاره کرد و یادآور شد: مسئولان امر در مسیر رسیدن به این مرحله، از سر دلسوزی و حسن نظر، تلاش‌های زیادی را به عمل آوردند و البته رئیس جمهور آمریکا از روی استیصال از انواع اهرم‌ها برای این موضوع استفاده کرد.

در ادامه نمایندگان مجلس شورای اسلامی حاضر در صحن علنی یکصدا با مشت‌هایی گره زده شعار «انتقام! انتقام!»، «خونی که در رگ ماست، هدیه به رهبر ماست»، «ای رهبر آزاده! آماده ایم، آماده»، «نه سازش، نه تسلیم؛ نبرد با آمریکا»، «مرگ بر آمریکا»، «مرگ بر اسرائیل»، «حسین حسین شعار ماست، شهادت افتخار ماست»، «می‌جنگم می‌میریم، سازش نمی‌پذیریم» و «هیهأت منا الذله» سر دادند.

در ادامه جلسه صحن علنی مجلس، نمایندگان سازوکار برگزاری جلسات در مواقع اضطرار را با ۲۱۰ رأی موافق، ۳۰ رأی مخالف و ۴ رأی ممتنع از مجموع ۲۵۵ نماینده حاضر در صحن، تصویب کردند. 

پیش از رای گیری، محسن زنگنه سخنگوی کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس، گزارش این کمیسیون، طرح اصلاح ماده یک قانون آئین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی را قرائت کرد و گفت: بر اساس مواد مختلف آئین‌نامه داخلی مجلس، نظیر ماده ۲۰، ماده ۹۹، ماده ۱۰۳ و ماده ۸۲ آئین‌نامه؛ برگزاری جلسات در صحن علنی مجلس جز تکالیف هیات رئیسه و رئیس مجلس است و تنها در ماده ۸۲ این اجازه داده شده است که صحن علنی یک هفته در هر ماه جهت حضور نمایندگان به امور حوزه‌های انتخابیه می‌تواند تعطیل باشد، بنابراین اینکه برخی دوستان عنوان می‌کنند که این طرح ممکن است به ادامه تعطیلی صحن علنی مجلس کمک کند اینگونه نیست و با تمهید هیات رئیسه و رئیس مجلس براساس موادی که اشاره کردم باید جلسه تشکیل بشود.

وی با تاکید بر اینکه در این طرح اصلاحی فقط ۲ تغییر در تبصره یک داده شده است، اضافه کرد: در آئین‌نامه فعلی تعیین شرایط خاص به تشخیص هیات رئیسه مجلس است اما در این طرح عنوان کردیم در مواقع اضطرار و شرایط خاص کشور که این در عرف قانونگذاری و حکمرانی کشور معنای خودش را دارد. اگر بنا به تشخیص هیات رئیسه حضور نمایندگان در صحن علنی امکان‌پذیر نباشد، هیات رئیسه بتواند این جلسه علنی را یا در مکان دیگر یا به‌طور مجازی برگزار کند؛ یعنی امکان برگزاری جلسه علنی صحن به صورت مجازی وجود دارد.

سخنگوی کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس تصریح کرد: در ادامه طرح هم گفته شده است که ادامه تشکیل جلسات تا پایان وضعیت اضطرار یا شرایط خاص کشور به پیشنهاد هیات رئیسه و رأی اکثریت نمایندگان حاضر در جلسه رسمی امکان‌پذیر است. با این تفاسیر و با این پیش‌فرض که قطعاً هیچ جلسه‌ای مانند جلسه صحن علنی در بهارستان نمی‌شود، اما واقعیت این است که ما نباید قانون‌گذاری مجلس را متوقف و تعطیل کنیم.

تصویب طرح برگزاری جلسات در مواقع اضطرار، سبب ارتقاء جایگاه مردم در تعیین سرنوشت خود خواهد شد

در ادامه موافقان و مخالفان کلیات طرح برگزاری جلسات مجلس در مواقع اضطرار، دیدگاه‌های خود را در این باره بیان کردند.

منصور علیمردانی در موافقت کلیات با این طرح، گفت: امروز مهمترین کار، حفظ اعتماد عمومی و رضایت مردم است. مجلس شورای اسلامی به‌عنوان خانه ملت، نزدیک به ۵ ماه است که از فعالیت عادی خود فاصله گرفته و دلیل آن ماده یک قانون آیین نامه داخلی مجلس بود که باید اصلاح می شد.

نماینده مردم ابهر و خرمدره در مجلس اضافه کرد: ملت ما انفعال در این جایگاه را نمی‌پذیرند بنابراین مجلس باید تریبون واقعی ملت باشد و در بزنگاه‌های تاریخی وظایف قانونگذاری و نظارت و مطالبه‌گری خود را به بهترین شکل ایفا کند.

وی افزود: ما نتوانستیم دغدغه‌ها و گله‌های مردم را از این جایگاه پیگیری کنیم بنابراین اگر این طرح به تصویب برسد، جایگاه مردم در تعیین سرنوشت خود ارتقا می‌یابد.

احمد نادری نیز در موافقت با کلیات این طرح گفت: نمایندگان نشان دادند که در زیر بمباران در جنگ ۱۲ روزه، در صحن علنی وظایف تقنینی و نظارتی خود را انجام دادند و حتی به وزیر رای اعتماد داده و وظایف تعطیل نشد. این نمایندگان رشادت خود را در جنگ ۱۲ روزه نشان دادند و اگر شرایط ایجاب کند، زیر آتش نیز خواهند آمد و وظایف خود را انجام خواهند داد.

وی افزود: درخواست دارم در حق مجلس جفا نکنیم. چه زمانی مجلس تعطیل بوده است؟ مجلس در این مدت تعطیل نبود و شاهد آن برگزاری ۲۰۰ جلسات کمیسیون در بَُعد نظارتی بود. ۷ جلسه مجازی صحن برگزار شد. اینکه بگوییم مجلس تعطیل بوده است، جفا در حق ملت است.

عباس گودرزی نماینده مردم بروجرد و اشترینان در مجلس نیز در موافقت با کلیات این طرح، گفت: در بُعد نمایندگی مردم و نظارت نیز در پنج ماه اخیر حضور نمایندگان در میان مردم و تشکیل جلسات کمیسیون‌ها صورت گرفته است. اگر این طرح به تصویب برسد، بسیاری از موانع رفع می‌شود.

کلمات خاص و اضطرار در طرح، کلی و مبهم است

مهدی کوچک زاده نماینده مردم تهران در مجلس در مخالفت با کلیات طرح، گفت: در قانون گذاری از کلمات کلی و مبهم نمی‌توان استفاده کرد.

حمید رسایی نماینده مردم تهران نیز در مخالفت با کلیات این طرح گفت: این طرح برای پنج ماه قبل است و آن زمان این طرح ارائه شد که هنوز جنگ رمضان آغاز نشده بود. پیشنهادات ارائه شده برای پنج ماه گذشته است. بنابراین این طرح باید به کمیسیون ارجاع شود و براساس وضعیت موجود اصلاح شده و امکان ثبت پیشنهادات جدید باشد.

هادی محمدپور نماینده گناباد در مخالفت با کلیات این طرح، گفت: متاسفانه در این ایام برخی از همکاران سخنان وحدت شکن و ساختار شکن که مجلس تعطیل است، سرداده‌اند. در حالی که مجلس بُعد نظارتی خود را در این ایام انجام داده و کمیسیون‌ها و فراکسیون‌ها فعال هستند و صحن علنی بصورت مجازی در حال انجام است.

نماینده مردم گناباد و بجستان در مجلس با تاکید بر اینکه باید سخنان ساختار شکن و وحدت شکن دوری کنیم، تصریح کرد: همچنین از تلاش‌های رئیس مجلس و دولت در این ایام تشکر می‌کنم. البته این طرح ابهاماتی دارد که لازم است این ابهامات رفع شود.

پس از صحبت‌های موافقان و مخالفان کلیات این طرح، علی خضریان نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس در سخنانی با تاکید بر لزوم تصویب این طرح، گفت: قانون حاضر اجازه می‌دهد که هیات رئیسه مجلس شرایط اضطرار را تشخیص بدهد و بر مبنای آن جلسات صحن تشکیل شود یا نشود، یعنی همین اتفاقی که تاکنون رخ داده است اما طرحی که در کمیسیون آیین‌نامه مجلس به تصویب رسیده است اولاً این تشخیص را از هیات رئیسه می‌گیرد و تصمیم‌گیری درخصوص شرایط اضطرار و وضعیت بحرانی را به کشور واگذار می‌کند.

وی افزود: از طرفی اگر ما این طرح را تصویب نکنیم همین اتفاقی که ظرف چهار ماه گذشته رخ داده است، اتفاق می‌افتد و جلسات صحن علنی مجلس تشکیل نمی‌شود. در جلسات مجازی هم به دلیل نبود قانون، حق قانون‌گذاری وجود ندارد درصورتی که مطالبه مردم عزیز و مقاوم ایران از ما این است که مجلس در شرایط اضطرار بتواند وظایف حوزه قانون‌گذاری و تقنینی خود را ادامه بدهد.

عضو کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس گفت: ما مکلفیم در شرایطی که کشور نیاز به قانون درخصوص مدیریت تنگه هرمز یا قوانین بازدارنده دارد، نیاز به اصلاح بودجه برای نیروهای مسلح دارد از قانونگذاری «خلع ید» نشویم و بدون رای‌گیری و تصویب این طرح، مجلس به دست خود از قانونگذاری باز می‌ماند.

پیش از پایان جلسه شامگاه دوشنبه صحن مجلس شورای اسلامی، طرح «اقدام راهبردی تامین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج فارس» توسط سمیه رفیعی عضو هیات رئیسه مجلس قرائت و اعلام وصول شد.