تب سرد فوتباليها!
اين بار اما تب فوتبال در كشورمان جور ديگري بالا ميرود، عجيب و البته متفاوت. با نزديك شدن به مسابقات جام ملتها پيشبيني در مورد عملكرد قطبي و شاگردانش آنقدر با هم فاصله دارد كه نميتوان به نتيجه مشخص دست يافت.
جام جم : ناكامي تيم ملي فوتبال كشورمان در راه رسيدن به جام جهاني 2010 آفريقاي جنوبي از يك سو و 35 سال انتظار براي كسب عنوان قهرماني جام ملتهاي آسيا از سوي ديگر سبب شده تا مسابقات پيش روي تيم ملي در دوحه قطر از حساسيت خاصي برخوردار باشد. اين بار اما تب فوتبال در كشورمان جور ديگري بالا ميرود، عجيب و البته متفاوت. با نزديك شدن به مسابقات جام ملتها پيشبيني در مورد عملكرد قطبي و شاگردانش آنقدر با هم فاصله دارد كه نميتوان به نتيجه مشخص دست يافت. بعضيها از اوج خوشبيني به همان تب معروف فوتبال ما مبتلا شدند و عدهاي ديگر از اوج بدبيني و گاهي مشكل شخصي با سرمربي، تب سرد را تجربه ميكنند، آنقدر كه حتي بدشان نميآيد تيم ملي كشورشان در اين مسابقات ناكام بماند. با اين اوصاف به نظر شما انتظار منطقي از اين تيم چيست؟ از تيمي كه براي جبران مافات به دوحه رفته تا وعده مسوولان فدراسيون را تحقق بخشد. در اين گزارش برآنيم تا نگاهي به فاصله بين پيشبينيها بيندازيم و درنهايت به دنبال يافتن پاسخي براي اين پرسشها باشيم. سرمربياي كه ديگر قول نداد بدون شك افشين قطبي با خوشبيني به كارش در تيم ملي ادامه داد تا به قول خودش ماموريت نيمهتمام در ايران را با قهرماني در جام ملتهاي آسيا جبران كند. او حتي بارها به خاطر وعدههايش كه بر پايه همان خوشبيني بود مورد انتقاد قرار گرفت و عاقبت به جايي رسيد كه گفت «قول قهرماني نميدهم». اين جمله را شايد بتوان به حساب ترس قطبي از ناكامي احتمالي در جام ملتها گذاشت، اما روانشناسان دليل ديگري براي آن بر ميشمارند: تحليل رفتن انگيزه و خواست افشين قطبي. رحيم فرهادي، روانشناس و آسيبشناس اجتماعي در مورد اين موضوع به «جامجم» ميگويد: فراز و فرود را در گفتههاي سرمربي تيم ملي از ابتداي حضورش تا حالا كه به پايان خط ميرسد ميتوان ديد. در اين ميان رفتار مسوولان فدراسيون و دلزدگي علاقهمندان بر فوتبال تاثير چشمگيري داشت. اميدوارم اين كاهش انگيزه دردسرساز نشود. او در ايران دريافت كه قول دادن خطرناك است، پس اين عادت را ترك كرد. از سويي اين ترك عادت نوعي نگاه منطقي در رفتار سرمربي تيم ملي است كه مثبت تلقي ميشود. در هر صورت افشين قطبي به عنوان شخص اول كادر فني با نگاه مثبت عازم قطر شده است. او كه وعده داده تمام تلاش خود را به كار بگيرد تا با موفقيت تيم ملي را ترك كند در نهايت نگران بازگشت به ايران و پاسخگويي در مورد تيم ملي نيست، چون پس از جام ملتها راهي ژاپن ميشود تا تيم جديدش شيميزورا همراهي كند. خوشبينها در فدراسيون فوتبال هر چه به شروع مسابقات جام ملتها نزديكتر ميشويم علي كفاشيان به عنوان رئيس فدراسيون، پيشبينيهاي بهتري از جام ملتها براي ايران دارد. او كه چندي پيش اعلام كرده بود هدف ما حضور تيم ملي كشورمان در فينال جام ملتهاست حالا اميدوار است كه حتي قهرمان هم بشويم. كفاشيان ميگويد تمام تيمها براي نشان دادن تواناييهايشان به قطر ميآيند، اما ما توانايي كسب موفقيت را داريم و اگر تيم ملي مثل بازي چين و كره (ديدارهاي تداركاتي) باشد مطمئن باشيد ميتوانيم حتي قهرمان شويم. اگر كفاشيان به خاطر بياورد كه پيشبيني كرده بود تيم اميد در فينال مسابقات فوتبال گوانگجو نيز حضور مييابد، حالا با احتياط بيشتري بايد اين كار را انجام ميداد. كفاشيان و ساير مسوولان فدراسيون فوتبال را بايد جزو دستهاي بدانيم كه احتمال موفقيت و قهرماني تيم ملي را بسيار بالا ميدانند و خوشبين هستند. پيشبينيهاي مغرضانه اما نظرات متفاوت ديگري هم وجود دارند، مثلا ميلاد زنيدپور كه نامش در فهرست نهايي تيم ملي قرار نگرفت براي اين تيم از صميم قلب آرزوي موفقيت ميكند، اما براي افشين قطبي نه. ظاهرا زنيدپور فراموش كرده در حال حاضر قطبي سرمربي همين تيم است و اگر قرار است تيم ملي موفقيتي داشته باشد به نام قطبي هم ثبت ميشود. اما از همه عجيبتر، نظرات و پيشبيني كسي است كه 13سال پيش به لطف درخشش در يك ديدار عجيب، غزال تيزپاي فوتبال ما لقب گرفته است. خداداد عزيزي در گفتوگويي پيشبيني كرده تيم ملي فوتبال كشورمان از گروه مقدماتي حذف ميشود. تا اينجاي كار مشكلي نيست. بههرحال هر كس آزاد است نظر شخصياش را بگويد، اما موضوع وقتي سوالبرانگيز ميشود كه خداداد ادامه ميدهد: به فرض ما از گروهمان بالا بياييم و قهرمان هم بشويم، به نظرم خيلي نامردي است كه ژاپن با آن همه برنامهريزي و امكانات قهرمان نشود و ما با اين وضعيت و سرمربي قهرمان شويم. نكته: فاصله پيشبينيها در مورد عملكرد تيمملي در دوحه خيلي زياد است؛ گاهي خيلي خوشبينانه و گاهي كاملا بدبينانه، اما انتظار منطقي از قطبي و شاگردانش چيست؟ او كه ظاهرا فراموش كرده در بازي تاريخي 8 آذر 76، كه ايران بر استراليا غلبه كرد پيروزي با آن همه موقعيت و فرصت حق چه تيمي بود، آشكارا مشكل شخصي با قطبي را در پيشبينياش منظور كرده وگرنه چه كسي است كه نداند تيم ملي ما نه امروز كه سالهاي سال است دل به اتفاقات فوتبال و معجزه خوش كرده و راهيابي تيم ملي ما به جام جهاني 98 فرانسه مصداقي از همين ادعاست؛ معجزهاي كه شايد از مردان آن روز تيم ملي براي هواداران فوتبال درست يا نادرست اسطوره ساخت و چه نامردي بزرگي است اگر اسطوره بدش نيايد كه تيم ملي كشورش ناكام بماند! اين روزها مثل خداداد عزيزي شايد كم نباشند؛ كساني كه به دلايل مختلف از حالا براي قبري كه در آن مردهاي نيست گريه ميكنند. اين چيزي غير از بدبيني محض است؟ طرفداري منطقي از تيم ملي اما نگاه منطقي هم داريم، مثل محمدرضا زادمهر كه صحبتهايش را در گفتوگو با خبرنگار جامجم در مورد تيم ملي اينگونه آغاز ميكند: انتظار مردم از تيم ملي در آستانه هر مسابقهاي بايد به گونهاي باشد كه به تيم روحيه بدهد، تفكري كه باعث حمايت از تيم شود و آن را از حاشيهها دور نگه دارد. انتظارها هميشه به واسطه علاقه مردم به فوتبال بالاست، اما بايد به بضاعت هم نگاه كنيم. مردم ما فوتبال را خوب ميفهمند و حتي آن را كارشناسي ميكنند. اگر اين تيم هر چه در توان دارد بگذارد شك نكنيد اگر قهرمان هم نشويم مردم اين تيم را تشويق ميكنند. وي ادامه ميدهد: به نظر من بايد كمي صبر داشت. با اولين بازي مقابل عراق بهتر ميتوان درباره اين تيم قضاوت كرد. فعلا فدراسيون بايد حاشيههاي اطراف تيم ملي را كم و مهمتر از همه مردم و رسانهها را با تيم ملي همراه كند. هميشه شور و هيجان مردم به اين تيم انگيزه داده و اين بار هم چنين اتفاقي بايد رخ بدهد. اميدوار و واقعبين محمدرضا كربكندي در گفتوگو با «جامجم» تصريح ميكند: آرزوي همه ما موفقيت تيم ملي است، چون جامعه فوتبال بعد از مدتها ناكامي در ردههاي مختلف سني به اين موفقيت نياز دارد؛ اما در مورد اينكه چه توقعي از اين تيم بايد داشته باشيم بهتر است منطقي پاسخ بدهيم. حقيقت اين است كه بايد سطح انتظار مردم را با واقعيت هماهنگ كنيم. ژاپن، چين، كرهجنوبي، عربستان و استراليا بيكار ننشستند و مدتهاست براي اين مسابقات زحمت كشيدند. تيم ما هم اگر ميخواهد مدعي باشد بايد نامش بين همين مدعيان قرار بگيرد و از هيچ نامي نترسد. بضاعت فردي خوبي داريم، اما اگر بدون حاشيه باشيم ميتوانيم به اتفاقات فوتبال چشم ببنديم. اين چيزي است كه دلمان ميخواهد اما ممكن است به خاطر ضعف در برنامهريزيها، خلاف آن رقم بخورد، پس بايد منتظر باشيم و واقعبينانه برخورد كنيم. تحليل سايت فيفا از حضور ايران در جام ملتها سايت فيفا نيز در تحليلي به بررسي وضعيت ايران در جام ملتها پرداخته است. اين سايت با عنوان «قطبي به دنبال بازگشت ايرانيان به روزهاي باشكوه» عملكرد وي در تيم ملي كشورمان را ارزيابي كرده است. در اين مطلب آمده است قطبي 46 ساله قصد دارد با رساندن ايران به قهرماني جامملتهاي آسيا به كار 2 سالهاش در تيم ملي اين كشور پايان دهد. و سرانجام اينكه قطبي در گفتوگو با سايت فيفا گفته است: تيم ملي به تمام ايرانيان تعلق دارد و من بر اين باورم كه موفقيت ما شور، نشاط، احساس غرور و افتخار را در ميان مردم ايران زنده ميكند.