عراقچی و ویتکاف میز مذاکره را می چینند؟
خط تماس از واشنگتن تا تهران
نشانه های تازه از ورود ایران و آمریکا به فاز جدید مواجهه پدید آمده است.
«استیو ویتکاف» نماینده ویژه رئیس جمهور آمریکا روز جمعه مدعی شده بود که واشنگتن ترجیح میدهد تنشها با ایران را از طریق دیپلماسی حل کند نه اقدام نظامی.
«استیو ویتکاف» نماینده ویژه «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد واشنگتن در حال حاضر با ایران در مذاکره نیست، اما تماسهایی بین طرفین رد و بدل شده است.
او در مصاحبهای با سیانبیسی در داووس سوئیس گفت: «بدیهی است که توافق باید موشکها، غنیسازی اورانیوم و مواد [مربوطه] را پوشش دهد.»
نماینده ویژه ترامپ اظهار کرد که معتقد است توافق با ایران باید انجام شود، در غیر این صورت «روزهای سختی در انتظار تمام جهان خواهد بود. امیدواریم بتوان به اجماع دست یافت.»
او مدعی شده که «ایران باید مسیر خود را تغییر دهد و اگر آنها این کار را انجام دهند، میتوانیم موضوع را به صورت دیپلماتیک حلوفصل کنیم».
ایران بارها تاکید کرده بر اساس معاهده انپیتی، حق برخورداری از انرژی صلحآمیز هستهای را دارد و همچنین بر سر توان دفاعی خود هیچ مذاکرهای نخواهد کرد.
او همچنین گفت سخت است که بگوید آیا ایران هنوز مشغول «کشتن معترضان» است یا خیر.
پیش از این نیز «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در روز دوشنبه ۲۲ دیماه در نشست خبری هفتگی خود با اصحاب رسانه، گفته بود: کانال ارتباطی بین وزیر و نماینده آمریکا باز است و هر وقت نیازی شود از آن طریق پیام ردوبدل میشود ... ایران اصولاً کشوری است که هیچگاه میز مذاکره را ترک نکرده است و همواره پایبند به اصل دیپلماسی بودهایم، منتها مذاکرهای که معنادار باشد و یکطرفه نباشد.
پیش از این نیز ویتکاف روز جمعه مدعی شده بود که واشنگتن ترجیح میدهد تنشها با ایران را از طریق دیپلماسی حل کند نه اقدام نظامی.
ویتکاف مدعی شد در صورت ازسرگیری مذاکره با ایران روی چهار موضوع برای توافق بحث خواهد شد.
غنیسازی اورانیوم، موشکها و کاهش تعداد آن، مواد هستهای واقعی که ایران دارد که به گفته ویتکاف تقریباً ۲ هزار کیلوگرم اورانیوم غنیشده بین ۳.۶۷ درصد و ۶۰ درصد است و نیروهای محور مقاومت که او آنها را نیابتی خوانده، موضوعات مورد اشاره نماینده آمریکا برای مذاکره با ایران هستند.
ویتکاف با ابراز امیدواری نسبت به یافتن راهحل دیپلماتیک درباره این موضوعات، با ادبیاتی تهدیدآمیز مدعی شد گزینه جایگزین برای توافق دیپلماتیک، برای ایران بد خواهد بود.
پیش از این نیز «ماجد الانصاری» سخنگوی وزارت امور خارجه قطر در اظهاراتی هشدار داده بود هرگونه تنش در منطقه بر همه طرفها تأثیر خواهد گذاشت و به همین منظور دوحه از نقش دیپلماتیک میان ایران و آمریکا حمایت میکند.
او خاطرنشان کرد که قطر بهطور مستمر در سطح بینالمللی برای جلوگیری از تشدید تنش میان آمریکا و ایران در تماس و رایزنی است.
از طرف دیگر، «محمد شیاع السودانی» نخست وزیر عراق اعلام کرده است ما با ایران و آمریکا در تماس هستیم تا زمینهای برای گفتوگو بین دو کشور پیدا کنیم.
به گزارش تابناک، با حمایت ترامپ از اغتشاشات ایران، وی اعلام کرده بود در صورت خشونت حکومت ایران علیه اغتشاشگران آمریکا وارد عمل خواهد شد.
این موضوع گمانه اقدام نظامی آمریکا علیه ایران را تقویت کرده است. با وجود این، ترامپ در مواضع بعدی خود از این موضع عقب نشینی کرد و از مقامات ایران بابت متوقف کردن اعدام ۸۰۰ معترض نیز تشکر کرد.
با وجود این موضوع، رهبر انقلاب در سخنانی در روز عید مبعث، ترامپ را شریک جرم «قتل» مردم ایران در اغتشاشات اخیر دانستند.
پاسخ رهبر انقلاب این توهم ترامپ که خود را به عنوان قهرمان اغتشاشات اخیر میداند که بر اساس فشار او ایران کشتار گسترده (اعدام) را متوقف کرده نقش بر آب کرد. از این منظر، رئیس جمهور آمریکا خود شریک جرم در «قتل» مردم ایران است.
رهبر انقلاب در تبیین جنس عوامل میدانی فتنه (دیماه ۱۴۰۴)، گفتند: عوامل فعال در صحنه دو دسته بودند؛ یک دسته که دستگاههای جاسوسی آمریکا و اسرائیل با دقت انتخاب کرده بودند و علاوه بر پول هنگفت، به آنها درباره مسائلی از قبیل چگونگی حرکت، آتش زدن، ایجاد ترس و فرار از دست پلیس آموزش داده بودند که تعداد زیادی از این عوامل خبیث و مجرم با کار خوب نیروهای انتظامی و امنیتی بازداشت شدهاند.
رهبر انقلاب دسته دوم از عوامل میدانی فتنه را نوجوانان و جوانانی تحت تأثیر دسته اول دانستند و افزودند: این دسته با رژیم صهیونیستی یا دستگاههای جاسوسی ارتباطی نداشتند، بلکه افراد خامی بودند که سردستهها آنها را تحت تأثیر قرار میدادند و با ایجاد هیجان، دست به کارها و شیطنتهایی زدند که نباید میزدند.
حضرت آیتالله خامنهای افزودند: اینها پیادهنظام و مأموریتشان، حمله به اماکن، منازل، ادارات و مراکز صنعتی بود و متأسفانه «عوامل نادان و ناآگاه» با سردستگی «عوامل خبیث و آموزشدیده» کارهای بد و جنایات بزرگ و زیادی همچون تخریب ۲۵۰ مسجد، تخریب بیش از ۲۵۰ مرکز آموزشی و علمی و آسیب زدن به مراکز صنعت برق، بانکها، مجموعههای درمانی و فروشگاههای ارزاق عمومی انجام دادند و با آسیب زدن به مردم، چند هزار نفر از آنها را به قتل رساندند.
این موضوع باعث عصبانیت ترامپ شده و در یک هتاکی خواستار تغییر رهبری ایران شد.
با وجود این، روزنامه واشنگتن پست در گزارشی به بررسی دلایل عقب نشینی دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در خصوص ایران پرداخته است.
این روزنامه نوشت بود: محدودیتهای قدرت نظامی آمریکا مانع از اقدام دونالد ترامپ رئیس جمهوری این کشور در رابطه با بحران ایران شد.
این رسانه غربی درباره نقش توان بازدارندگی ایران برای منصرف کردن واشنگتن از اقدام نوشت: رئیسجمهور و مشاوران امنیت ملی او گزینه حمله به ایران را بررسی کردند، اما با نمایان شدن هزینهها و فشار متحدان کاخ سفید در غرب آسیا برای خویشتنداری، از این اقدام عقبنشینی کردند.
واشنگتن پست درباره تاثیر عقب نشینی ترامپ بر وضعیت اغتشاشگران و تروریستها نوشت: چرخش ترامپ درباره حمله به ایران، بسیاری از مشاورانش را دچار سردرگمی و مخالفان ایرانی را دچار احساس رهاشدگی کرد.
این رسانه آمریکایی به نقل از منابعی در کاخ سفید نوشت: عقب نشینی ترامپ در قبال ایران، بازتاب فشارهای شدید داخلی و خارجی بود.
واشنگتن پست، محدودیتهای ارتش آمریکا برای مقابله با ایران و غیرقابل پیش بینی بودن تبعات هرگونه ماجراجویی علیه جمهوری اسلامی را از دلایل عقب نشینی واشنگتن اعلام کرد و افزود: مقامات پنتاگون نگران بودند که توان آتش آمریکا در غرب آسیا کمتر از حد مطلوب برای دفع ضدحملهای بزرگ از سوی ایران باشد.
این رسانه آمریکایی به نقل از یک مقام کنونی و یک مقام سابق آمریکایی نوشت: اسرائیل نیز همین نگرانی را داشت؛ چراکه در جنگ ۱۲ روزه ژوئن، شمار زیادی از موشکهای پدافندی خود را برای مقابله با موشکهای ایران مصرف کرده بود.
در این رستا، روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی اعلام کرده بود بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل از دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا خواست حمله به ایران را به تعویق بیندازد، زیرا نگران بود که اسرائیل برای پاسخ احتمالی ایران آمادگی ندارد.
همچنین، برخی متخصصان حوزه ایران در آمریکا هزینه یک جنگ علیه ایران را بسیار بالا برای آمریکا میدانند. برای نمونه، ریچارد نفیو، معاون سابق فرستاده ویژه ایالاتمتحده در امور ایران، در اندیشکده «موسسه واشنگتن» در واکنش به تحلیلهایی که ایران را با ونزوئلا شبیهسازی میکنند، میگوید: «مقایسه با ونزوئلا در این بحران چندان مفید نیست؛ زیرا ایران قابلیتهای تلافیجویانه قابلتوجهی علیه زیرساختهای انرژی منطقه و سایر منافع اصلی ایالاتمتحده حفظ کرده است.»