گزارش فردا از تحقیر جدید اسراییل ؛
زلزله در تلآویو
اکنون خود اسرائیلیها میپرسند تصمیم نهایی در جنگ را چه کسی میگیرد؛ تلآویو یا واشنگتن؟
فردا: عقبنشینی اسرائیل از حمله به ضاحیه جنوبی بیروت، پس از هشدارهای صریح ایران، تنها یک عقبنشینی عملیاتی نبود؛ این اتفاق به سرعت به یک بحران سیاسی در داخل سرزمینهای اشغالی تبدیل شد. مسئله برای منتقدان نتانیاهو فقط لغو یک حمله نبود، بلکه این پرسش بود که آیا اسرائیل همچنان خود را بازیگر مستقل تصمیمگیر میداند یا در لحظات حساس، ناچار است اراده واشنگتن را بر تصمیمات امنیتی خود مقدم بداند.
ماجرا از آنجا آغاز شد که بنیامین نتانیاهو مدعی شد دستور حمله به ضاحیه را صادر کرده و ارتش رژیم صهیونیستی نیز هشدار تخلیه از جنوب بیروت را اعلام کرد. در پی این تصمیم، مقامهای سیاسی و نظامی ایران هشدار دادند که هرگونه حمله و نقض دوباره آتشبس، با پاسخ همراه خواهد شد. چهرههایی چون محمدباقر قالیباف، عباس عراقچی و فرماندهان نظامی، پیام تهران را بیپرده مطرح کردند: اگر آتشبس نقض شود، اسرائیل و آمریکا باید تبعات آن را بپذیرند.
پس از این هشدارها، تماس پرتنشی میان دونالد ترامپ و نتانیاهو برقرار شد و در نهایت اسرائیل از انجام عملیات خود عقب نشست. همین عقبنشینی، فضای سیاسی تلآویو را ملتهب کرد. منتقدان نتانیاهو و حتی بخشی از متحدان او، این تصمیم را نشانهای از کاهش استقلال راهبردی اسرائیل دانستند؛ گویی رژیمی که خود را تصمیمساز اصلی میدان معرفی میکرد، حالا در لحظه عملیات، منتظر چراغ سبز یا قرمز واشنگتن مانده است.
ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی کابینه نتانیاهو و از تندترین حامیان او، در واکنشی معنادار گفت نخستوزیر پیشتر گفته بود یک رهبر قدرتمند باید در برابر رئیسجمهور آمریکا، هرجا لازم است «نه» بگوید. او با همین کنایه از نتانیاهو خواست این بار به ترامپ نه بگوید. این موضع از آن جهت مهم است که بنگویر از چهرههای درون کابینه است و انتقاد او نشان میدهد مسئله فقط دعوای اپوزیسیون با دولت نیست.
تال روسو، ژنرال سابق اسرائیلی و عضو پیشین کنست نیز گفت اسرائیل به خاطر ترامپ دستوپایش بسته شده و با دست بسته جنگیدن بسیار دشوار است. نفتالی بنت، نخستوزیر سابق اسرائیل، پا را فراتر گذاشت و گفت دولت کنترل حاکمیت اسرائیل را از دست داده است. یائیر لاپید هم رژیم صهیونیستی را «بازیگری تحتالحمایه» توصیف کرد؛ تعبیری سنگین که معنای آن در فضای سیاسی اسرائیل روشن است: تلآویو دیگر همه تصمیمهای جنگی خود را بهتنهایی نمیگیرد.
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل و عضو کنست، از تندترین منتقدان این عقبنشینی بود. او نتانیاهو را به آسیب زدن به منافع ملی اسرائیل متهم کرد و گفت هیچ نخستوزیری در تاریخ اسرائیل نبوده که در برابر چنین درخواست آشکارا غیرمنطقیای تا این اندازه تسلیم شود. حتی دن ایلوز، نماینده لیکود و از حامیان نتانیاهو، یادآوری کرد که نخستوزیر پیشتر گفته بود هیچ فشار خارجی نباید اسرائیل را از دفاع از خود باز دارد.
این واکنشها نشان میدهد عقبنشینی از حمله به ضاحیه، برای اسرائیل صرفاً یک تصمیم تاکتیکی نبود. تهدید ایران، محاسبه آمریکا و مکالمه ترامپ و نتانیاهو، همگی در کنار هم، یک واقعیت تازه را به نمایش گذاشتند: تلآویو دیگر نمیتواند هر تصمیم نظامی را بدون سنجش هزینه واکنش ایران و بدون هماهنگی با واشنگتن پیش ببرد.
از همین زاویه، آنچه رخ داد برای نتانیاهو دو شکست همزمان بود؛ شکست در بیرون، چون ناچار شد از عملیاتی که خود از آن سخن گفته بود عقب بنشیند؛ و شکست در داخل، چون مخالفان و حتی بخشی از حامیانش، او را به فرسایش حاکمیت اسرائیل متهم کردند.
در نهایت، تهدید ایران فقط یک عملیات احتمالی را متوقف نکرد؛ شکافی را آشکار کرد که مدتها زیر لایههای تبلیغاتی تلآویو پنهان شده بود. اسرائیل میخواست با تهدید ضاحیه قدرتنمایی کند، اما نتیجه معکوس شد: اکنون خود اسرائیلیها میپرسند تصمیم نهایی در جنگ را چه کسی میگیرد؛ تلآویو یا واشنگتن؟