محدوديتهاي دولتي، مشكل حملونقل هوايي است
شرکتی که ۵۰ میلیون دلار هزینه ارزی داشتهاست با این نوسانات حدود ۱۲ میلیون دلار به هزینههایش افزوده شدهاست. سوال اینجاست که این افزایش قیمت هزینه از کجا باید تامین شود؟ مسلما در حملونقل هوایی این مقدار افزایش قیمت از فروش بلیت و چنین راههایی تامین میشود. اگر این هزینه از این راه جبران نشود قطعا خدمات و کیفیت شرکتهای هوایی رو به تنزل خواهد گذارد. حتی در این مواقع ایمنی پروازها و صنعت حملونقل هوایی هم با خطر مواجه میشود. زیرا هزینهای برای خرید یا بازسازی هواپیماها وجود ندارد و از همینرو ایمنی پروازها بسیار متزلزل خواهد شد.
جناب صادقی، شما به عنوان فردی که تجربههای عملی بسیاری در صنعت حملونقل هوایی کشور دارید، شرایط حملونقل هوایی کشور و شرکتهای فعال در این زمینه را چطور ارزیابی میکنید؟
میتوانید برخی از مهمترین مشکلاتی که صنعت حملونقل هوایی ما با آن درگیر بوده یا هست را توضیح دهید؟
منظور از مدیریت سر به هوا دقیقا چیست؟ دولت در این میان چه کوتاهی انجام داده است؟
من معتقد به کوتاهی دولت نیستم بلکه معتقدم دولت هم نمیداند در صنعت هوایی با نوسانات نرخ ارز باید چکار کند و در این میان سردرگم است.
به نظر شما این روزها که نوسانات نرخ ارز بسیار بالاست دولت چه تمهیداتی را باید به انجام برساند؟
راهکار حل این موضوع در صنعت هوایی این است که دولت بر اساس نوسانات نرخ ارز و دیگر سیاستهای ارزی برای شرکتهای هوایی ارز دولتی تامین کند و تامین هزینههای دلاری این شرکتها را به صورت دولتی تامین کند تا شرکتها با نوسانات نرخ ارز درگیر نباشند. این پروسه الان به صورت منطقی در کشور انجام نمیشود و تمام شرکتهای هوایی با مشکل ارزی مواجهند و هزینههایشان افزایش سرسامآوری داشتهاست. دولت هم با کنترلهایی که بر جبران هزینه شرکتهای هوایی از طریق فروش بلیت برقرار کردهاست به کلی راه برگشت این افزایش هزینهها را بر شرکتهای هوایی بستهاست.
جدا از این موارد نکتهای که مطرح است این است که ناوگان ما به شدت پیر و فرسوده شده است. چرا دولت یا شرکتهای هوایی اقدام به نوسازی و خرید ناوگان جدید نمیکنند؟
ببینید خرید ناوگان هوایی اصلا ارزان نیست. خرید ناوگان هوایی جدید و نو یا حتی دستدوم گران است و با وجود تحریمهای بسیار، اجازه خرید ناوگان نو هم وجود ندارد. در این شرایط شما باید اقدام به خرید ناوگان ارزانتر کنید. گذشته از این بیایید فرض بگیریم که تحریمها هم وجود نداشتند و ما در این زمینه به کلی آزاد بودیم. با این شرایط مالی ضعیف کدام شرکت توانایی خرید ناوگان نو را دارد؟ کدام بانک است که بتواند با قدرت در این زمینه ورود پیدا کند؟ به جرات میتوان گفت که هیچکدام از شرکتها قادر به خرید ناوگانی نو نیستند و اگر اقدام به خرید ناوگان جدید کنند در بحث تامین مالی به مشکل بر میخورند. مگر اینکه دولت یک کار کارشناسی دقیق انجام دهد و قسمتی از هزینه خرید ناوگان نو را بپذیرد.
با این وجود بهترین کاری که دولت میتواند در جهت کمک به شرکتهایی هوایی صورت دهد چیست؟
به نظر میرسد که در این شرایط دولت باید بیشتر به بحث تامین هزینههای مالی شرکتها توجه داشته باشد. همچنین دولت باید عرضه و تقاضا در صنعت حملونقل هوایی را آزاد بگذارد و در این زمینه برای شرکتها محدودیت قائل نشود. بسیاری از مشکلات بزرگ در زمینه حملنقل هوایی ما ناشی از کنترلهای شدید و دخالت دولت به وجود آمدهاست و دولت باید این صنعت را آزاد بگذارد. در این صورت شرکتها بر اساس نیازهای خود و خدمات ارائه شده و کارهای کارشناسی قیمت بلیتها و هزینههای خود را تامین کنند و دولت هم ورود بیجا در این زمینه نداشتهباشد.
جناب صادقی گفته میشود که از زمان اجرای قانون هدفمندی یارانهها تا به حال مشکلات بسیاری برای صنعت هوایی کشور به وجود آمده است و در کل این قانون، آثار منفی بر صنعت حملونقل هوایی داشته است، نظر شما در این زمینه چیست؟
برای جواب این سوال باید نظر شما را به گزارشی که پیش از آغاز این قانون کمیته وستاد طرح هدفمندی یارانهها ارائه داد جلب کنم. در این گزارش آمده بود که اثرات اولیه هدفمندی یارانهها بر قیمت حملونقل هوایی کشور چیزی حدود ۳۴ درصد است. همچنین این طرح آثار ثانویه ۴۲ درصدی بر افزایش قیمت حملونقل هوایی دارد. حالا باید گفت اگر مسئولین این آمارها را که توسط خودشان به دست آمده درست و کارشناسی شده میدانند چرا در اجرا از آن پیروی میکنند؟ و اگر هم آمارهای ستاد غلط بودهاست چرا اقدام به تکذیب آن و کار کارشناسی دوباره نکردند؟ میخواهم به مسئولان بگویم که اگر این آمارها و تاثیرات را قبول دارند بیایند مطابق قانون عمل کنند و اجازه افزایش قیمت را برای پوشش هزینهها و افزایش خدمات و قوی شدن ناوگان هوایی بدهند. این در حالیاست که دولت تنها ۱۴ درصد اجازه افزایش قیمت دادهاست و توقع دارد با این مقدار هم پول بنزین و باقی هزینههای ارزی جبران شود و هم خدمات افزایش پیدا کند و ناوگان قوی شود. باید گفت که این کار تنها بر شرکتهای هوایی زور وارد میکند و هیچ نتیجه دیگری ندارد.