ای حسین... ای جان آرامش‌نشان...

سوره فجر به نام امام حسین علیه السلام مشهور است. چرا که ایشان مصداق اعلای کسی است که در ظلمت شب علیه ظلم قیام کرد. از امام صادق علیه‌السلام پرسیدند، چرا سوره فجر به نام امام حسین علیه‌السلام مشهور است؟ در پاسخ فرمودند به دلیل آیات انتهایی سوره فجر: الا، اى جان آرامش نشان! خوشنود و سربلند به نزد پروردگار خود باز آى و در صف بندگان خاص من در آى و به بهشت من داخل شو! (فجر: ۳۰-۲۷).

کد خبر : 172689
سوره فجر با سوگند به روشنی سحر شروع می‌شود و با وصال رب به انت‌ها می‌رسد، ولی آنچه در میانه سوره دیده می‌شود روایت روشنی از سیاهی باطن جوامعی است که به انسان و انسانیت بی‌توجه بودند. دوری از خداوند، از بی‌توجهی به مفاهیم انسانی در ساخت و ساختار جامعه آغاز می‌شود. قوم عاد و ثمود نمونه‌های اعلای این فساد هستند. در ساخت «شهر ارم و ستونهاى با عظمتش، شهرى که مثل آن در نقاط دیگر ساخته نشده بود» و شهر «قوم ثمودى که از سنگ‌ها کاخ‌ها ساختند» فقط و فقط به معماری و روبنای شهر بها داده شد و به پیوندهای انسانی و زیربنای آن بی‌توجهی شد. در مصر که از عجایب دنیاست، «فرعون داراى عوامل قدرت بود. همان‏هایى که در شهر‌ها طغیان کرده بودند. و در شهر‌ها فساد زیادى ایجاد کردند». منشا این بی‌توجهی، شناخت غلط انسان از خودش و جامعه است. «انسان، وقتى پروردگارش او را مى‏آزماید و مورد اکرام و نعمتش قرار مى‏دهد، [با غرور] مى‏گوید: [شایستگى داشتم که‏] پروردگارم مرا عزیز و گرامى داشته است. و اما چون باز او را مى‏آزماید و روزى را بر او سخت مى‏گیرد، [به جاى صبر و تلاش‏] مى‏گوید: پروردگارم مرا خوار گردانید». غافل از اینکه این مظاهر مادی برای سعادت جامعه انسانی کفایت نمی‌کند. چرا ثمود نابود شد؟ چرا عاد از بین رفت؟ چرا فرعون که ادعای خدایی کرد، امروز فقط در آزمایشگاه باستان‌شناسی ارزش دارد و نه بیشتر؟ قرآن پاسخ می‌دهد: «[مشکل این است که‏] یتیم را گرامى نمى‏دارید، و [یکدیگر را] بر غذا دادن بینوا ترغیب نمى‏کنید، و میراث [ضعیفان‏] را با بى‏رحمى مى‏خورید، و مال [و ثروت‏] را بسیار دوست مى‏دارید». در چنین جامعه‌ای، دلمردگی در یک حلقه تقویت شونده سرتاسر جامعه را پر می‌کند و آرام آرام کورسوهای امید خاموش می‌شوند. در شب‌های دیجوری که به انسان و انسانیت ظلم می‌شود، نقش انسان‌های آرامش نشان اهمیت بسزایی پیدا می‌کند که تحت عنوان «امر به معروف و نهی از منکر» بر مظالم خروج می‌کنند و ابن شب‌ها را به فجر بیداری نزدیک می‌کنند. «انعکاس این ندا [ی یا أَیتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّة] در محیطى است که آن را نفوس مضطرب و وحشت‏زده نوع انسان فراهم آورده است،‌‌ همان انسانى که تاریکى شب دیجور خسته و فرسوده‏اش کرده و چشم از طلوع فجر صادق بربسته:...، طغیان طاغیان، و تازیانه ستمکاران را بالاى سر خود و دیگران از نزدیک مى‏بیند، ولى از پایان ناهنجار و سپرى شدن روزگار و تازیانه عذاب آنان، چشم مى‏پوشد:... در این میان کسانى بال مى‏گشایند و به سوى پروردگار پرواز مى‏کنند که داراى قدرت بصیرت و اندیشه استوارند، «ذى حجر». و هدف‌ها و قوانین جهان را شناخته‏اند،... و با ایمان به حق، و عمل خیر چنان نفس خود را مطمئن داشته‏اند، که امواج مصائب و ترس‌ها، متزلزل و منحرفشان نمى‏کند و اگر صدمه‏‌ها و ضربه‏هاى شدید، متزلزلشان گرداند، با یاد لطف و رحمت خداوند دوباره به اطمینان برمى‏گردند. این نفوس مطمئن به ذکر خدا و شنواى فرمان او، نداى انگیزنده و لطف‏آمیز یا ایت‌ها... و فرمان پر از مهر ارْجِعِی إِلى‏ رَبِّکِ، را با شعور درونى خود مى‏شنوند، و اجابت مى‏نمایند. این نداء و امرى است که در وجود و مسیر حیات و حرکت آن‌ها، و همه موجودات، منعکس است. بسته‏شدگان به زمین، این نداء را درنمى‏یابند و اگر دریابند با روى خوش اجابت نمى‏کنند.... خود خشنود و دیگران از آن‌ها خشنودند: راضِیةً مَرْضِیةً.» سوره فجر به نام امام حسین علیه السلام مشهور است. چرا که ایشان مصداق اعلای کسی است که در ظلمت شب علیه ظلم قیام کرد. از امام صادق علیه‌السلام پرسیدند، چرا سوره فجر به نام امام حسین علیه‌السلام مشهور است؟ در پاسخ فرمودند به دلیل آیات انتهایی سوره فجر: الا، اى جان آرامش نشان! خوشنود و سربلند به نزد پروردگار خود باز آى و در صف بندگان خاص من در آى و به بهشت من داخل شو! (فجر: ۳۰-۲۷). زیرا از جهتی، حرکت امام حسین علیه‌السلام بزرگ‌تر از سایر اقدامات انسان‌های آرامش‌نشان است. شاید به این دلیل که امام حسین یکی از آخرین مشعل‌های هدایت بود که‌شان و منزلت او از طرف پیامبر مورد تاکید قرار گرفته بود و مردم نیز این مطلب را به تمامی می‌دانستند. حال اگر به چنین مشعل هدایتی پشت کنند، آیا راه امیدی بر آن‌ها خواهد بود؟ به یک معنی، امام صادق علیه السلام این مطلب را تایید کرده‌اند: عبد اللَّه بن فضل روایت می‌کند که گفت به امام جعفر صادق علیه السّلام گفتم: یا بن رسول اللَّه! چرا روز عاشورا روز مصیبت و غم و اندوه و گریه است ولى روز رحلت پیامبر معظم اسلام صلّى اللَّه علیه و آله و روز شهادت حضرت زهراى اطهر و روز شهادت امیر المؤمنین و روز شهادت امام حسن علیهم السّلام این طور نیست!؟ فرمود: روز شهادت امام حسین علیه السّلام از سایر روز‌ها بزرگ‌تر است. زیرا اصحاب کساء که گرامى‏‌ترین خلق خدا بشمار می‌رفتند پنج نفر بودند.... اما هنگامى که امام حسین را شهید نمودند کسى از اصحاب کساء علیهم السّلام باقى نمانده بود که مردم به وى دل‏خوش کنند.... بدین لحاظ است که مصیبت روز عاشورا از مصیبت کلیه روز‌ها بزرگ‌تر است......
لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: