الويری: ميرحسين به درد زمان جنگ می‌‏خورد

جنگ ايران و عراق شرايطي را بوجود آورده بود که اقتصاد دولتي را به کشور تحميل مي‌‏کرد و اين فقط مختص کشور ما نبود و کشورهاي متفقين هم که معتقد به نظام‌‏هاي سرمايه‌‏داري بودند در دوران جنگ جهاني دوم به سمت کوپنيسم (نظام يارانه‌‏اي و کوپني) رفتند.

کد خبر : 76992

ايلنا: در ادامه کارگاه‌‏هاي بررسي عملکرد دولت‌‏هاي پس از انقلاب اسلامي توسط کميته دانشجويي جبهه مشارکت حوزه اصفهان، کارگاه بررسي عملکرد دوران نخست‌‏وزيري مهندس ميرحسين موسوي با حضور مهندس مرتضي الويري در دفتر جبهه مشارکت حوزه اصفهان برگزار شد. الويري با بيان اينکه براي بررسي عملکرد مديريتي ميرحسين موسوي بايد چند پديده اثرگذار را در نظر گرفت، تصريح کرد: جنگ ايران و عراق شرايطي را بوجود آورده بود که اقتصاد دولتي را به کشور تحميل مي‌‏کرد و اين فقط مختص کشور ما نبود و کشورهاي متفقين هم که معتقد به نظام‌‏هاي سرمايه‌‏داري بودند در دوران جنگ جهاني دوم به سمت کوپنيسم (نظام يارانه‌‏اي و کوپني) رفتند. وي افزود: در انگلستان در زمان جنگ حتي سيب زميني هم کوپني شد زيرا در شرايط جنگي مواد مورد نياز مردم کم است و بايد دولت متولي توليد و توزيع و مصرف شود. پس در واقع عملکرد آقاي ميرحسين موسوي به شدت تحت تأثير جنگ بود و شايد ايشان امروز نظرات متفاوتي داشته باشند. شهردار اسبق تهران خاطرنشان ساخت: پيش‌‏تر در يک مصاحبه گفته بودم ميرحسين موسوي به درد زمان جنگ مي‌‏خورد که ايشان با دلخوري به من پاسخ دادند که عملکرد دوران نخست وزيري من متأثر از جنگ بود و ما حتي نسبت به متفقين خفيف‌‏تر عمل کرديم و در آن دوره اين‌‏گونه ايجاب مي‌‏کرد. الويري با اشاره به افکار سوسياليستي و ديدگاه‌‏هاي مطرح در زمان انقلاب گفت: با پيروزي انقلاب بسياري معتقد بودند که سرمايه‌‏داري محکوم به زوال و نابودي است ولي اگر کمي عقب‌‏گرد تاريخي کنيم پيش از انقلاب کتاب‌‏هاي اقتصاد اسلامي جز تعداد معدودي، متأثر از ديدگاه سوسياليستي و مارکسيستي بودند و نمونه آن اقتصاد به زبان ساده سازمان مجاهدين خلق بود که سرشار از ماترياليسم تاريخي مارکس بود. وي خاطرنشان ساخت: در دوران نخست وزيري مهندس موسوي، ديدگاه قابل فهم و مورد پذيرش مردم، فعال بودن اقتصاد دولتي و محدودتر بودن بخش‌‏خصوصي بود و به برخي اقدامات قبل از تشکيل مجلس اول از جمله مصادره اموال که آقاي خلخالي در آن نقش زيادي داشت و البته نظر مرحوم بازرگان مخالف آن بود به عنوان چيزي که به نفع کشور است دفاع مي‌‏کرديم و به آن به شدت به ديده تحسين نگاه مي‌‏کرديم. الويري خاطرنشان ساخت: ما در مجموع با ديدگاه دولتي کردن اقتصاد وارد مجلس شديم که در آن جا نيز صحبت‌‏هاي مختلفي وجود داشت، به عنوان مثال آقاي مهدوي کني به عنوان رئيس شوراي نگهبان با دولتي کردن تجارت خارجي به دليل مغايرت با اصل 44 قانون اساسي مخالف بود. وي با بيان اينکه مهندس موسوي با وجود ديدگاه‌‏هاي مخالف بر روي سياست کوپنيسم که پايه‌‏گذار آن شهيد رجايي بود ايستاد، تصريح کرد: البته که حمايت‌‏هاي مرحوم امام در فضايي که برنامه‌‏ريزي را رد و معتقد به فعاليت بر اساس رساله توضيح‌‏المسائل بود، بي‌‏نهايت در اجراي برنامه مهندس موسوي ياري‌‏رسان بود و اولين برنامه توسعه در حالي که به اقتضاي شرايط آمار و ارقام آن مخدوش بوده و اميد نبود راه به جايي برد به مجلس اول تقديم شد و در مجلس دوم نيز دوباره مطرح شد که بسياري افراد با آن مخالفت کردند اما بعد از قطعنامه و روانه شدن بسياري از نماينده‌‏ها به سمت جبهه‌‏ها، آقاي هاشمي تکليف کردند که پيگيري شود و بالاخره برنامه تصويب شد. الويري وجود احتمال تحريم نفت ايران در آن زمان را يکي از پديده‌‏هاي تأثيرگذار در رفتار اقتصادي دولت توصيف دانست و افزود: در وضعيت بد جنگي و در شرايط کاهش درآمد دولت به 7 ميليارد دلار در حالي که هزينه جنگ 3 ميليارد دلار بوده و هزينه کالاهاي ضروري هم 3 ميليارد بود و مبلغ باقيمانده براي سرمايه‌‏گذاري کفاف نمي‌‏داد، احتمال تحريم نفت ايران داده مي‌‏شد که در اين شرايط بهترين راهي که به نظر مي‌‏رسيد بستن تنگه هرمز بود تا به اين طريق از صدور نفت کشورهاي عربي هم جلوگيري شود که براي اين منظور برنامه شرايط بحران تدوين شد با اين ملاحظه که اگر تنگه هرمز بسته شود، مملکت چگونه اداره شود. وي به حضور همه جناح‌‏ها در کابينه مهندس موسوي اشاره کرد و افزود: در کابينه مهندس موسوي در کنار افرادي مانند بهزاد نبوي و توسلي، افرادي مانند حجت‌‏الاسلام ناطق نوري، توکلي و عسگراولادي هم حضور داشتند و مهندس موسوي با وجود تنوع کابينه در مسائل اساسي قاطع و مصمم بود و عقب‌‏نشيني نمي‌‏کرد. الويري در ادامه به بررسي فضاي مجلس در آن دوران پرداخت و افزود: به جرات مي‌‏توان گفت مجلس اول متنوع‌‏ترين و قوي‌‏ترين مجلس، بود و اگر يک منحني از مجالس ترسيم شود، اين مجلس در بالاترين وضعيت منحني قرار دارد سپس منحني سير نزولي مي‌‏يابد تا در مجلس ششم يک جهش مي‌‏بينيم و دوباره اين سير نزولي مي‌‏شود. وي با اشاره به شرايط مجلس در دوران مهندس موسوي، افزود: در آن زمان در مجلس يک فراکسيون 36 نفره از ليبرال‌‏ها مثل مهندس بازرگان، دکتر سحابي، دکتر سامي، غضنفر پور و سلامتيان هم حضور داشتند و از نظر مبادله آرا بسيار آزاد بوده و شامل اعمال نظرهاي تنگ‌‏نظرانه شوراي نگهبان هم نشده بود و اين مجلس در افزايش بازده دولت بسيار تاثيرگذار بود. وي خاطرنشان ساخت: آيت‌‏الله خامنه‌‏اي در مرحله اول دکتر ولايتي را به عنوان نخست وزير معرفي کردند که مجلس نپذيرفت و در پيشنهاد بعدي مهندس موسوي مطرح شد که توسط مجلس پذيرفته شد و در مرحله دوم آيت‌‏الله خامنه‌‏اي تصميم به انتخاب فرد ديگري داشتند که امام به مجلس ضرورت حضور آقاي موسوي را پيغام دادند ولي علي‌‏رغم اين پيغام امام، 99 نفر راي ديگري دادند که عده‌‏اي آن را به عنوان تخطي از نظر امام تلقي مي‌‏کنند و عده‌‏اي به عنوان ارزش قلمداد مي‌‏کنند که البته من جز دسته دوم هستم چراکه معتقدم در هر حال مجلس بايد جايگاه خود را حفظ کند و بر مبناي تشخيص خود رفتار کند. وي با بيان اينکه جريان چپ و اصلاح‌‏طلب در آن زمان که مهندس موسوي نيز يکي از آنان محسوب مي‌‏شود امروز دچار تحول شده است، خاطر نشان، ساخت: اين تحولات به گونه‌‏اي است که در برخي موارد موضع‌‏گيري‌‏هاي آن روز را اشتباه مي‌‏داند به عنوان نمونه شخص من نظري که در خصوص 99 نفر دارم حاصل همين تحولات است و البته من نمي‌‏دانم مهندس موسوي چه قدر تحت تاثير اين تحولات قرار گرفته است. الويري در ادامه به مقايسه افکار اصلاح‌‏طلبان امروز و چپ‌‏هاي فعال در زمان نخست‌‏وزيري مهندس موسوي پرداخت و افزود: در آن زمان چپ‌‏ها با در نظر گرفتن فاکتور جنگ، معتقد به دولتي عمل کردن بودند و امروز اصلاح طلبان معتقد به خصوصي‌‏سازي هستند. به عنوان نمونه تغييرات مرحوم نوربخش در دوران جنگ اعتقاد به دولتي کردن داشت اما در مجلس سوم به تصويب برنامه توسعه کمک کرد البته اين خصوصي‌‏سازي امروز شعار همه جناح‌‏ها شده و همه‌‏گير شده است اما آن چه دولت با نام خصوصي‌‏سازي انجام مي‌‏دهد جاي انتقاد زيادي داشته و اساسا از اين دست به آن دست کردن است. وي دومين تفاوت چپ‌‏هاي دوران مهندس موسوي و اصلاح‌‏طلبان امروز را در اعتقاد به اقتصاد يارانه‌‏‌‏اي دانست و افزود: چپ‌‏هاي آن دوره معتقد به اقتصاد يارانه‌‏اي بودند و معتقد بودند اقشار کم‌‏درآمد که جنگ را اداره مي‌‏کنند، نبايد تحت فشار باشند اما امروز اصلاح‌‏طلبان معتقدند يارانه‌‏ها راه به جايي نمي‌‏برد و بايد قيمت‌‏ها واقعي شده و با در نظر گرفتن قيمت واقعي، اقتصاد را سامان داد. الويري با اشاره به سومين تفاوت اصلاح‌‏طلبان امروز و چپ‌‏هاي ديروز، گفت: در آن زمان دو جناح چپ و راست در خصوص اميد نداشتن به مجامع بين‌‏المللي اشتراک فکري داشتند اما پس از قطعنامه بيشتر جناح‌‏ها معتقد شدند که ما براي اخذ حقوق متوسل به مجامع بين‌‏الملل شويم. وي يکي ديگر از تفاوت‌‏هاي کلي مشترک بين دو جناح کشور در زمان فعلي و دوران نخست‌‏وزيري مهندس موسوي را مواضع دو جناح در خصوص سرمايه‌‏گذاري خارجي دانست و افزود: در دوران نخست‌‏وزيري مهندس موسوي افراد معتقد بودند که سرمايه‌‏گذاري خارجي به هيچ وجه قابل قبول نيست و با اصل 81 قانون اساسي در تضاد است ولي امروز به اين نتيجه رسيده‌‏اند که سرمايه‌‏گذاري خارجي لازم بوده و نشان وابستگي نيست و به دنبال آن هستند. الويري در پايان يکي از نکات مثبت دوره مهندس موسوي را شکل‌‏گيري مجمع تشخيص مصلحت نظام دانست و افزود: در زمان مهندس موسوي شوراي نگهبان عاملي بازدارنده و دردسرساز براي مصوبات مجلس بود که معمولاً آن را خلاف شرع و قانون اساسي مي‌‏دانست و حتي اين عمل امام که گفتند کسب دو سوم آراي مجلس براي تصويب قانون کافي است هم جوابگو نبود. بنابراين کاري که حضرت امام(ره) به لحاظ تئوريک انجام دادند اين بود که گفتند احکام مستحدثه مي‌‏تواند به تناسب مکان و شرايط احکام اوليه را تغيير دهد که در مساله افزايش جمعيت، نامه امام به محمد علي انصاري و ابلاغ وزير بهداشت به کابينه، به عنوان لايحه تصويب شد که جمعيت کنترل شود و آن موضع‌‏گيري تئوريک امام چيزي نبود که بعضي‌‏ها منحصر به شطرنج و موسيقي مي‌‏کنند. وي ابراز عقيده کرد: نکته مثبت بازنگري قانون اساسي که شخصاً به آن راي منفي دادم و معتقدم در مجموع نسبت به متن اوليه دچار شرايط بدتري شد، شکل‌‏گيري مجمع تشخيص مصلحت نظام بود. الويري در پايان تصريح کرد: در مجموع با در نظر گرفتن افت توليد ناخالص داخلي و درگيري 7 استان کشور با جنگ و مخالفت‌‏هاي فقها با دولت، دولت مهندس موسوي عملکرد مثبتي داشت. الويري در پايان جلسه به پرسش‌‏هاي دانشجويان حاضر در جلسه پاسخ داد. وي در پاسخ به پرسشي در خصوص نقش اتاق بازرگاني در آن دوران تصريح کرد: در آن دوران مراکز تهيه و توزيع که براي رساندن حداقل‌‏هاي مورد نياز مردم شکل گرفته بودند با اتاق بازرگاني که ادعا مي‌‏کرد مسؤوليت اين کار را بر عهده دارد درگير بودند. آقاي عسگراولادي به عنوان وزير بازرگاني بر سر ماجراي برنج استيضاح شد و آقاي جعفري به جاي ايشان آمد و در نهايت اتاق بازرگاني به رياست آقاي خاموشي در دوران ميرحسين خاموش ماند. الويري در پاسخ به پرسشي در مورد تصويب قانون کار و حمايت دولت از کارگران، گفت: در اوايل دوره مهندس موسوي، آقاي ميرمحمد صادقي که وابسته به جناح چپ بود وزير کار بود و جريان چپ هم هميشه مدافع حقوق کارگري است و فضاي سياسي آن موقع هم همين را مي‌‏طلبيد و ما در مقابل مارکسيست‌‏ها هم پيامبر را به عنوان الگوي بهتر مدافع زحمتکشان مطرح کرديم و اينکه اقتصاد اسلامي به فکر کارگران است و تحت تأثير اين نظرات قانون کار نوشته شد. اما با اجراي آن خيلي کارگرها به نوعي تغيير رفتار پيدا کردند و کاري که با 15 تا کارگر مي‌‏توانست انجام شود مثلا با23-22 نفر انجام مي‌‏شد و طبيعتاً بهره‌‏وري پايين آمد و تا به امروز هر چه کردند که قانون کار را اصلاح کنند به دليل فضاي سياسي امکان‌‏پذير نشد. وي افزود: البته در مناطق آزاد آن را لغو و بر طبق موازين بين الملل قرار داديم اما به نظرم مهمترين کار آينده همين اصلاح قانون کار است و بدون ملاحظات سياسي بايد به خود کارگر تفهيم شود که اين قانون در پرداخت دستمزدها به ضرر کارگر است. الويري در پاسخ به پرسشي در خصوص وقايع اخير و احتمال حضور ميرحسين موسوي در انتخابات سال 88 تصريح کرد: در سال 76 نيز خيلي افراد براي دعوت به کانديداتوري از مهندس موسوي دعوت کردند ولي ايشان معتقد است در آن زمان احساس مسؤوليتي براي آمدن نمي‌‏کردم و هر کس رأي مي‌‏آورد، فرقي نمي‌‏کرد. وي افزود: مهندس موسوي وضعيت امروز کشور را وضعيت مناسبي نمي‌‏بيند و معتقد است که دلارهاي نفتي براي مردم مثل مسکني است که درد بي‌‏مديريتي را احساس نکنند ولي وقتي اثرش تمام شد، مردم درد را مي‌‏فهمند و خطرات زيادي کشور را تهديد مي‌‏کند. الويري در پايان تصريح کرد: از نزديکان آقاي موسوي شنيده‌‏ام که اگر خاتمي در صحنه باشد، ايشان وارد صحنه نخواهد شد و ايشان تنها در صورتي وارد صحنه انتخابات مي‌‏شوند که به هر دليل حضور سيد محمد خاتمي منتفي شود.

لینک کوتاه :

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: