واگرایی راهبردی واشنگتن و تلآویو چگونه محاسبات بقای سیاسی نتانیاهو را برهم زد؟
همیشه بازنده
مصطفی صادقی : میان نیاز سیاسی نتانیاهو به جنگ و امکان راهبردی آغاز آن شکافی تعیینکننده وجود دارد.
مصطفی صادقی در روزنامه صبح نو نوشت: بنیامین نتانیاهو در موقعیتی متناقض گرفتار شده است؛ سیاستمداری که برای گریز از شکست داخلی، چشم به گشایش جبههای تازه علیه ایران دوخته بود، اکنون با امتناع مهمترین متحد خود از ورود به همان جنگ مواجه شده است. بحرانی که قرار بود به ابزاری برای بقای سیاسی او تبدیل شود، اکنون به نشانهای از انزوای راهبردیاش بدل شده است.
ائتلاف نتانیاهو در انتخابات اکتبر اکثریت پارلمانی را از دست داده و گادی آیزنکوت مأمور تشکیل کابینه شده است. الجزیره از احتمال شکلگیری ائتلافی ۶۷ کرسی علیه او خبر داده است. در چنین شرایطی، جنگ با ایران میتوانست با ایجاد وضعیت اضطراری، روند انتقال قدرت را مختل و مخالفان را زیر فشار تشکیل دولت وحدت ملی قرار دهد.
آهرون برگمن، پژوهشگر کینگز کالج لندن، نیز به همین احتمال اشاره کرده است. تجربه جنگ یازدهروزه غزه در سال ۲۰۲۱ نشان داد که بحران نظامی میتواند روند انتقال قدرت را به تأخیر بیندازد؛ هرچند لزوماً مانع نهایی آن نمیشود.
بااینحال، میان نیاز سیاسی نتانیاهو به جنگ و امکان راهبردی آغاز آن شکافی تعیینکننده وجود دارد. یدیعوت آحارونوت از تماسهای مکرر او با ترامپ برای ازسرگیری حملات به ایران خبر داده، درحالیکه شبکه ۱۳ اسرائیل گزارش کرده دستگاه نظامی این رژیم ضرورتی فوری برای حمله مجدد نمیبیند.
محدودیت اصلی اما در واشنگتن است. ترامپ ادامه فشار اقتصادی بر ایران را بر ورود به جنگی تازه ترجیح میدهد. این رویکرد را نمیتوان صرفاً به خویشتنداری نسبت داد؛ جنگ پیشین هزینههای اقتصادی و سیاسی قابلتوجهی برای آمریکا داشته است. ترامپ نیز افزایش قیمت نفت و بنزین را از عوامل احتمالی آسیب انتخاباتی جمهوریخواهان دانسته است.
در منطق قدرت، توان آغاز جنگ الزاماً به معنای توان مدیریت پیامدهای آن نیست. برتری نظامی آمریکا نمیتواند بهتنهایی هزینههای گسترش درگیری، اختلال در بازار انرژی و فشار بر سیاست داخلی این کشور را مهار کند. از این منظر، پرهیز واشنگتن از جنگ تازه را میتوان نشانه محدود شدن آزادی عمل راهبردی آن دانست.
این واگرایی برای نتانیاهو شکستی مضاعف است. او در داخل اسرائیل ابتکار عمل سیاسی را از دست داده و در خارج نیز نتوانسته متحد آمریکایی خود را با ضرورتهای بقای سیاسیاش همراه کند. تهدید نظامی بدون اجماع روشن در تلآویو و حمایت واشنگتن، بیش از پیش خصلتی نمایشی و فشارآفرین مییابد؛ هرچند احتمال اقدام محدود را نمیتوان منتفی دانست.
کنایه ماجرا در همین وارونگی نهفته است: نتانیاهو که سالها تهدید ایران را مبنای ضرورت تداوم رهبری خود معرفی میکرد، اکنون برای حفظ همان رهبری به بحرانی نیازمند شده که حتی نزدیکترین متحدش ضرورتی برای آغاز آن نمیبیند.
شکست نخست از صندوق رأی برخاست؛ شکست دوم از محاسبات واشنگتن.
دیدگاه تان را بنویسید