خرید یک کسبوکار فعال بهتر است یا شروع از صفر؟
تصور کنید سرمایه‌ای برای ورود به بازار دارید و می‌خواهید کسبوکار خودتان را راه‌اندازی کنید. در این شرایط دو مسیر پیش روی شماست؛ یا همه‌چیز را از صفر بسازید یا کسب‌وکاری را بخرید که قبلا فعالیت خود را آغاز کرده است. در نگاه اول، خرید یک مجموعه فعال ممکن است ساده‌تر به نظر برسد، چون بخشی از مسیر راه‌اندازی را طی کرده است. از طرف دیگر، شروع از صفر به شما اجازه می‌دهد همه تصمیم‌ها را مطابق برنامه خودتان بگیرید.
اما کدام انتخاب منطقی‌تر است؟ برای پاسخ به این سؤال باید فراتر از سرمایه اولیه نگاه کنید و عواملی مثل زمان ورود به بازار، هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده، وضعیت مشتریان و میزان ریسک را هم در نظر بگیرید.
قبل از هر تصمیم، مشخص کنید دقیقا چه چیزی می‌خواهید بخرید
اولین نکته‌ای که باید بدانید این است که خرید یک مجموعه و کسبوکار ثبت‌شده الزاما به معنای خرید یک کسبوکار فعال نیست. این دو مفهوم با یکدیگر تفاوت دارند و شناخت آن‌ها می‌تواند جلوی بسیاری از تصمیم‌های اشتباه را بگیرد.
یک مجموعه ثبت‌شده ممکن است فقط دارای شخصیت حقوقی، شماره ثبت و شناسه ملی باشد و فعالیت اقتصادی مشخصی نداشته باشد. در مقابل، کسبوکار فعال مجموعه‌ای از مشتریان، کارکنان، تجهیزات، قراردادها و جریان درآمدی دارد.
برای مثال، اگر یک شرکت خدماتی فعال را خریداری کنید، ممکن است همراه آن قراردادهای جاری، نیروی انسانی و مشتریان ثابت نیز به شما منتقل شوند. اما خرید یک مجموعه آماده و غیرفعال لزوما چنین مزایایی ندارد.
بنابراین، پیش از بررسی قیمت باید مشخص کنید هدفتان صرفا در اختیار داشتن یک شخصیت حقوقی است یا می‌خواهید فعالیت اقتصادی موجودی را ادامه دهید. پاسخ این سؤال، مسیر بررسی گزینه‌ها را کاملا تغییر می‌دهد.
شروع کسبوکار از صفر چه مزایا و چالش‌هایی دارد؟
راه‌اندازی کسبوکار جدید به شما فرصت می‌دهد فعالیت خود را دقیقا مطابق ایده و اهدافی که دارید شکل دهید. از انتخاب نام و هویت برند گرفته تا استخدام نیرو، تعیین خدمات و نحوه ارتباط با مشتریان، همه‌چیز تحت مدیریت شما خواهد بود.
این اختیار به‌ویژه زمانی ارزشمند است که قصد دارید محصول یا خدمتی متفاوت ارائه کنید و نمی‌خواهید محدودیت‌های یک مجموعه قدیمی را بپذیرید.
البته ساختن کسبوکار از ابتدا همیشه آسان نیست. ممکن است ماه‌ها زمان صرف شناخت بازار، پیدا کردن مشتری و اصلاح روش فروش شود. حتی اگر محصول مناسبی داشته باشید، تا زمانی که مشتریان به برند شما اعتماد نکنند، رسیدن به درآمد پایدار دشوار خواهد بود.
موضوع مهم دیگر، برآورد هزینه‌هاست. اجاره محل، تجهیزات، تبلیغات، حقوق کارکنان و دریافت مجوزها بخشی از مخارج احتمالی هستند. اگر فعالیت شما به شخصیت حقوقی نیاز داشته باشد، باید هزینه ثبت شرکت را نیز در برنامه مالی خود در نظر بگیرید. البته این مبلغ تنها یکی از هزینه‌های شروع فعالیت است و نباید با کل سرمایه لازم برای راه‌اندازی کسبوکار اشتباه گرفته شود.
در مجموع، شروع از صفر برای افرادی مناسب‌تر است که ایده مشخصی دارند، می‌خواهند ساختار کسبوکار را خودشان طراحی کنند و فرصت کافی برای ورود تدریجی به بازار دارند.
خرید یک کسبوکار فعال چه فرصت‌هایی در اختیار شما می‌گذارد؟
مهم‌ترین مزیت خرید یک کسبوکار فعال این است که لازم نیست تمام مراحل اولیه را دوباره تجربه کنید. مجموعه‌ای که چند سال فعالیت کرده، احتمالا بخشی از زیرساخت‌های لازم برای فروش و ارائه خدمات را در اختیار دارد.
برای مثال، خرید یک فروشگاه فعال می‌تواند به معنای دسترسی به تأمین‌کنندگان شناخته‌شده، کارکنان باتجربه و مشتریانی باشد که از قبل با فروشگاه آشنایی دارند. در چنین شرایطی ممکن است بتوانید سریع‌تر از راه‌اندازی یک فروشگاه جدید به درآمد برسید.
بااین‌حال، سابقه فعالیت به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت نیست. گاهی کسب‌وکاری که ظاهرا مشتریان زیادی دارد، با مشکلات مالی، بدهی‌های سنگین یا کاهش فروش مواجه است. حتی ممکن است بخش بزرگی از مشتریان به مالک قبلی وابسته باشند و پس از انتقال مالکیت، همکاری خود را ادامه ندهند.
به همین دلیل، خرید کسبوکار فعال زمانی ارزشمند است که عملکرد واقعی آن قابل بررسی باشد و بتوانید با اطلاعات مالی معتبر، آینده فعالیتش را ارزیابی کنید.
خرید کسبوکار آماده یا شروع از صفر؛ کدام هزینه کمتری دارد؟
برای مقایسه هزینه‌ها نباید فقط مبلغ خرید یک مجموعه را با مخارج ثبت و راه‌اندازی شرکت جدید مقایسه کنید. باید تمام سرمایه‌ای را که تا رسیدن به فعالیت پایدار نیاز دارید، محاسبه کنید.
|
معیار |
خرید کسبوکار فعال |
شروع از صفر |
|
سرمایه اولیه |
وابسته به ارزش مجموعه و دارایی‌ها |
وابسته به نوع فعالیت و زیرساخت‌ها |
|
زمان ورود به بازار |
معمولاً کوتاه‌تر |
معمولاً طولانی‌تر |
|
جذب مشتری |
امکان استفاده از مشتریان موجود |
نیازمند ساختن پایگاه مشتری |
|
هزینه‌های پنهان |
بدهی‌ها و تعهدات احتمالی |
هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده راه‌اندازی |
|
رسیدن به درآمد |
احتمال درآمدزایی سریع‌تر |
وابسته به سرعت جذب مشتری |
|
آزادی در تصمیم‌گیری |
ممکن است با محدودیت‌های قبلی همراه باشد |
معمولاً بیشتر است |
در بررسی گزینه‌های خرید، نوع شرکت نیز اهمیت دارد. برای مثال، اگر قصد خرید یک مجموعه با سهامی خاص را داشته باشید، آگاهی از قیمت فروش شرکت سهامی خاص می‌تواند به شما کمک کند حدود هزینه خرید شخصیت حقوقی را بررسی کنید. بااین‌حال، ارزش یک مجموعه ثبت‌شده با ارزش یک کسبوکار فعال و سودآور یکسان نیست؛ زیرا در حالت دوم، دارایی‌ها، درآمد، قراردادها و شرایط بازار نیز بر ارزش‌گذاری اثر می‌گذارند.
برای تصمیم‌گیری بهتر، هزینه هر دو مسیر را حداقل برای چند ماه نخست فعالیت برآورد کنید. ممکن است خرید یک مجموعه در ابتدا گران‌تر باشد، اما هزینه‌های ایجاد زیرساخت و جذب مشتری را کاهش دهد. در مقابل، کسبوکار جدیدی که به سرمایه اولیه کمتری نیاز دارد، ممکن است تا زمان رسیدن به فروش مناسب به منابع مالی بیشتری احتیاج پیدا کند.
قبل از خرید یک کسبوکار، چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
اگر تصمیم دارید یک مجموعه فعال بخرید، بررسی دقیق وضعیت آن مهم‌تر از مذاکره بر سر قیمت است. بهتر است پیش از امضای قرارداد، این پنج موضوع را بررسی کنید:
-
درآمد و سود واقعی: فقط به رقم فروش توجه نکنید. صورت‌های مالی، هزینه‌های جاری و جریان نقدی را بررسی کنید تا مشخص شود چه میزان سود واقعی باقی می‌ماند.
-
بدهی‌ها و تعهدات: وضعیت مالیات، بیمه، تسهیلات بانکی، مطالبات کارکنان و تعهدات قراردادی باید روشن باشد.
-
قراردادها و مشتریان: بررسی کنید قراردادهای مهم پس از انتقال مالکیت ادامه پیدا می‌کنند یا به توافق مجدد نیاز دارند.
-
دارایی‌ها و مجوزها: مالکیت تجهیزات، موجودی کالا، علائم تجاری و امکان انتقال یا ادامه اعتبار مجوزها را مشخص کنید.
-
دلیل فروش: از مالک بپرسید چرا قصد واگذاری دارد و توضیحات او را با وضعیت مالی و عملیاتی مجموعه تطبیق دهید.
در این مرحله بهتر است از حسابدار و مشاور حقوقی کمک بگیرید. همچنین توجه کنید که خرید سهام یک شرکت با خرید دارایی‌های یک کسبوکار آثار حقوقی یکسانی ندارد و باید تعهدات هر روش جداگانه بررسی شوند.
چه زمانی شروع کسبوکار از صفر انتخاب منطقی‌تری است؟
اگر ایده مشخص و متفاوتی دارید، احتمالاً ساختن کسبوکار جدید آزادی عمل بیشتری در اختیارتان قرار می‌دهد. برای مثال، فردی که می‌خواهد یک فروشگاه اینترنتی با مدل فروش اختصاصی ایجاد کند، ممکن است ترجیح دهد به‌جای خرید فروشگاهی با ساختار قدیمی، همه فرایندها را از ابتدا طراحی کند.
همچنین اگر سرمایه شما محدود است و امکان شروع فعالیت در مقیاس کوچک را دارید، راه‌اندازی تدریجی می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. در این روش می‌توانید ابتدا بازار را آزمایش کنید و متناسب با میزان تقاضا، سرمایه‌گذاری را افزایش دهید.
البته به شرطی که منابع مالی کافی برای پوشش هزینه‌ها تا زمان رسیدن به درآمد مناسب داشته باشید.
چه زمانی خرید یک کسبوکار فعال ارزش بیشتری دارد؟
خرید کسبوکار فعال زمانی گزینه جذاب‌تری است که بخواهید سریع‌تر وارد بازار شوید و مجموعه‌ای پیدا کرده باشید که عملکرد مالی قابل‌قبولی دارد.
این روش برای افرادی که تجربه مدیریت دارند و می‌توانند مشکلات عملیاتی یک مجموعه را شناسایی و اصلاح کنند نیز مناسب است.
فرض کنید دو گزینه پیش روی شماست: راه‌اندازی یک کارگاه تولیدی جدید یا خرید کارگاهی که تجهیزات، کارکنان و سفارش‌های جاری دارد. اگر وضعیت مالی کارگاه موجود شفاف باشد و قیمت خرید آن با درآمد و دارایی‌های واقعی تناسب داشته باشد، خرید می‌تواند بخشی از زمان و هزینه راه‌اندازی را کاهش دهد.
اما اگر تجهیزات فرسوده باشند، مشتریان در حال ریزش باشند یا بدهی‌های مجموعه مشخص نباشد، شروع یک فعالیت جدید ممکن است تصمیم کم‌ریسک‌تری باشد.
در نهایت کدام مسیر برای شما مناسب‌تر است؟
برای انتخاب بین خرید کسبوکار فعال و شروع از صفر، سه سؤال از خودتان بپرسید: چه میزان سرمایه در اختیار دارید؟ چقدر برای رسیدن به درآمد فرصت دارید؟ و آیا تجربه کافی برای مدیریت یک مجموعه موجود را دارید؟
اگر سرمایه محدود، ایده مشخص و فرصت کافی برای رشد تدریجی دارید، شروع از صفر می‌تواند مسیر مناسب‌تری باشد. اما اگر سرمایه کافی دارید و مجموعه‌ای با عملکرد مالی شفاف و مشتریان پایدار پیدا کرده‌اید، خرید کسبوکار فعال ارزش بررسی بیشتری دارد.
نکته مهم این است که هیچ‌کدام از این دو مسیر به‌خودی‌خود بهتر نیستند. انتخاب درست زمانی شکل می‌گیرد که هزینه واقعی، ریسک‌ها و فرصت‌های هر گزینه را متناسب با شرایط خودتان بررسی کنید.
دیدگاه تان را بنویسید