مشکل جدید آمریکا در بحبوحه جنگ با ایران

کد خبر: 1419284

در شرایطی که ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت آمریکا به‌شدت کاهش یافته است، پنتاگون برای تأمین یکی از مواد اولیه ضروری در ساخت این موشک‌ها با مشکل روبه‌رو شده است.

مشکل جدید آمریکا در بحبوحه جنگ با ایران

 کمبود یک ماده اولیه حیاتی برای ساخت موشک‌های پاتریوت، مشکل جدیدی پیش روی پنتاگون قرار داده است.

به گزارش تسنیم، در شرایطی که ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت آمریکا به‌شدت کاهش یافته است، پنتاگون برای تأمین یکی از مواد اولیه ضروری در ساخت این موشک‌ها با مشکل روبه‌رو شده است. 

الیاف «ریون کربنی‌شده» که در ساخت نازل موتور موشک‌های پاتریوت به کار می‌رود، عمدتاً از طریق یک شرکت فرانسوی تأمین می‌شود. این شرکت اعلام کرده است که ظرفیت تولیدش محدود است و نمی‌تواند به‌سرعت پاسخگوی تقاضای فزاینده آمریکا باشد.

روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی نوشت مشکل تأمین این ماده، یکی از نمونه‌های آسیب‌پذیری زنجیره تولید تسلیحات آمریکا است. پنتاگون برای افزایش تولید موشک‌های رهگیر خود به مواد و قطعاتی نیاز دارد که گاهی تنها یک یا چند شرکت در جهان قادر به تولید آن‌ها هستند. در چنین شرایطی، کمبود یک ماده اولیه می‌تواند روند ساخت یک سامانه تسلیحاتی را مختل کند.

وابستگی موشک‌های پاتریوت به یک تأمین‌کننده فرانسوی

الیاف ریون در شکل اولیه خود ماده‌ای معمولی است، اما پس از طی فرایند کربنیزه شدن، در برابر دماهای بسیار بالا مقاومت می‌کند. این ویژگی برای ساخت نازل موتور موشک‌های رهگیر پیشرفته پاتریوت ضروری است. این موشک‌ها برای مقابله با حملات موشکی در اختیار آمریکا و شماری از متحدانش قرار دارند.

در حال حاضر، تنها یک نوع از ریون برای استفاده در پیشرفته‌ترین موشک‌های پاتریوت، یعنی PAC-3 MSE، تأیید صلاحیت شده است. شرکت فرانسوی آریان‌گروپ این محصول را تولید می‌کند و شرکت آمریکایی پارک ایروسپیس نیز تنها توزیع‌کننده آن در آمریکای شمالی است.

زنجیره تولید این ماده از جمهوری چک آغاز می‌شود. الیاف اولیه در کارخانه‌ای متعلق به یک شرکت صنایع شیمیایی تایلندی تولید و سپس به فرانسه منتقل می‌شوند. در آنجا، الیاف به پارچه تبدیل می‌شوند و آریان‌گروپ آن‌ها را در تأسیسات خود در نزدیکی شهر بوردو کربنیزه می‌کند.

محصول نهایی به شکل رول‌های سیاه‌رنگ به کارخانه پارک ایروسپیس در ایالت کانزاس آمریکا فرستاده می‌شود. این شرکت الیاف را با رزین مخصوص می‌پوشاند و پس از تکمیل فرایند آماده‌سازی، آن‌ها را در اختیار شرکت ال‌تری‌هریس قرار می‌دهد. ال‌تری‌هریس نیز این ماده را در ساخت نازل موتور راکتی موشک‌های پاتریوت به کار می‌گیرد.

با افزایش نیاز پنتاگون به موشک‌های رهگیر، مقام‌های این وزارتخانه از پارک ایروسپیس خواسته‌اند تأمین ریون را افزایش دهد. اما برایان شور، مدیرعامل این شرکت، می‌گوید تأمین‌کننده فرانسوی ظرفیت محدودی دارد و نمی‌توان با فشار آن را وادار به افزایش تولید کرد. او به وال‌استریت ژورنال گفت: «آن‌ها یک شرکت فرانسوی هستند. نمی‌توان با زور وادارشان کرد. در چنین شرایطی، ممکن است به‌سادگی فعالیتشان را متوقف کنند.»

کاهش ذخایر موشکی و دشواری افزایش تولید

مشکل تأمین ریون در شرایطی بروز کرده است که ذخایر موشک‌های رهگیر آمریکا به دلیل جنگ علیه ایران به‌سرعت کاهش یافته‌اند. بر اساس برآورد مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS)، تا پایان ماه ژوئیه ذخایر موشک‌های رهگیر آمریکا در مقایسه با سطح آن‌ها پیش از آغاز جنگ علیه ایران در ماه فوریه، حدود 65 درصد کاهش یافته بود.

موشک PAC-3 MSE یکی از پیشرفته‌ترین رهگیرهای سامانه پاتریوت است. این موشک برای انهدام هدف مستقیماً با آن برخورد می‌کند و می‌تواند موشک‌های بالستیک و دیگر پرتابه‌های ورودی را هدف قرار دهد. قیمت هر فروند از این موشک حدود چهار میلیون دلار است و ساخت آن نزدیک به دو سال زمان می‌برد. تولید هر موشک نیز به صدها قطعه و مواد اولیه تخصصی نیاز دارد.

پنتاگون برای افزایش تولید، قراردادهای بلندمدتی با شرکت‌های اصلی سازنده این سامانه منعقد کرده است. بر اساس توافق هفت‌ساله با لاکهید مارتین، قرار است تولید موشک‌های PAC-3 MSE تا پایان سال 2030 به حدود دو هزار فروند در سال برسد. این وزارتخانه همچنین با شرکت ال‌تری‌هریس برای افزایش تولید همکاری می‌کند.

با این حال، افزایش ظرفیت تولید شرکت‌های اصلی به‌تنهایی مشکل را حل نمی‌کند. صدها شرکت کوچک و بزرگ در لایه‌های مختلف زنجیره تأمین صنایع دفاعی فعالیت می‌کنند و تولیدکنندگان اصلی برای ساخت تسلیحات به قطعات و مواد اولیه آن‌ها وابسته‌اند. اگر یکی از این شرکت‌ها نتواند سفارش‌ها را تأمین کند، تولید کل سامانه با مشکل روبه‌رو می‌شود.

داده‌های شرکت نرم‌افزاری دفاعی «ایر» نشان می‌دهد وابستگی مشترک میان تأمین‌کنندگان تسلیحات آمریکا بسیار بالاست. بیش از 70 درصد تأمین‌کنندگان رده دوم موشک‌های PAC-3، قطعات مورد نیاز سامانه دفاع موشکی تاد را نیز تأمین می‌کنند. همچنین 69 درصد از 3300 تأمین‌کننده رده سوم در زنجیره تولید پنج سامانه موشکی PAC-3، تاد، SM-2، SM-3 و SM-6 حضور دارند.

این تمرکز تولید، صنایع دفاعی آمریکا را در برابر اختلال در فعالیت تأمین‌کنندگان آسیب‌پذیر می‌کند. تعطیلی یک کارخانه، اعتصاب کارگران یا بروز یک حادثه صنعتی می‌تواند تولید چند سامانه تسلیحاتی را به‌طور هم‌زمان تحت تأثیر قرار دهد.

چرا ظرفیت تولید صنایع دفاعی آمریکا کاهش یافت؟

وال‌استریت ژورنال بخشی از مشکلات کنونی را نتیجه تغییرات ساختاری صنایع دفاعی آمریکا پس از جنگ سرد می‌داند. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، دولت آمریکا با هدف کاهش هزینه‌های نظامی، سفارش‌های تسلیحاتی را محدود کرد. در پی این سیاست، شرکت‌های بزرگ صنایع هوافضا و دفاعی به‌تدریج در یکدیگر ادغام شدند و شمار پیمانکاران اصلی این صنعت از 51 شرکت به پنج شرکت کاهش یافت.

در همین دوره، بسیاری از شرکت‌های کوچک و تخصصی که قطعات و مواد اولیه مورد نیاز صنایع دفاعی را تولید می‌کردند، از بازار خارج شدند یا فعالیت خود را متوقف کردند. بخشی از تولید نیز به خارج از آمریکا منتقل شد. بر اساس گزارش پنتاگون در سال 2022، شمار کسب‌وکارهای کوچک فعال در پایگاه صنعتی دفاعی آمریکا طی یک دهه پیش از آن 40 درصد کاهش یافته بود.

اکنون پنتاگون برای جبران این کاهش ظرفیت تلاش می‌کند مستقیماً با شرکت‌های کوچک‌تر و تأمین‌کنندگان رده‌های پایین‌تر وارد مذاکره شود. هدف این است که موانع تولید در بخش‌هایی شناسایی شود که شرکت‌های بزرگ تسلیحاتی کنترل مستقیمی بر آن‌ها ندارند.

با این حال، بازسازی شبکه تأمین‌کنندگان کار ساده‌ای نیست. راه‌اندازی کارخانه‌های جدید، تأمین تجهیزات و نیروی متخصص و دریافت مجوزهای لازم زمان زیادی می‌برد. استفاده از مواد جایگزین نیز مستلزم آزمایش‌های سخت‌گیرانه است. در صنایع موشکی، حتی یک نقص کوچک در مواد اولیه می‌تواند عملکرد موشک را مختل کند و به همین دلیل، جایگزینی یک ماده تأییدشده با محصولی دیگر به‌سرعت امکان‌پذیر نیست.

تلاش برای یافتن منابع جایگزین

پارک ایروسپیس برای افزایش عرضه ریون، ابتدا پنج میلیون دلار در اختیار آریان‌گروپ قرار داده است تا راه‌اندازی یک خط تولید جدید در کارخانه فرانسوی این شرکت تسریع شود. انتظار می‌رود این خط تولید در سال 2028 فعالیت خود را آغاز کند، اما ظرفیت آن برای پاسخگویی به تمام نیازهای آمریکا کافی نخواهد بود.

دو شرکت همچنین درباره احداث کارخانه‌ای در آمریکا به توافق اولیه رسیده‌اند. پارک ایروسپیس متعهد شده است 25 میلیون دلار برای پیشبرد این طرح پیش‌پرداخت کند. در صورت اجرای برنامه‌ها، کارخانه جدید حدود سال 2030 افتتاح خواهد شد. این زمان‌بندی نشان می‌دهد که حتی با سرمایه‌گذاری جدید نیز آمریکا برای چند سال دیگر به تولیدکنندگان خارجی وابسته خواهد ماند.

یکی از موانع افزایش صادرات آریان‌گروپ به آمریکا، تعهد این شرکت به مشتریان اروپایی است. افزایش سهم آمریکا از تولید فعلی می‌تواند عرضه محصول به مشتریان دیگر، از جمله ارتش فرانسه، را کاهش دهد. آریان‌گروپ نیز اعلام کرده است که برای افزایش ظرفیت تولید برنامه‌ریزی می‌کند، اما درباره امکان تأمین فوری نیازهای آمریکا توضیح مشخصی نداده است.

پنتاگون یک گزینه دیگر نیز در اروپا دارد. شرکت آلمانی انکا در شهر اوبرنبورگ ریون تولید می‌کند، اما محصول این شرکت هنوز برای استفاده در موشک PAC-3 MSE تأیید نشده است. افزون بر این، انکا با مشکلات مالی روبه‌روست و قصد دارد فعالیت کارخانه خود را متوقف کند.

پس از آنکه مدیران انکا در ژانویه سال گذشته از برنامه خود برای تعطیلی کارخانه خبر دادند، شرکت آمریکایی آی‌سی‌اف مرکانتایل و مقام‌های پنتاگون برای جلوگیری از توقف تولید وارد مذاکره شدند. در نهایت، پیمانکاران صنایع دفاعی آمریکا و پنتاگون متعهد شدند حجم قابل توجهی از ریون این شرکت را خریداری کنند. پنتاگون وعده داده است طی دو سال بیش از 470 هزار پوند، معادل حدود 213 تن، از این محصول بخرد.

این سفارش‌ها فعلاً تعطیلی کارخانه را به تعویق انداخته‌اند، اما تضمینی برای ادامه فعالیت آن در بلندمدت نیستند. مدیرعامل آی‌سی‌اف مرکانتایل هشدار داده است که تولید در این کارخانه احتمالاً در مقطعی از سال 2028 متوقف خواهد شد.

پارک ایروسپیس نیز در حال بررسی منابع جایگزین است. این شرکت قصد دارد کارخانه‌ای به ارزش 65 میلیون دلار در ایالت اوکلاهما احداث کند و با همکاری ال‌تری‌هریس، محصولات شرکت انکا و چند منبع دیگر را آزمایش می‌کند. با این حال، هیچ‌یک از این گزینه‌ها هنوز تمام مراحل آزمایش و تأیید صلاحیت را پشت سر نگذاشته‌اند.

یک ماده کوچک در زنجیره‌ای بزرگ

ریون کربنی‌شده به دلیل مقاومت در برابر حرارت شدید، نقش مهمی در ساخت نازل موتور موشک‌های رهگیر دارد. هنگام روشن شدن موتور، دمای گازهای حاصل از سوختن می‌تواند از پنج هزار درجه فارنهایت فراتر برود. لایه ریون کربنی‌شده در داخل نازل به‌تدریج فرسوده می‌شود و مانع از ذوب شدن بدنه موتور بر اثر این حرارت شدید می‌شود.

این ماده در ابتدا برای چنین کاربردی تولید نمی‌شد. پژوهشگران شرکت آمریکایی یونیون کارباید در سال 1958 دریافتند که حرارت دادن تدریجی ریون در شرایط خلأ می‌تواند آن را به الیاف کربنی مقاوم در برابر دماهای بالا تبدیل کند. همین ویژگی بعدها زمینه استفاده از آن را در صنایع هوافضا و ساخت موتورهای راکتی فراهم کرد.

آماده‌سازی این الیاف برای کاربردهای نظامی نیز فرایندی پیچیده است. الیاف باید پیوسته و عاری از ناخالصی باشند و مراحل شست‌وشو و فرآوری آن‌ها با دقت زیادی انجام شود. از سوی دیگر، جایگزینی این ماده با نمونه‌های دیگر به آزمایش‌های طولانی نیاز دارد. شرکت‌ها باید اطمینان پیدا کنند که مواد جدید در شرایط حرارتی و فشاری شدید، عملکرد قابل قبولی دارند.

مشکل کنونی پنتاگون نشان می‌دهد افزایش تولید موشک‌های پیشرفته صرفاً به سفارش بیشتر به شرکت‌های بزرگ تسلیحاتی وابسته نیست. این هدف به شبکه‌ای گسترده از تولیدکنندگان مواد اولیه و قطعات تخصصی نیاز دارد. اگر حتی یکی از حلقه‌های این زنجیره نتواند نیاز تولید را تأمین کند، افزایش ظرفیت کارخانه‌های اصلی نیز لزوماً به تولید موشک‌های بیشتر منجر نخواهد شد.

برایان شور، مدیرعامل پارک ایروسپیس، با اشاره به تلاش‌ها برای یافتن منابع جایگزین ریون گفته است: «حتی با وجود این منابع جایگزین موقت، باز هم با چالش بزرگی روبه‌رو خواهیم بود.»

 

۰

دیدگاه تان را بنویسید

 

تازه های سایت