آمريكا؛ بدعت بين المللی
ديروز خبر خودداري چند كشور اروپائي و جنوب خليج فارس از تحويل سوخت به هواپيماهاي ايراني در فرودگاههاي اين كشورها توسط مسئولان خود آن كشورها تكذيب شد. مسئولان ايراني نيز اعلام كردند هواپيماهاي ايراني مشكل سوخت ندارند و ميتوانند طبق برنامه عادي گذشته به فعاليتهاي مسافربري خود ادامه دهند. اين تكذيبها و توضيحات در پي انتشار اخباري صورت گرفت كه براساس آنها آلمان، انگليس، كويت و امارات از تحويل سوخت به هواپيماهاي مسافري ايران در فرودگاههاي خود، خودداري كرده و اين اقدام را در چارچوب عمل به آنچه دولت آمريكا آنرا قانون تحريم ايران ناميده و پس از تصويب مجلسين خود به امضاء اوباما رئيسجمهور آن كشور نيز رسانده توجيه كرده بودند. علاوه بر اين، ديروز كميته اجرائي كميسيون اروپا با انتشار بيانيهاي محدوديتهاي جديدي را براي پرواز هواپيماهاي جمهوري اسلامي ايران وضع و اعلام كرد. اين محدوديتها هر چند به كيفيت هواپيماها مربوط ميشود ولي نوعي تبعيت از قانون خودساخته آمريكاست. با قطع نظر از اصل خبرها و تكذيب آنها، نكته مهمي كه در اين ميان وجود دارد و بايد به آن توجه شود اينست كه چنين تصميمي عليه هواپيماهاي مسافربري با مقررات بينالمللي مغاير و با ضوابط سازمان بينالمللي هواپيمائي (ايكائو) در تضاد است. به همين دليل، جمهوري اسلامي ايران بايد براي مقابله با اقدامات خلاف مقررات بينالمللي كه توسط آمريكا عليه ايران صورت ميگيرد برنامهريزي كند و بگونهاي عمل نمايد كه دولتها تمايلي به تن دادن به اجراي قوانين خود ساخته آمريكا نشان ندهند. جمهوري اسلامي ايران از يكطرف بايد با افشاي اين اقدام خصمانه عليه ناوگان هوائي كشور، مانع استمرار اين رفتارهاي كودكانه شود و از سوي ديگر با طرح موضوع نزد مجامع بينالمللي از اعمال مقررات فرامرزي از جانب آمريكا ممانعت بعمل آورد. موضوع مهمتر اينست كه احتمال اعمال سياستهاي تلافي جويانه نيز ميتواند مورد بررسي و ارزيابي قرار گيرد. ايران و آمريكا اكنون چندين دهه است كه مراودات و مناسبات هوائي ندارند و در نتيجه قانونگذاران آمريكائي به خوبي ميدانستهاند كه مصوبات آنها در قلمرو آمريكا موضوعيت ندارد و قابل اجرا نيست. چرا كه اساساً پروازي از جانب ايران عازم آمريكا نميشود و يا از آمريكا عازم ايران نميشود، اما در واقع آمريكا با اين نوع قانونگذاري، براي ديگر كشورها در صحنه تنظيم مناسبات آنها با ايران، تصرف نموده و بجاي آنها سياستگذاري و تصميم گيري كرده است. اين پديده بسيار شرم آور است كه حق راي، حق تصميم گيري و بالاتر از آن، استقلال رأي و استقلال عمل كشورها تحت الشعاع قوانين فرامرزي آمريكا قرار گيرد و مشتي عناصر كينه توز با اتخاذ سياستهاي ضد ايراني، براي دنيا تعيين تكليف نمايند. اين پديده، زنگ خطر بزرگي را در جهان معاصر به صدا در آورده كه عدهاي در واشنگتن ميخواهند بجاي دنيا و براي دنيا "تصميم سازي" و تصميم گيري كنند و اهداف و برنامهها و اميال خود را بر ديگران تحميل نمايند. نكته مهم اينست كه مطابق قوانين بين المللي، مصوبات و عملكرد كشورها در خارج از مرزهاي جغرافيائي آنها نبايد و نميتواند مخل و مغاير قوانين بينالمللي باشد و محدوديتها و موانعي براي اجراي قوانين بينالمللي ايجاد و تحميل نمايد. دنياي معاصر تصور نكند كه اين پديده فقط عليه ايران است و فقط به همين مورد محدود خواهد ماند بلكه اين درواقع بدعتي است كه سرآغاز نابودي و اضمحلال قوانين و رفتارهاي بينالمللي خواهد بود. اگر امروز آمريكا با دست زدن به چنين سياستي براي ساير كشورها بتواند تعيين تكليف نمايد و برخي كشورهاي اقمار آمريكا براي خوش خدمتي به واشنگتن در راه تحقق اين رفتارهاي هنجارشكن وسوسه شوند و به خوش رقصي بپردازند، هيچ تضميني وجود ندارد كه فردا ساير كشورها براي الگوبرداري از همين روشهاي فرامرزي، دست روي دست نگذارند و با تكرار اين هنجارشكني ها، اصول روابط بين الملل را دچار چالش نكنند. انتظار ميرود كشورهاي مستقل و نهادهاي بينالمللي در برابر اين اقدامات غيراصولي و در عين حال خصمانه ايستادگي كنند و با حداكثر توان و ظرفيت خود مانع شكل گيري يك بدعت بينالمللي در اين مقوله شوند. جا افتادن اين رفتارها و هنجارشكنيها ميتواند بنيان مناسبات سالم در قلمرو بينالمللي را لرزان و بي ثبات كند، پديدهاي كه دود آن به چشم همگان خواهد رفت و طبعاً هيچكس نبايد از آن استقبال كند.
دیدگاه تان را بنویسید