چین چگونه ابرقدرتی خواهد شد؟
یکی از دلایلی که بسیاری از کشورهای غربی به خیزش چین بد گمان میباشند این است که هنوز هم در میان الیت حاکم بر چین توافق نظری در مورد چگونگی ادامه این خیزش وجود ندارد.
با توجه به شرایط کنونی، معلوم نیست چین در دهه آینده قصد دارد به چه نوع قدرتی تبدیل شود؟ یکی از دلایلی که بسیاری از کشورهای غربی به خیزش چین بد گمان می باشند این است که هنوز هم در میان الیت حاکم بر چین توافق نظری در مورد چگونگی ادامه این خیزش وجود ندارد. به عبارتی چینیها هنوز تصمیم نگرفتهاند که در آینده به چه قدرتی مبدل شوند؛ اقتصادی یا نظامی؟ به گزارش سرویس بینالملل «فردا» به نقل از نشریه آمریکایی فارین افرز، در اولین دهههای اصلاحات در چین به رهبری دنگ شائو پینگ، این کشور با کشورها و نهادهای بینالمللی بسیاری ارتباط برقرار کرد. مشاورین اقتصادی چون "وو جینگ لیان" - ملقب به آقای بازار- به شدت از اصلاحات اقتصادی به دفاع برخواستند. به طور همزمان دنگ شائو پینگ با احیاء استراتژی "مدرن سازی چهار گانه" (کشاورزی، صنعت، دفاع ملی و علم و تکنولوژی) تلاش داشت تا چین را به چهرهای برتر در سطح جهان مبدل سازد. نتیجه اصلاحات دنگ شائو پینگ، ظهور چین به عنوان یک قدرت جهانی بود که از بعد سیاسی و نظامی چندان پیشرفته نیست. اما سیاست خارجی چین تقریبا مشابه همان اصول دنگ شائو پینگ است که عقیده داشت "از روشن گویی بپرهیزید و بر ایهام بیفزایید". در حالی که امروزه رشد اقتصادی چین در حال افزایش است و نفوذ این کشور نه تنها در آسیا بلکه در آفریقا و امریکای لاتین نیز گسترش یافته است، این نفوذ و گستردگی موجب شده تا برخی از کشورها به خیزش چین به عنوان یک تهدید بنگرند و حتی چینیها مجبور شدهاند بارها به توضیح در مورد این مسئله بپردازند. حتی واژه ای چون "خیزش آرام" چین که در سال 2003 جعل شد و دو سال بعد رواج یافت نیز محل بحث قرار گرفت. این واژه بیشتر بر این تاکید دارد که خیزش چین مانند خیزش دیگر ابرقدرتها به دنبال استثمار کشورهای دیگر نیست و نه تنها مردم چین بلکه کشورهای دیگر را نیز منتفع خواهد ساخت. بسیاری از چینیها از همان ابتدا از این شعار حمایت کردند. اما همچنان در مورد آن مناقشه وجود داشت. برخی کارشناسان معتقد بودند که چین به عنوان یک ابر قدرت بایستی از قوه قهریه نیز برخوردار باشد تا به هنگام خطر به دفاع از منافع خود بپردازد. این بحثها به اینجا منتهی شد که واژه "خیزش آرام" جای خود را به "توسعه آرام" داد. امروزه در حالی که اهداف چین همچنان مشخص نیستند، بحثهای فراوانی پیرامون نقش چین در سطح دنیا در میان خود چینیها وجود دارد. از سویی عدهای معتقدند که چین بایستی در حال حاضر خود را به عنوان یک قدرت برتر در سطح دنیا معرفی کند. نمونه بارز این بحث در بحران مالی اخیر جلوهگر شد طوری که رییس بانک مرکزی چین - ژو ژیائو چوآن - اعلام کرد که دوره دلار به پایان رسیده است و یا حتی زمزمههایی در مورد ساختن تاسیسات دفاعی در سطح دنیا برای حفظ منافع چین شنیده شد. در سوی دیگر کارشناسان معقدند که مقامات چین بایستی از این صراحت کلام جلوگیری کنند. آنها معتقدند که چین نبایستی به امریکای دیگر در سطح جهان بدل شود، و حتی اگر هم بخواهد قادر به آنجام آن نیست. در این میان عدهای از مقامات چین "راه سومی" را برگزیدهاند و معتقدند چینیها بایستی در سطح دنیا مسئولیتهای بیشتری را بپذیرند و در زمینههایی چون آموزش، بهداشت و حمایتهای مالی فعالیت بیشتری را داشته باشد. آنها معتقدند که رشد اقتصادی چین در دهه اخیر سبب شده که تصویری منفی از چین به جهانیان نمایش داده شود که فقط به فکر منفعت مالی خویش میباشند. چین بایستی با حضور پر رنگ در مجامع بینالمللی این ایده را از بین ببرد. در حال حاضر مهمترین مشکل چین از دیدگاه کارشناسان، تهدید خارجی نیست بلکه تغییر فرهنگ سیاسی در چین میباشد. اصلاحات سه دهه اخیر موجب افزایش سریع ثروت در چین گشته است و این عاملی است که چینیها را نسبت به گذشته تغییر داده است. این که چینیها چگونه بر این مهم غلبه میکنند پرسش بدون پاسخی است. اما نکته در اینجاست که چینیها بایستی هر چه زودتر اقدامی در این زمینه انجام دهند، اما این بار بر خلاف گذشته چشم تمام جهانیان به چین دوخته شده است. به گزارش «فردا» در حال حاضر گریزی از تبدیل شدن چین به ابر قدرتی در سطح جهان نیست. به طور مثال مقامات امریکا در حال حاضر از 5000 استاد چینی جهت تدریس در دانشگاههای خود دعوت به عمل آوردهاند. این عمل به خوبی نشان میدهد که چین توانسته است مناسبات قدرت در سطح جهان را تغییر دهد. اما پرسش همچنان باقی است "چین چگونه ابرقدرتی خواهد شد؟"
دیدگاه تان را بنویسید