نفت علیه ترامپ

دونالد ترامپ وارد سومین سال از دوره دوم ریاست‌جمهوری خود می‌شود در حالی که دو بحران به‌طور همزمان دامن او را گرفته‌اند: قیمت نفت که پس از دستور او برای محاصره طولانی‌مدت بنادر ایران از مرز ۱۱۷ دلار عبور کرده، و فروپاشی اتحادهای سنتی که روزگاری ستون سیاست خارجی واشنگتن بودند. نتیجه، در یک کلمه، انزوایی است که حالا در نظرسنجی‌ها هم قابل اندازه‌گیری است.

تردد شناورهای متخلف در تنگه هرمز به کلی متوقف شده و نفت  از مرز 117 دلار هم فراتر رفته است. با بالا رفتن قیمت نفت، فشار بر دولت دونالد ترامپ هم در خارج و هم در داخل آمریکا بیشتر شده است و هم‌پیمانان واشنگتن علناً از جنگ ایران فاصله می‌گیرند. نخست‌وزیر لهستان گفته باید بلند و روشن اعلام شود که ترامپ مسئول گرانی سوخت است. امانوئل ماکرون هم پیامدهای جنگ را در فرانسه به درگیری با ایران ربط داده و تأکید کرده این جنگ، جنگ اروپا نیست. وزیر خارجه فرانسه نیز هشدار داده هر تنش تازه میان تهران و واشنگتن قیمت نفت را بالاتر می‌برد.

ترامپ درحالی ترامپ وارد سومین سال از دوره دوم ریاست‌جمهوری خود می‌شود دو بحران به‌طور همزمان دامن او را گرفته‌اند: قیمت نفت که پس از دستور او برای محاصره طولانی‌مدت بنادر ایران از مرز ۱۱۷ دلار عبور کرده، و فروپاشی اتحادهای سنتی که روزگاری ستون سیاست خارجی واشنگتن بودند. نتیجه، در یک کلمه، انزوایی است که حالا در نظرسنجی‌ها هم قابل اندازه‌گیری است.

در داخل آمریکا وضع بهتر نیست. براساس نظرسنجی موسسه گالوپ، دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، پس از هری ترومن، پایین‌ترین میزان محبوبیت را در میان روسای‌جمهور آمریکا طی ۹۰ سال گذشته دارد.نظرسنجی رویترز/ایپسوس نیز نشان می دهد رضایت از عملکرد ترامپ به پایین‌ترین حد از زمان بازگشتش به کاخ سفید رسیده و تنها ۲۹ درصد از سیاست اقتصادی او راضی‌اند.

این افزایش قیمت، پیش از آنکه در بازارهای جهانی جذب شود، به پمپ بنزین‌های آمریکا رسید. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد نزدیک به ۷۰ درصد آمریکایی‌ها نگران افزایش قیمت بنزین در پی درگیری با ایران هستند و اکثریت پاسخ‌دهندگان، شخص ترامپ و دولت او را مسئول گرانی سوخت می‌دانند. خود ترامپ پیش‌تر افزایش قیمت بنزین را «بهای کوچکی» برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای خوانده بود، اما افکار عمومی این معامله را نپذیرفته است.

پیامد این اعداد در تبلیغات انتخاباتی جمهوری‌خواهان نیز نمود پیدا کرده است. داده‌های رصد تبلیغات نشان می‌دهد جمهوری‌خواهان بین ۹ سپتامبر و ۱۷ اکتبر کمتر از یک دلار از هر ۱۰۰ دلار بودجه تبلیغات تلویزیونی خود را صرف مناطقی کرده‌اند که نام ترامپ در آنها ذکر شود، در حالی که در فصل مقدماتی این رقم ۵۵ دلار بود. دموکرات‌ها در همان بازه، ۲۰ دلار از هر ۱۰۰ دلار را صرف تبلیغاتی کرده‌اند که ترامپ را مستقیماً به جنگ ایران، تعرفه‌ها و افزایش هزینه زندگی مرتبط می‌کند. ویت آیرس، نظرسنج جمهوری‌خواه، واقعیت تلخ را چنین خلاصه می‌کند: رئیس‌جمهوری که در محدوده ۳۰ درصد گیر کرده، کمک چندانی به نامزدهایی نمی‌کند که برای پیروزی به ۵۰ درصد آرا نیاز دارند.

«دونالد مسئول است»

نخستین ترک در جبهه متحدان، از لهستان آمد. دونالد تاسک، نخست‌وزیر لهستان، در اقدامی کم‌سابقه، شخص ترامپ را مسئول قیمت‌های «به‌شدت بالا»ی سوخت در اروپا دانست. تاسک گفت: «دونالد [ترامپ] مسئول این وضعیت است. ما هیچ شکی نداریم» و افزود که لهستان با وجود داشتن یکی از پایین‌ترین قیمت‌های سوخت در اتحادیه اروپا، همچنان برای شهروندان عادی گران است. اشاره او به «دونالدِ دیگر»  در تقابل با نام خودش، لحنی تمسخرآمیز داشت که در فضای دیپلماتیک اروپا بی‌سابقه بود.

همین شکاف در پاریس عمیق‌تر شد. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، با صراحتی که پیش‌تر کمتر شنیده می‌شد، اعلام کرد: «از همان روز نخست گفتیم که این جنگ، جنگ ما نیست؛ ما تصمیم‌گیرنده آغاز آن نبوده‌ایم و صلح و ثبات در منطقه اولویت ماست». او همچنین هشدار داد که هزینه حمل‌ونقل دریایی «ده برابر افزایش یافته» و تشدید تنش‌ها تنها اوضاع را بدتر می‌کند. ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، نیز در استانبول صریح‌تر سخن گفت: هرگونه تنش جدید میان ایران و آمریکا «هیچ برنده‌ای نخواهد داشت» و مستقیماً «بهای نفت را در بازارهای جهانی بالا می‌برد.»

امروز شلوغی ها و اعتراضات که از خیابان های فرانسه شروع شده سپس به ایتالیا، بلژیک، آلبانی و صربستان رسید و ممکن است به دیگر کشورهای اروپایی نیز سرایت کند.

این مواضع علنی علیه سیاست ترامپ، تصویری از یک واقعیت تلخ برای کاخ سفید ترسیم می‌کند که اروپایی‌هاعلناً هزینه اقتصادی آن را به گردن واشنگتن می‌اندازند و ترامپ را مقصر اصلی وضعیت امروز می دانند.ترامپ پیش‌تر گفته بود که قیمت بنزین «موقتی» است و پس از انتخابات کاهش خواهد یافت، اما هیچ برنامه مشخصی برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز ارائه نکرده است. در همین حال، ایران با علم به اینکه زمان به نفع فشار اقتصادی بر واشنگتن کار می‌کند، تنگه هرمز را تنگ تر کرده و به گزارش المیادین، «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تمام تجهیزات فنی را که به کشتی‌های متخلف در عبور از تنگه هرمز کمک می‌کرد، نابود کرده است.» و همین موضوع موجب بالا رفتن قیمت نفت شده است.

امروز ترامپ هم بازار نفت، هم متحدان غربی و هم افکار عمومی داخلی را از دست داده است. نفت ۱۱۷ دلاری تنها یک عدد نیست؛ آینه‌ای است که هزینه سیاسی تصمیم های اشتباه ترامپ در قبال ایران است. او می خواست به گفته خودش ایران را نابود و تسلیم کند اما همین سیاست هایش  به نظر می‌رسد بیش از هر کس، خود ترامپ را تحت فشار گذاشته است.