تحریمها نمی تواند مانع پیشرفت هستهای ایران شود
اگر موضع آمریکا تغییر نکرده باشد، ممکن است ایران مذاکره را بپذیرد اما برای امتیاز دادن یا بررسی جدی پیشنهادات آمریکا بر سر میز نخواهد نشست.
هیلاری کلینتون تهدید کرده است که اگر ایران تا ماه آینده به پیشنهاد اوباما برای مذاکره در زمینه برنامه هستهای پاسخ مثبت ندهد با "تحریمهای فلجکننده" مواجه خواهد شد. این پیام سفر مقامات آمریکایی به خاور میانه در هفتههای اخیر بود که با اقدام کنگره در تصویب قانونی در مورد منع صادرات بنزین به ایران همراه شد. به نظر میرسد با توجه به وارداتی بودن یک سوم از بنزین مصرفی و تک قطبی بودن اقتصاد ایران، محدودیت فوق می تواند تاثیر زیادی داشتهباشد. اما تعدادی از تحلیلگران ایرانی نسبت به نتیجهبخش بودن تحریمها به دیده تردید مینگرند. به گزارش سرویس بینالملل «فردا» و به نقل از مجله "تایم"، دولت احمدینژاد وعده دادهبود که بسته جدیدی از پیشنهادات را در هفتههای آتی به مذاکرهکنندگان غربی ارائه کند. اما انتظار نمیرود که در این بسته ایران حاضر به پذیرش درخواست آمریکا برای چشمپوشی از حق خود در غنیسازی هستهای بشود. فریده فرهی کارشناس ایران در دانشگاه هاوایی می گوید که اگر موضع آمریکا تغییر نکرده باشد، ممکن است ایران مذاکره را بپذیرد اما برای امتیاز دادن یا بررسی جدی پیشنهادات آمریکا بر سر میز نخواهد نشست. تمرکز احمدینژاد در هفتههای آتی برای تشکیل یک دولت و بازگرداندن اتحاد خواهد بود. فرهی میافزاید:" ایران هیچگاه پاسخ مثبتی به خطقرمزها و ضربالعجلها نشان ندادهاست و هیچ دلیلی وجود ندارد که ما باور کنیم که اینبار هم پاسخ دهد." هیلاری کلینتون طی یک مصاحبه تلوزیونی که دوهفته پیش انجام شد، خطاب به ایران گفت:" این حق شماست که به توان غیرنظامی و صلحآمیز هستهای دست یابید اما حق دستیابی به سلاح اتمی و رسیدن به چرخه کامل غنیسازی و بازیافت اورانیم را ندارید." اما هر دو جناح در ایران معتقدند که حق طبیعی هر کشور امضاکننده پیماننامه عدم گسترش سلاح هستهایNPT) (رسیدن دو هدف فوق است. این معاهده به اعضای آن این حق را میدهد که اورانیم را با نظارت بازرسان آژانس انرژی هستهای تا سطح لازم برای تولید سوخت هستهای غنیکنند. فرهی می گوید: "هیچ اختلافی بین سران سیاسی ایران در مورد حق غنیسازی اورانیم وجود ندارد." دولت پیشین ایران در قبال سرعت غنیسازی اورانیم انعطاف بیشتری نشان میداد. فرهی در ادامه شرحمیدهد:" برای مقامات سیاسی ایران پذیرش توافقنامهای که بر اساس آن از حق مشروع خود محروم بشود و به عنوان یک مورد خاص تلقی شود، امکانپذیر نیست." تلاشهای ایران برای غنیسازی توسط بازرسان آژانس بینالمللی انرژی هستهای کنترل میشود تا حدود قانونی در آن لحاظ شود. دریادار دنیس بلر، رئیس اطلاعات ملی آمریکا، بهتازگی در نامهای به کنگره نوشت:" بعید است که ایران پیش از سال 2013 به توانایی تولید (اورانیم قابل استفاده در سلاح) دستیابد." بلر اضافهکرد که سرویس اطلاعاتی آمریکا بر این باور است که ایران هنوز تصمیم به ساخت مواد قابل استفاده در سلاح هستهای نگرفتهاست و بسیار بعید است که در شرایطی که فعالیتهای هستهای آن تحت نظارت بینالمللی است، دست به چنین اقدامی بزند. تندروهای آمریکایی برنامههستهای ایران را طوری به تصویر کشیدهاند که خطر بزرگ و روبه افزایشی است. همچنین رژیم صهیونیستی تهدید کرده است که حمله پشگیرانه هستهای به ایران خواهد کرد. در نتیجه دولت اوباما برای رسیدن به نتیجه در مذاکرات با ایران،تحت فشار است. بنا به گفته مقامات دولتی، جهت ثمربخش بودن تحریمها، شریکهای تجاری اصلی ایران باید در این زمینه مشارکت کنند. مشکل از آنجا پدید میآید که نه روسیه و نه چین در مورد مخاطرهآمیز بودن تولید سلاح هستهای توسط ایران متقاعد نشدهاند. مجموعه تحریمهایی که کنگره مد نظر دارد، تاثیر محدودی خواهد داشت زیرا بعید است که این تحریمها توسط همسایگانش مانند ترکیه و عراق اجرا شود. استفاده از نیروی دریایی برای کنترل واردات ایران میتواند به راحتی منجر به جنگی شود که نظامیان آمریکا به شدت از آن خودداری میکنند. حتی اگر "تحریمهای فلجکننده" به نوعی تحمیل شود، ممکن نیست تهران از موضع خود برگردد. دکتر گری سیک استاد دانشگاه کلمبیا و از اعضای سابق شورای امنیت ملی که متخصص در امور ایران است، میگوید:" اگر بتوان صادرات بنزین به ایران را متوقف کرد، احتمال دارد که اولویت استفاده ظرفیت پالایشگاههای داخلی به نیروهای امنیتی و بخشهای حساس دولت اختصاص داده شود. بیشترین قشری که آسیب خواهد دید قشر متوسط ایران است که با آنها همدردی میکنیم. ممکن است که شما مدعی شوید که سبب ناآرامی شود، اما احتمال بیشتر این است که سهمیه سوخت روزانه به نصف تقلیل یابد. این باعث نارضایتی بیشتر مردم از غرب میشوید. فرهی در ادامه به این نکته اشاره می کند که ایران از اوایل سال 2007 خودش را آماده تحریمهای نفتی آمریکا کردهاست. ایجاد تنوع در بازاری که از آن بنزین مورد نیاز خود تامین میکند، ارتقای پالایشگاهها و اجرای گسترده سیستم جیرهبندی، همه این اقدامات میتواند به این کشور کمک کند تا افت واردات بنزین را مدیریت کند. مجله تایم با طرح سوالی از غرب با این عنوان که "پس غرب چهکار میتواند بکند؟" ادامه داد، تعدادی از ناظران حوادث ایران در حاشیه ناآرامیهای اخیر به دولت اوباما پیشنهاد دادند که ساعتش را دوباره تنظیم کند. کریم سجادپور یک تحلیلگر مسائل ایران گفت:" ما باید شکاف میان نخبگان سیاسی و مردم و دولت را افزایش بدهیم. واقعیت این است که ما نمیدانیم چگونه می توان از تحریمهای نفتی بهرهبرداری کرد. هدف ما باید این باشد که به دورنمای تغییرات سیاسی ایران آسیبی وارد نشود." این منبع در پایان افزود، بیان این موضوع برای تحلیلگران سیاسی آسان ولی احرای آن برای رئیسجمهور سخت است. گری سیک می گوید:" بسیار از مردم فشار زیادی را بر اوباما میآورند تا یک ضربالعجل تعیین کند و تصمیم جدی اتخاد کند." وی هشدار میدهد که ممکن است دولت آمریکا چارهای بحز ادامه دادن راه دیپلماتیک نداشته باشد اما می گوید:" قانع کردن مخاطبانی که همه در انتظار یک اقدام جدی هستند، بسیار مشکل است."
دیدگاه تان را بنویسید